Στα όρια της σύγκρουσης: Πόσο θα λυγίσει η Τεχεράνη στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ

Η εύθραυστη εκεχειρία, τα πυρηνικά, ο Περσικός Κόλπος και το γεωπολιτικό παζάρι που μπορεί να αλλάξει τη Μέση Ανατολή

Η Μέση Ανατολή βρίσκεται ξανά πάνω σε μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στη διπλωματία και την πολεμική ανάφλεξη. Οι συνομιλίες ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν για τη διατήρηση της εκεχειρίας και την αποτροπή νέας στρατιωτικής σύγκρουσης εξελίσσονται σε ένα σύνθετο γεωπολιτικό θρίλερ, με τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί με αγωνία κάθε κίνηση της Τεχεράνης και της Ουάσιγκτον.

Η βασική ερώτηση πλέον δεν είναι αν θα υπάρξει συμφωνία, αλλά πόσο μακριά είναι διατεθειμένο να φτάσει το Ιράν για να αποφύγει μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή του Περσικού Κόλπου.

Η πίεση προς την Τεχεράνη αυξάνεται

Η Τεχεράνη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ασφυκτικό δίλημμα. Από τη μία πλευρά, η ιρανική ηγεσία επιδιώκει να διατηρήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα και να μην εμφανιστεί πολιτικά αδύναμη απέναντι στις ΗΠΑ. Από την άλλη, η οικονομική πίεση, η στρατιωτική παρουσία των Αμερικανών στον Περσικό Κόλπο και ο κίνδυνος νέων επιθέσεων δημιουργούν συνθήκες εξαιρετικής πίεσης.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να πιέσει μέχρι τέλους, προειδοποιώντας ανοιχτά ότι αν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν, η στρατιωτική επιλογή παραμένει στο τραπέζι. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον απαιτεί ουσιαστικούς περιορισμούς στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και έλεγχο του εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει η Τεχεράνη.

Το Στενό του Ορμούζ ως “όπλο” του Ιράν

Το μεγαλύτερο διαπραγματευτικό χαρτί του Ιράν παραμένει το Στενό του Ορμούζ. Η θαλάσσια αυτή δίοδος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η Τεχεράνη χρησιμοποιεί την απειλή περιορισμού της ναυσιπλοΐας ως μοχλό πίεσης, επιδιώκοντας ανταλλάγματα σε επίπεδο κυρώσεων και οικονομικής ανακούφισης. Ωστόσο, αυτή η στρατηγική έχει προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις όχι μόνο από τις ΗΠΑ αλλά και από τις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου, που φοβούνται γενικευμένη αποσταθεροποίηση.

Ο ρόλος Πακιστάν και Κατάρ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο ρόλος των περιφερειακών μεσολαβητών. Το Πακιστάν και το Κατάρ έχουν αναλάβει παρασκηνιακές πρωτοβουλίες ώστε να αποτραπεί νέα πολεμική σύγκρουση. Οι επαφές αυτές δείχνουν ότι ούτε η Ουάσιγκτον ούτε η Τεχεράνη επιθυμούν — τουλάχιστον προς το παρόν — μια ολοκληρωτική στρατιωτική αναμέτρηση.

Παρόλα αυτά, η δυσπιστία παραμένει βαθιά. Η ιρανική πλευρά κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι χρησιμοποιούν τη διπλωματία ως μέσο πίεσης, ενώ στην Ουάσιγκτον υπάρχουν ισχυρές φωνές που θεωρούν ότι η Τεχεράνη απλώς κερδίζει χρόνο.

Μέχρι πού μπορεί να υποχωρήσει το Ιράν;

Το πιθανότερο σενάριο είναι ότι η Τεχεράνη θα επιχειρήσει έναν περιορισμένο συμβιβασμό χωρίς να εγκαταλείψει τις στρατηγικές της “κόκκινες γραμμές”. Αυτό σημαίνει:

• μερικές παραχωρήσεις στο ζήτημα του πυρηνικού ελέγχου,
• πιθανή αποδοχή προσωρινών μηχανισμών επιτήρησης,
• αλλά όχι πλήρη εγκατάλειψη του πυρηνικού της προγράμματος.

Η ιρανική ηγεσία γνωρίζει ότι μια πλήρης υποχώρηση θα ερμηνευτεί στο εσωτερικό της χώρας ως στρατηγική ήττα. Αντίθετα, επιδιώκει να εμφανιστεί ότι διαπραγματεύεται “από θέση ισχύος”, διατηρώντας ταυτόχρονα την ικανότητα αποτροπής απέναντι στις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Η διεθνής οικονομία κρατά την ανάσα της

Οι αγορές ενέργειας παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη. Μια νέα ανάφλεξη στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και σε παγκόσμια οικονομική αναταραχή. Για αυτόν τον λόγο, ευρωπαϊκές δυνάμεις όπως η Γαλλία πιέζουν για πολυμερή διπλωματική λύση μέσω του ΟΗΕ.

Η επόμενη περίοδος θεωρείται κρίσιμη. Αν οι συνομιλίες καταρρεύσουν, οι στρατιωτικές επιλογές πιθανότατα θα επανέλθουν άμεσα στο προσκήνιο. Αν όμως υπάρξει προσωρινός συμβιβασμός, τότε η Μέση Ανατολή ίσως κερδίσει λίγο ακόμη χρόνο πριν από την επόμενη κρίση .

Πηγή: pagenews.gr