Ο Τσίπρας Επιστρέφει στο Πεδίο της Οικονομίας
Ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται να επιλέγει συνειδητά το πεδίο πάνω στο οποίο θα επιχειρήσει την πολιτική του επανεμφάνιση.
Όχι την εξωτερική πολιτική.
Όχι τη θεσμική αντιπαράθεση.
Αλλά την οικονομία.
Και ειδικότερα το ζήτημα που παραδοσιακά καθορίζει εκλογές: ποιος πληρώνει φόρους, ποιος απολαμβάνει τα οφέλη της ανάπτυξης και ποιος τελικά μένει πίσω.
Η νέα παρέμβαση του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα για τη φορολογική πολιτική δεν αποτελεί μια απλή τεχνοκρατική ανάλυση. Είναι ένα σαφές πολιτικό μανιφέστο απέναντι στο οικονομικό αφήγημα της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Και ίσως η πιο ολοκληρωμένη μέχρι σήμερα προσπάθεια του πρώην πρωθυπουργού να επανατοποθετηθεί ως ο βασικός εκφραστής μιας προοδευτικής οικονομικής ατζέντας.
Η μάχη για τους αριθμούς
Η αφορμή δόθηκε από τις πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Επικρατείας Άκη Σκέρτσου, ο οποίος υποστήριξε ότι οι φορολογικές μειώσεις που υλοποίησε η κυβέρνηση της ΝΔ συνέβαλαν στην αύξηση των φορολογικών εσόδων.
Η επιχειρηματολογία αυτή βασίζεται στη γνωστή θεωρία της καμπύλης Laffer, σύμφωνα με την οποία η μείωση των φορολογικών συντελεστών μπορεί υπό προϋποθέσεις να οδηγήσει σε υψηλότερα δημόσια έσοδα μέσω της διεύρυνσης της φορολογικής βάσης.
Το Ινστιτούτο Τσίπρα απορρίπτει ευθέως αυτή τη συλλογιστική.
Όπως υποστηρίζει, η κυβέρνηση συγχέει τη χρονική συσχέτιση με την αιτιότητα.
Με άλλα λόγια:
Τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν. Αυτό δεν σημαίνει ότι αυξήθηκαν εξαιτίας των φορολογικών μειώσεων.
Η διάκριση αυτή αποτελεί τον πυρήνα της αντιπαράθεσης.
Τα στοιχεία πίσω από τη σύγκρουση
Η κυβέρνηση επικαλείται την αύξηση των φορολογικών εσόδων από επιχειρήσεις και μερίσματα.
Οι αριθμοί πράγματι δείχνουν ενίσχυση των δημοσίων εσόδων τα τελευταία χρόνια.
Ωστόσο, το ΙΝΑΤ υποστηρίζει ότι η αύξηση αυτή δεν συνδέεται πρωτίστως με την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας.
Αντίθετα, αποδίδεται σε άλλους παράγοντες:
- στην εκτίναξη του πληθωρισμού,
- στη διεύρυνση των περιθωρίων κέρδους,
- στη συγκέντρωση της αγοράς σε ορισμένους κλάδους,
- στην αύξηση της ονομαστικής κατανάλωσης λόγω ακρίβειας,
- στη συμπίεση του μεριδίου των μισθών.
Δεν είναι τυχαίο ότι διεθνείς οργανισμοί όπως το ΔΝΤ, ο ΟΟΣΑ, η ΕΚΤ αλλά και η Τράπεζα της Ελλάδος έχουν κατά καιρούς αναφερθεί στο φαινόμενο του λεγόμενου greedflation — του πληθωρισμού που τροφοδοτείται από την αύξηση των εταιρικών περιθωρίων κέρδους.
Η ανάλυση του Ινστιτούτου υποστηρίζει ότι ένα σημαντικό μέρος των αυξημένων φορολογικών εσόδων προέρχεται ακριβώς από αυτή τη διαδικασία
Το πολιτικό μήνυμα πίσω από την οικονομική κριτική
Πέρα όμως από τα οικονομικά δεδομένα, η παρέμβαση Τσίπρα έχει σαφές πολιτικό περιεχόμενο.
Η βασική κατηγορία προς την κυβέρνηση είναι ότι εφαρμόζει μια πολιτική η οποία:
μειώνει διαχρονικά τη φορολογική επιβάρυνση των υψηλών εισοδημάτων και των επιχειρηματικών κερδών, ενώ αφήνει το βάρος της ακρίβειας να μεταφέρεται στα νοικοκυριά και στη μεσαία τάξη.
Στο ΙΝΑΤ υποστηρίζουν ότι η αύξηση της κερδοφορίας παρουσιάζεται ως εθνική επιτυχία ακόμη και όταν συνοδεύεται από πίεση στα πραγματικά εισοδήματα.
Η κριτική αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια εξακολουθεί να καταγράφεται ως το μεγαλύτερο πρόβλημα των πολιτών σε όλες σχεδόν τις δημοσκοπήσεις.
Η πραγματική σύγκρουση: Κοινωνικό κράτος ή φορολογικές ελαφρύνσεις;
Το πιο ενδιαφέρον σημείο της παρέμβασης αφορά το μέλλον.
Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από το εάν υπάρχουν χρήματα στο πού κατευθύνονται τα διαθέσιμα χρήματα.
Το επιχείρημα είναι ότι κάθε φορά που τίθεται θέμα:
- αύξησης μισθών,
- ενίσχυσης συντάξεων,
- χρηματοδότησης του ΕΣΥ,
- κοινωνικής κατοικίας,
- δημόσιας παιδείας,
η πρώτη ερώτηση είναι «πού θα βρεθούν οι πόροι».
Αντίθετα, όταν πρόκειται για μειώσεις φόρων στα μερίσματα ή στα υψηλά εισοδήματα, η ίδια συζήτηση εμφανίζεται ως αυτονόητη αναπτυξιακή πολιτική.
Σύμφωνα με το ΙΝΑΤ, αυτή η ασυμμετρία δεν είναι οικονομική.
Είναι βαθιά πολιτική.
Οι ευρωπαϊκοί κανόνες δεν είναι το πρόβλημα
Ένα δεύτερο πεδίο αντιπαράθεσης αφορά το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η κυβέρνηση συχνά υποστηρίζει ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες περιορίζουν τα περιθώρια άσκησης διαφορετικής πολιτικής.
Το Ινστιτούτο Τσίπρα διαφωνεί.
Υπενθυμίζει ότι το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα 2025-2028 προβλέπει μέση ετήσια αύξηση καθαρών πρωτογενών δαπανών περίπου 3,2%, δημιουργώντας δημοσιονομικό χώρο για διαφορετικές πολιτικές επιλογές.
Με άλλα λόγια, το ζήτημα δεν είναι αν υπάρχει περιθώριο.
Το ζήτημα είναι ποιος το αξιοποιεί και για ποιον σκοπό.
Το νέο αφήγημα του Τσίπρα
Η σημασία της παρέμβασης ξεπερνά την οικονομική συζήτηση.
Αποκαλύπτει το πλαίσιο πάνω στο οποίο ο πρώην πρωθυπουργός φαίνεται να οικοδομεί τη νέα του στρατηγική.
Όχι μια σύγκρουση για το παρελθόν.
Αλλά μια σύγκρουση για τη διανομή του πλούτου.
Για το ποιος ωφελείται από την ανάπτυξη.
Για το αν η δημοσιονομική σταθερότητα μπορεί να συνυπάρξει με μεγαλύτερη κοινωνική δικαιοσύνη.
Και κυρίως για το αν η επόμενη πολιτική αντιπαράθεση θα αφορά απλώς τους ρυθμούς ανάπτυξης ή το ποιος τελικά εισπράττει τα οφέλη της.
Η επόμενη μάχη
Η οικονομία επιστρέφει στο κέντρο της πολιτικής σύγκρουσης.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιμένει ότι οι φορολογικές μειώσεις, οι επενδύσεις και η ανάπτυξη δημιουργούν μεγαλύτερο πλούτο για όλους.
Ο Αλέξης Τσίπρας αντιτείνει ότι η ανάπτυξη αυτή κατανέμεται άνισα και ότι το σημερινό μοντέλο ευνοεί δυσανάλογα το κεφάλαιο έναντι της εργασίας.
Πρόκειται για δύο διαφορετικές αντιλήψεις για την οικονομία.
Και πιθανότατα για το βασικό ιδεολογικό πεδίο πάνω στο οποίο θα διεξαχθεί η επόμενη μεγάλη πολιτική μάχη στην Ελλάδα.
Γιατί, όπως υπογραμμίζει και το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσος πλούτος παράγεται.
Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος τον παράγει, ποιος τον καρπώνεται και ποιος τελικά πληρώνει τον λογαριασμό.
Πηγή: pagenews.gr