Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το ενδεχόμενο αξιοποίησης των υφιστάμενων δημοσιονομικών εργαλείων ευελιξίας προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι οικονομικές επιπτώσεις της νέας ενεργειακής κρίσης, μετά τις παρεμβάσεις της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι για χαλάρωση των περιορισμών στις κρατικές δαπάνες.
Η συζήτηση επανέρχεται σε μια περίοδο όπου οι τιμές ενέργειας αυξάνονται ξανά λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, ενώ οι ευρωπαϊκές οικονομίες εμφανίζουν σημάδια επιβράδυνσης.
Ο επίτροπος Οικονομίας της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις, δήλωσε μετά τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης στην Κύπρο ότι η Κομισιόν αξιολογεί πολιτικές επιλογές, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης των υπαρχόντων δημοσιονομικών περιθωρίων, ώστε να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά οι νέες πιέσεις.
Η παρέμβαση Μελόνι προς την Κομισιόν
Η ώθηση για τη συζήτηση προήλθε από τη Ρώμη.
Η Τζόρτζια Μελόνι απέστειλε επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για τα κράτη-μέλη που καλούνται να διαχειριστούν το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος.
Η ιταλική πλευρά υποστηρίζει ότι οι νέες πιέσεις στις τιμές ενέργειας μπορούν να επιβαρύνουν νοικοκυριά, επιχειρήσεις και δημόσια οικονομικά, απαιτώντας πιο ευέλικτη εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων.
Το αίτημα τέθηκε εκ νέου στο Eurogroup από τον Ιταλό υπουργό Οικονομικών Τζανκάρλο Τζορτζέτι, χωρίς όμως να προκύψει ενιαία ευρωπαϊκή γραμμή.
Δεν υπάρχει ακόμη συναίνεση μεταξύ των κρατών-μελών
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, αρκετοί υπουργοί Οικονομικών σχολίασαν θετικά την ανάγκη ευελιξίας, ωστόσο δεν υπήρξε καθολική στήριξη.
Η εικόνα που προκύπτει είναι ότι στην Ευρωζώνη υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις:
ορισμένες χώρες εμφανίζονται ανοιχτές σε προσωρινή χαλάρωση,
ενώ άλλες διατηρούν επιφυλάξεις, φοβούμενες αύξηση ελλειμμάτων και νέα δημοσιονομικά προβλήματα.
Ο πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι οι συζητήσεις ανέδειξαν ακριβώς αυτή τη διαφοροποίηση απόψεων, χωρίς να διαμορφωθεί κοινή στάση.
Η προειδοποίηση Ντομπρόβσκις για δημοσιονομική πειθαρχία
Παρά το άνοιγμα στη συζήτηση περί ευελιξίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφεύγει να στείλει μήνυμα γενικευμένης χαλάρωσης.
Ο Ντομπρόβσκις ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε παρέμβαση θα πρέπει να διασφαλίζει τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, υπογραμμίζοντας ότι η αντιμετώπιση της κρίσης δεν μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη αύξηση δαπανών.
Η προσέγγιση αυτή θυμίζει την ισορροπία που επιχείρησε η Ευρώπη και κατά την περίοδο της πανδημίας: στήριξη των οικονομιών, αλλά με σαφές πλαίσιο ελέγχου.
Λαγκάρντ: Τα μέτρα πρέπει να είναι προσωρινά και στοχευμένα
Στη συζήτηση συμμετείχε και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία επανέλαβε ότι κάθε δημοσιονομική παρέμβαση οφείλει να ακολουθεί την αρχή των «τριών Τ»:
Temporary – προσωρινή,
Targeted – στοχευμένη,
Tailored – προσαρμοσμένη στις ανάγκες.
Η Λαγκάρντ προειδοποίησε ότι μέτρα εκτός αυτού του πλαισίου ενδέχεται να τροφοδοτήσουν νέες πληθωριστικές πιέσεις και να οδηγήσουν σε αυστηρότερη νομισματική πολιτική από την ΕΚΤ.
Η παρέμβασή της δείχνει ότι η Φρανκφούρτη παραμένει επιφυλακτική απέναντι σε μαζικές δημοσιονομικές παρεμβάσεις.
Η ενεργειακή κρίση πιέζει ξανά την Ευρώπη
Η συζήτηση για ευελιξία επανέρχεται επειδή οι τιμές ενέργειας εμφανίζουν νέα άνοδο, επηρεάζοντας ήδη τις οικονομικές προβλέψεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά πλέον ότι η ανάπτυξη στην ΕΕ θα κινηθεί μόλις στο:
0,9% το 2026
και 1,2% το 2027
ρυθμοί χαμηλότεροι από προηγούμενες προβλέψεις.
Παράλληλα, οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν ενεργές, κυρίως λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων και του αυξημένου κόστους ενέργειας.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει τις ακραίες συνθήκες του 2022, ωστόσο η ανοδική πίεση στις τιμές δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Επανέρχεται η συζήτηση για ρωσική ενέργεια
Οι υψηλές τιμές ενέργειας ωθούν ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να επανεξετάσουν επιλογές εφοδιασμού.
Η Βρετανία προχώρησε σε άδεια που επιτρέπει εισαγωγές καυσίμων προερχόμενων από ρωσικό αργό που έχει διυλιστεί σε τρίτες χώρες.
Παράλληλα, η νέα πολιτική ηγεσία της Ουγγαρίας εμφανίζεται διατεθειμένη να συνεχίσει τις αγορές ρωσικής ενέργειας με βασικό κριτήριο το χαμηλότερο κόστος.
Ωστόσο, ο Ντομπρόβσκις ξεκαθάρισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προτίθεται να αποδυναμώσει το καθεστώς κυρώσεων απέναντι στη Ρωσία για λόγους ενεργειακού κόστους.
Η συζήτηση μόλις ξεκίνησε
Παρότι δεν υπάρχει ακόμη κοινή ευρωπαϊκή θέση, η αναφορά σε «δημοσιονομική ευελιξία» δείχνει ότι η ΕΕ εξετάζει ξανά εργαλεία που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν πολιτικά δύσκολα.
Το αν η Ευρώπη θα κινηθεί προς πιο χαλαρούς κανόνες ή θα διατηρήσει αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την πορεία της ενεργειακής κρίσης και τις οικονομικές επιπτώσεις των γεωπολιτικών εξελίξεων τους επόμενους μήνες.
Πηγή: Pagenews.gr