Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μία νέα φάση ακραίας γεωπολιτικής έντασης, καθώς η Τεχεράνη διαμηνύει ξεκάθαρα ότι δεν πρόκειται να προχωρήσει σε υποχωρήσεις στις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι δηλώσεις της ιρανικής ηγεσίας έρχονται τη στιγμή που η εύθραυστη εκεχειρία στην περιοχή παραμένει υπό διαρκή απειλή, ενώ ολόκληρος ο πλανήτης παρακολουθεί με αγωνία τις εξελίξεις γύρω από το Στενό του Ορμούζ και τις ενεργειακές ισορροπίες.
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και κορυφαίος διαπραγματευτής της χώρας, Μοχαμάντ Μπαγέρ Καλιμπάφ, ξεκαθάρισε κατά τη συνάντησή του στην Τεχεράνη με τον αρχηγό του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «δεν αποτελούν έντιμο συνομιλητή» και ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν πρόκειται να συμβιβαστεί σε ζητήματα που αφορούν τα εθνικά της δικαιώματα.
Οι δηλώσεις αυτές αποτυπώνουν τη βαθιά δυσπιστία που κυριαρχεί ανάμεσα στις δύο πλευρές, παρά τις διεθνείς προσπάθειες αποκλιμάκωσης και τα παρασκηνιακά διπλωματικά ανοίγματα που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Το Πακιστάν αναλαμβάνει ρόλο μεσολαβητή
Το Πακιστάν επιχειρεί να εξελιχθεί σε κομβικό παράγοντα διαμεσολάβησης ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη. Ο στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ πραγματοποίησε διαδοχικές επαφές με την ιρανική ηγεσία, συναντώντας τόσο τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν όσο και τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκε ένα 14σέλιδο ιρανικό πλαίσιο προτάσεων, το οποίο η Τεχεράνη θεωρεί ως τη βασική βάση για οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία με τις ΗΠΑ.
Η διπλωματική κινητικότητα αποκαλύπτει ότι, παρά τη σκληρή ρητορική, και οι δύο πλευρές επιδιώκουν να αποφύγουν μια ανεξέλεγκτη γενίκευση της σύγκρουσης που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πολεμική ανάφλεξη ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Η Τεχεράνη απειλεί με σκληρότερη στρατιωτική απάντηση
Η ιρανική ηγεσία, ωστόσο, επιμένει ότι παραμένει πλήρως προετοιμασμένη για νέο γύρο σύγκρουσης. Ο Καλιμπάφ προειδοποίησε ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν ήδη ανασυγκροτήσει τις δυνατότητές τους κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας και πως, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες «ξεκινήσουν ξανά τον πόλεμο», η απάντηση του Ιράν θα είναι «πολύ πιο σκληρή και πικρή».
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση ερμηνεύεται από δυτικούς αναλυτές ως σαφές μήνυμα αποτροπής προς την Ουάσιγκτον αλλά και προς το Ισραήλ, το οποίο εξακολουθεί να πιέζει για πιο επιθετική στάση απέναντι στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Το Στενό του Ορμούζ κρατά σε ομηρία τις αγορές
Παρά την προσωρινή εκεχειρία, το Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να λειτουργεί υπό συνθήκες έντονης αστάθειας. Η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδος, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, παραμένει ουσιαστικά περιορισμένη για μεγάλο μέρος της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Οι διεθνείς αγορές ενέργειας βρίσκονται σε κατάσταση νευρικότητας, καθώς οποιαδήποτε νέα κλιμάκωση μπορεί να οδηγήσει σε εκτόξευση των τιμών πετρελαίου, παγκόσμιο πληθωριστικό σοκ και σοβαρή αποσταθεροποίηση των οικονομιών.
Η γεωοικονομική διάσταση της κρίσης καθιστά πλέον το Ιράν όχι μόνο στρατιωτικό αλλά και ενεργειακό παράγοντα πίεσης απέναντι στη Δύση.
Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει η “κόκκινη γραμμή”
Παρά τις στρατιωτικές πιέσεις και τις διεθνείς κυρώσεις, η Τεχεράνη εξακολουθεί να διατηρεί:
- αποθέματα ουρανίου κοντά σε επίπεδα στρατιωτικής χρήσης,
- ισχυρό βαλλιστικό οπλοστάσιο,
- δυνατότητες drones,
- και δίκτυο περιφερειακών συμμάχων και παραστρατιωτικών οργανώσεων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ θεωρούν ότι αυτά τα στοιχεία συνιστούν άμεση απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια και πιέζουν για δραστικούς περιορισμούς.
Ωστόσο, η Τεχεράνη αντιμετωπίζει το πυρηνικό της πρόγραμμα ως ζήτημα εθνικής κυριαρχίας και στρατηγικής επιβίωσης. Για αυτόν τον λόγο, η πιθανότητα πλήρους συμβιβασμού παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.
Η διπλωματία ισορροπεί πάνω από τον πόλεμο
Παρά τις δηλώσεις περί προόδου από τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, οι διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές χαρακτηρίζονται ακόμη «βαθιές και ουσιαστικές».
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο:
- είτε θα διαμορφωθεί ένας εύθραυστος συμβιβασμός,
- είτε η περιοχή θα επιστρέψει σε ανοιχτή πολεμική αντιπαράθεση.
Και στις δύο περιπτώσεις, η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια νέα εποχή αβεβαιότητας, όπου η διπλωματία και η στρατιωτική ισχύς συνυπάρχουν πλέον σε επικίνδυνη ισορροπία.
Πηγή: pagenews.gr