Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνει σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία των δήμων και των περιφερειών, καθώς και στον τρόπο διεξαγωγής των αυτοδιοικητικών εκλογών από το 2028, με στόχο τον εκσυγχρονισμό και την απλοποίηση του συστήματος διακυβέρνησης σε τοπικό επίπεδο.
Η βασικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση του δεύτερου γύρου εκλογών. Από το 2028, δήμαρχοι και περιφερειάρχες θα εκλέγονται σε μία μόνο Κυριακή. Εάν κανένας συνδυασμός δεν συγκεντρώσει το απαιτούμενο ποσοστό, που τοποθετείται στο 42%, θα ενεργοποιείται σύστημα εναλλακτικής ψήφου, ώστε να διασφαλίζεται η ανάδειξη νικητή χωρίς νέα εκλογική διαδικασία.
Παράλληλα, εισάγεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής ψήφου, με στόχο τη διευκόλυνση της συμμετοχής των πολιτών και την αύξηση της προσβασιμότητας στις εκλογικές διαδικασίες. Η ρύθμιση αυτή αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες συμμετέχουν στις αυτοδιοικητικές εκλογές, ειδικά για όσους αντιμετωπίζουν δυσκολίες μετακίνησης ή διαμονής μακριά από τον τόπο εγγραφής τους.
Ο νέος Κώδικας προβλέπει επίσης ενίσχυση της διαφάνειας, αυστηρότερο έλεγχο νομιμότητας των αποφάσεων των ΟΤΑ και σαφέστερη κατανομή αρμοδιοτήτων ανάμεσα σε δήμους, περιφέρειες και κεντρικό κράτος. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται να μειωθούν οι επικαλύψεις ευθυνών και να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της διοίκησης.
Σημαντική είναι και η προσπάθεια συγκέντρωσης όλων των διατάξεων για την τοπική αυτοδιοίκηση σε ένα ενιαίο και συνεκτικό πλαίσιο. Στόχος είναι η μείωση της γραφειοκρατίας, η απλοποίηση των διαδικασιών και η καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
Συνολικά, ο νέος Κώδικας φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα πιο σύγχρονο, ευέλικτο και αποδοτικό σύστημα τοπικής διακυβέρνησης, που θα ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.