ΔΕΔΔΗΕ: Ένας στους δύο στοχευμένους ελέγχους αποκαλύπτει ρευματοκλοπή

Το φαινόμενο της ρευματοκλοπής κοστίζει πάνω από 450 εκατ. ευρώ ετησίως στους καταναλωτές, ενώ ο ΔΕΔΔΗΕ επιταχύνει την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών και την ψηφιοποίηση του δικτύου.

Η ρευματοκλοπή παραμένει μία από τις μεγαλύτερες πληγές του ηλεκτρικού συστήματος, με άμεσο οικονομικό κόστος για τους συνεπείς καταναλωτές και σοβαρές επιπτώσεις στη λειτουργία του δικτύου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο ΔΕΔΔΗΕ, περίπου ένας στους δύο στοχευμένους ελέγχους στα ρολόγια καταλήγει στη διαπίστωση πραγματικής ρευματοκλοπής, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος αλλά και την αποτελεσματικότητα των ελέγχων που βασίζονται πλέον σε ανάλυση δεδομένων και συγκεκριμένες ενδείξεις.

Το ετήσιο κόστος του φαινομένου εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 450 εκατ. ευρώ, ποσό που τελικά επιβαρύνει το σύνολο των καταναλωτών. Σε πρακτικό επίπεδο, η επιβάρυνση υπολογίζεται περίπου στα 60 ευρώ τον χρόνο ανά καταναλωτή, καθώς οι απώλειες του δικτύου ενσωματώνονται στο συνολικό κόστος λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Η ρευματοκλοπή δεν είναι αδυναμία πληρωμής

Κατά την παρουσίαση των στοιχείων, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος και ο διευθύνων σύμβουλος του ΔΕΔΔΗΕ Αναστάσιος Μάνος ξεκαθάρισαν ότι η ρευματοκλοπή δεν πρέπει να συγχέεται με την αδυναμία εξόφλησης ενός λογαριασμού.

Όπως τονίστηκε, δεν πρόκειται για περίπτωση οικονομικής δυσκολίας αλλά για παρέμβαση στον μετρητή ή στην ηλεκτρική εγκατάσταση, με στόχο να μην καταγράφεται μέρος ή το σύνολο της κατανάλωσης ρεύματος.

Η διαπίστωση μιας τέτοιας παράβασης απαιτεί σύνθετη διαδικασία. Σύμφωνα με τον ΔΕΔΔΗΕ, χρειάζονται περίπου 17 στάδια ελέγχου και τεκμηρίωσης για να βεβαιωθεί μια υπόθεση ρευματοκλοπής. Αν δεν τηρηθεί έστω και ένα από τα προβλεπόμενα στάδια, η διαδικασία μπορεί να ακυρωθεί.

Παρά το γεγονός ότι έχουν καταγραφεί αστοχίες σε μικρό ποσοστό υποθέσεων, περίπου 3% έως 4%, η διοίκηση του Διαχειριστή επισημαίνει ότι οι μισοί στοχευμένοι έλεγχοι οδηγούν σε πραγματικά ευρήματα, επιβεβαιώνοντας ότι οι έλεγχοι δεν γίνονται τυχαία αλλά με βάση συγκεκριμένα δεδομένα.

Το κόστος των απωλειών στο δίκτυο

Ο ΔΕΔΔΗΕ διαχειρίζεται περίπου 40 εκατομμύρια μεγαβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως. Οι συνολικές απώλειες του δικτύου, που περιλαμβάνουν τόσο τις τεχνικές απώλειες όσο και τις μη τεχνικές απώλειες όπως οι ρευματοκλοπές, αυξήθηκαν σημαντικά κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης.

Το ποσοστό των απωλειών έφτασε το 11,2% το 2022 και το 11,4% το 2023, ενώ μειώθηκε στο 10,8% το 2024 και στο 10,4% το 2025. Ο στόχος για το 2026 είναι να περιοριστεί στο 10%.

Η μείωση των απωλειών κατά μόλις μία ποσοστιαία μονάδα αντιστοιχεί σε περίπου 400 γιγαβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας. Με ενδεικτική αποτίμηση 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα, το οικονομικό όφελος μπορεί να προσεγγίσει τα 80 εκατ. ευρώ ετησίως.

Η έκρηξη των ρευματοκλοπών τα τελευταία χρόνια

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η ρευματοκλοπή αυξήθηκε σημαντικά την τελευταία δεκαετία.

Το ποσοστό της επί της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας βρισκόταν στο 1,1% την περίοδο 2012-2013. Στα χρόνια της πανδημίας αυξήθηκε στο 4,5% έως 5%, ενώ κατά την ενεργειακή κρίση έφτασε το 5,6%.

Η αύξηση αυτή συνδέεται με την πίεση που άσκησαν οι υψηλές τιμές ενέργειας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά και με οργανωμένες παρεμβάσεις σε μετρητές ή εγκαταστάσεις που είχαν ως στόχο την απόκρυψη πραγματικής κατανάλωσης.

Ο ΔΕΔΔΗΕ εκτιμά ότι η εγκατάσταση των έξυπνων μετρητών θα μειώσει τις ρευματοκλοπές κατά περίπου 40%, ενώ η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας θεωρεί ότι η πλήρης λειτουργία των νέων συστημάτων μπορεί να οδηγήσει σε δραστική, σχεδόν μηδενική μείωση των μη τεχνικών απωλειών που συνδέονται με τέτοιες πρακτικές.

Το μεγάλο στοίχημα των έξυπνων μετρητών

Η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών αποτελεί τον βασικότερο άξονα της νέας στρατηγικής του ΔΕΔΔΗΕ.

Το 2017 υπήρχαν σε όλη τη χώρα μόλις 5.600 έξυπνοι μετρητές, σε ένα δίκτυο που εξυπηρετεί περίπου 7,7 εκατομμύρια καταναλωτές. Σήμερα έχουν ήδη εγκατασταθεί περίπου 1,4 εκατομμύρια, ενώ ο στόχος είναι να φτάσουν τα 2,4 εκατομμύρια έως το τέλος του 2026.

Ο ρυθμός εγκατάστασης ανέρχεται πλέον σε περίπου 1,3 εκατομμύρια μετρητές ετησίως. Με βάση το επικαιροποιημένο πλάνο, οι έξυπνοι μετρητές θα φτάσουν τα 3,71 εκατομμύρια το 2027, τα 5,05 εκατομμύρια το 2028, τα 6,37 εκατομμύρια το 2029 και τα 7,7 εκατομμύρια το 2030, καλύπτοντας το σύνολο των παροχών ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας.

Παρότι οι νέοι μετρητές δεν έχουν ακόμη εγκατασταθεί στην πλειονότητα των καταναλωτών, αντιστοιχούν ήδη περίπου στα δύο τρίτα της συνολικής κατανάλωσης, καθώς τοποθετούνται κατά προτεραιότητα σε μεγάλους καταναλωτές.

Γιατί οι έξυπνοι μετρητές αλλάζουν το παιχνίδι

Οι έξυπνοι μετρητές επιτρέπουν ακριβέστερη καταγραφή της κατανάλωσης, ταχύτερο εντοπισμό ύποπτων αποκλίσεων και καλύτερη παρακολούθηση του δικτύου σε πραγματικό χρόνο.

Για τον ΔΕΔΔΗΕ, η ψηφιοποίηση των μετρήσεων δεν αποτελεί μόνο εργαλείο κατά της ρευματοκλοπής. Αποτελεί τη βάση για ένα νέο μοντέλο λειτουργίας, στο οποίο ο Διαχειριστής θα μπορεί να γνωρίζει άμεσα πού υπάρχει βλάβη, ποιοι καταναλωτές επηρεάζονται και πόσο γρήγορα πρέπει να κινητοποιηθούν τα συνεργεία.

Παράλληλα, η εγκατάσταση συσκευών H1 Dongle θα επιτρέψει σε περισσότερους καταναλωτές να παρακολουθούν σχεδόν σε πραγματικό χρόνο την κατανάλωσή τους, διευκολύνοντας την ανάπτυξη δυναμικών τιμολογίων και την καλύτερη διαχείριση της ενέργειας.

Ο ΔΕΔΔΗΕ προχωρά στην προμήθεια 2,3 εκατομμυρίων τέτοιων συσκευών, με έμφαση σε παροχές με αυξημένες ενεργειακές ανάγκες.

Από την υποεπένδυση στο επενδυτικό άλμα

Η μάχη κατά των ρευματοκλοπών αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου αναβάθμισης του δικτύου.

Ο Νίκος Τσάφος ανέφερε ότι ο ΔΕΔΔΗΕ λειτούργησε για περίπου μία δεκαετία σε καθεστώς υποεπένδυσης, γεγονός που δημιούργησε σημαντικές ανάγκες συντήρησης και εκσυγχρονισμού.

Οι ετήσιες επενδύσεις του Διαχειριστή, που τα προηγούμενα χρόνια κινούνταν στα επίπεδα των 500 έως 525 εκατ. ευρώ, έχουν πλέον αυξηθεί κοντά στα 800 εκατ. ευρώ ετησίως. Το συνολικό επενδυτικό πρόγραμμα φτάνει τα 2,8 δισ. ευρώ.

Η αύξηση των επενδύσεων θεωρείται απαραίτητη για να μπορέσει το δίκτυο να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της ενεργειακής μετάβασης, της αυξανόμενης παραγωγής από ΑΠΕ και της ψηφιοποίησης των υπηρεσιών.

Το δίκτυο σηκώνει το βάρος της πράσινης μετάβασης

Ο ΔΕΔΔΗΕ διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Περίπου το 50% της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ στη χώρα συνδέεται στο δίκτυο διανομής. Η ισχύς αυτή έχει αυξηθεί από περίπου 4 GW το 2019 σε περίπου 9 GW σήμερα και οδεύει προς τα 10 GW.

Οι συνδέσεις παραγωγών αυξήθηκαν από περίπου 56.000 σε 99.000, ενώ μόνο μέσα σε έναν χρόνο προστέθηκαν περίπου 17.000 νέοι παραγωγοί.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί μεγάλες επιχειρησιακές απαιτήσεις, καθώς το δίκτυο πρέπει πλέον να υποστηρίζει όχι μόνο κατανάλωση αλλά και εκτεταμένη αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας.

Υπογειοποιήσεις και ταχύτερες συνδέσεις

Σημαντική πρόοδος καταγράφεται και στις υπογειοποιήσεις του δικτύου.

Μέχρι το 2019 ο ΔΕΔΔΗΕ υπογειοποιούσε περίπου 250 χιλιόμετρα δικτύου τον χρόνο. Για το 2025 οι υπογειοποιήσεις εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 1.700 χιλιόμετρα, σχεδόν επτά φορές περισσότερα, με 400 έως 500 χιλιόμετρα να αφορούν δασικές περιοχές.

Βελτίωση καταγράφεται και στους χρόνους νέων συνδέσεων. Το 2021 ο μέσος χρόνος για μια νέα σύνδεση στο δίκτυο ήταν 145 ημέρες. Σήμερα έχει περιοριστεί στις 77 ημέρες, δηλαδή έχει μειωθεί περίπου κατά 50%.

Παρότι η επίδοση αυτή θεωρείται σημαντική, το υπουργείο και ο ΔΕΔΔΗΕ αναγνωρίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω βελτίωση, κυρίως σε ζητήματα αδειοδοτήσεων που βρίσκονται εκτός του άμεσου ελέγχου του Διαχειριστή.

Ένα δίκτυο που θα λειτουργεί σε πραγματικό χρόνο

Η ολοκλήρωση του νέου συστήματος διαχείρισης δεδομένων μετρητών, του Meter Data Management System, αποτελεί ακόμη ένα κρίσιμο βήμα στον ψηφιακό μετασχηματισμό του ΔΕΔΔΗΕ.

Το σύστημα συγκεντρώνει και επεξεργάζεται τα δεδομένα κατανάλωσης, ενώ περίπου το 50% της ενέργειας που εγχέεται σήμερα στο δίκτυο υποστηρίζεται ήδη από δυνατότητα τηλεμέτρησης.

Η τεχνολογία αυτή επιτρέπει στον Διαχειριστή να έχει σαφέστερη εικόνα του δικτύου ακόμη και σε συνθήκες κρίσης, όπως πυρκαγιές, φυσικές καταστροφές ή μεγάλης έκτασης βλάβες.

Με την πλήρη ανάπτυξη των έξυπνων μετρητών και των ψηφιακών συστημάτων, ο ΔΕΔΔΗΕ φιλοδοξεί να περάσει σε μια νέα εποχή, όπου οι απώλειες θα περιορίζονται, οι ρευματοκλοπές θα εντοπίζονται πιο γρήγορα και οι καταναλωτές θα έχουν μεγαλύτερο έλεγχο στην κατανάλωσή τους.

Η πρόκληση είναι μεγάλη, αλλά το διακύβευμα ακόμη μεγαλύτερο: ένα πιο αξιόπιστο, διαφανές και ψηφιακά ελεγχόμενο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, με μικρότερο κόστος για τους συνεπείς καταναλωτές.

Πηγή: Pagenews.gr