Η κυβέρνηση προχωρά σε μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στο καθεστώς φορολογικών προστίμων, επιχειρώντας να βάλει τέλος σε μια πρακτική που επί χρόνια προκαλούσε έντονες αντιδράσεις από πολίτες, λογιστές και επιχειρήσεις.
Με τον νέο νόμο 5301, που τέθηκε ήδη σε ισχύ από τις 15 Μαΐου 2026, καταργούνται ή μειώνονται δραστικά τα πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις όταν δεν προκύπτει ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση. Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος ακόμη και για επιστροφές χρημάτων αναδρομικά από το 2024 σε όσους πλήρωσαν άδικα «βαριά» πρόστιμα.
Τέλος στα εξοντωτικά πρόστιμα για μικροοφειλές
Η βασική αλλαγή αφορά τις περιπτώσεις όπου οι φορολογούμενοι υπέβαλαν εκπρόθεσμα δηλώσεις χωρίς όμως να προκύπτει σημαντικός φόρος προς πληρωμή.
Μέχρι σήμερα, ακόμη και μια καθυστέρηση λίγων ημερών μπορούσε να οδηγήσει σε πρόστιμα ύψους 100, 250 ή και 500 ευρώ, ανεξαρτήτως του αν το Δημόσιο είχε πραγματική απώλεια εσόδων.
Πλέον, το οικονομικό επιτελείο παραδέχεται ουσιαστικά ότι το προηγούμενο σύστημα δημιουργούσε μια στρέβλωση υπέρμετρης τιμωρητικής λογικής, ιδιαίτερα απέναντι σε μικρομεσαίους επαγγελματίες και φυσικά πρόσωπα.
Ποιοι απαλλάσσονται πλήρως
Με βάση το νέο πλαίσιο, δεν θα επιβάλλεται πρόστιμο στις εξής βασικές κατηγορίες:
• Εκπρόθεσμες δηλώσεις εισοδήματος
Όταν:
- το εκκαθαριστικό είναι μηδενικό,
- είναι πιστωτικό,
- ή ο φόρος που προκύπτει δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ.
• Δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα
Για δηλώσεις που δεν δημιουργούν φορολογική υποχρέωση, το πρόστιμο καταργείται πλήρως.
• Δηλώσεις έμμεσων φόρων και τελών
Εφόσον το ποσό προς πληρωμή είναι έως 100 ευρώ, δεν θα επιβάλλεται κύρωση.
• Δηλώσεις παρακράτησης φόρου
Η απαλλαγή ισχύει όταν το οφειλόμενο ποσό δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ, με εξαίρεση τον φόρο τυχερών παιγνίων.
• Υποθέσεις ανηλίκων
Καταργούνται τα πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις που αφορούν:
- ανήλικους φορολογούμενους,
- ή εισοδήματα τέκνων που δηλώνονται από τους γονείς.
Τι αλλάζει στον ΦΠΑ
Στις δηλώσεις ΦΠΑ, τα πρόστιμα δεν καταργούνται πλήρως, ωστόσο μειώνονται αισθητά.
Ειδικότερα:
- όταν δεν προκύπτει φόρος προς πληρωμή,
- το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ,
- αντί για τα 250 ή 500 ευρώ που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
Παράλληλα, καταργείται το πρόστιμο των 100 ευρώ για ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ, εξέλιξη που αφορά κυρίως μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες.
Ασπίδα και για τις τροποποιητικές δηλώσεις
Το νέο πλαίσιο καλύπτει και όσους σπεύδουν να διορθώσουν λάθη στις φορολογικές δηλώσεις τους.
Δεν θα επιβάλλεται πρόστιμο όταν:
- η επιπλέον φορολογική επιβάρυνση από τροποποιητική δήλωση δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ,
- ή όταν η αρχική δήλωση ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων είχε κατατεθεί εμπρόθεσμα.
Η ρύθμιση θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς μέχρι σήμερα ακόμη και μικρές διορθώσεις οδηγούσαν αυτόματα σε διοικητικές κυρώσεις.
Έρχονται επιστροφές χρημάτων από την ΑΑΔΕ
Το πλέον ηχηρό στοιχείο της νέας ρύθμισης είναι η αναδρομική εφαρμογή της από τις 19 Απριλίου 2024.
Αυτό σημαίνει ότι:
- όσοι δεν έχουν ακόμη πληρώσει τα πρόστιμα, θα δουν τις οφειλές να διαγράφονται ή να μειώνονται,
- ενώ όσοι τα κατέβαλαν ήδη, θα δικαιούνται επιστροφή χρημάτων ή συμψηφισμό.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΑΑΔΕ αναμένεται να εκδώσει ειδική εγκύκλιο με τις τεχνικές λεπτομέρειες για:
- τις διαγραφές,
- τις επιστροφές ποσών,
- αλλά και τις διορθώσεις παλαιών πράξεων επιβολής προστίμων.
Πολιτικό και οικονομικό μήνυμα
Η παρέμβαση του υπουργείου Οικονομικών δεν έχει μόνο φορολογικό χαρακτήρα.
Στέλνει και ένα σαφές πολιτικό μήνυμα ότι η κυβέρνηση επιδιώκει ένα πιο «ευέλικτο» και λιγότερο τιμωρητικό μοντέλο φορολογικής συμμόρφωσης, σε μια περίοδο όπου νοικοκυριά και επιχειρήσεις συνεχίζουν να πιέζονται από:
- υψηλό λειτουργικό κόστος,
- φορολογικές υποχρεώσεις,
- και μειωμένη ρευστότητα.
Για χιλιάδες φορολογούμενους, η νέα ρύθμιση μεταφράζεται πλέον σε πραγματική οικονομική ανάσα.
Πηγή: pagenews.gr