Η ανάδειξη του Παναγιώτη Λυμπερόπουλου ως πρώτης επιλογής της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής για την προεδρία του Αρείου Πάγου θα μπορούσε να αποτελέσει μια τυπική διαδικασία διαδοχής στην κορυφή της ελληνικής Δικαιοσύνης.
Αντίθετα, εξελίχθηκε σε μια διαδικασία που αποκάλυψε τις υπόγειες εντάσεις στο εσωτερικό του ανώτατου δικαστικού σώματος και αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τα όρια μεταξύ πολιτικής εξουσίας και δικαστικής ανεξαρτησίας.
Ο κ. Λυμπερόπουλος συγκέντρωσε 15 ψήφους και αναδείχθηκε πρώτος στη διαδικασία γνωμοδότησης της Βουλής προς το Υπουργικό Συμβούλιο. Ακολούθησαν ο Σωκράτης Πλαστήρας με 10 ψήφους και ο Παναγιώτης Βενιζελέας με 9.
Ωστόσο, το αποτέλεσμα δεν ήταν αυτό που κυριάρχησε στις συζητήσεις.
Οι 16 απουσίες που έστειλαν μήνυμα
Από τους 27 ανώτατους δικαστικούς λειτουργούς που είχαν προσκληθεί στη διαδικασία ακρόασης, εμφανίστηκαν μόλις 11.
Οι 16 απουσίες δεν θεωρούνται τυχαίο γεγονός.
Στους δικαστικούς κύκλους ερμηνεύονται ως μια σιωπηρή αλλά ηχηρή διαμαρτυρία απέναντι στον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η διαδικασία επιλογής της νέας ηγεσίας του Αρείου Πάγου.
Η εικόνα αυτή ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο από την επιλογή δύο κορυφαίων δικαστικών λειτουργών να εκφράσουν δημόσια τις ενστάσεις τους μέσω επιστολών.
Δεν ήταν μια απλή απουσία.
Ήταν μια θεσμική δήλωση δυσαρέσκειας.
Οι επιστολές που άναψαν φωτιές
Ιδιαίτερο βάρος απέκτησαν οι παρεμβάσεις των αντιπροέδρων του Αρείου Πάγου, Μιχάλη Αποστολάκη και Αθανάσιου Θεοφάνη.
Ο κ. Θεοφάνης άφησε σαφείς αιχμές για τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη, υποστηρίζοντας ότι η φετινή λογική επιλογής έρχεται σε αντίθεση με τα κριτήρια που εφαρμόστηκαν πέρυσι.
Η αναφορά του δεν αφορούσε απλώς πρόσωπα.
Αφορούσε τη συνέπεια των θεσμικών κριτηρίων.
Από την πλευρά του, ο κ. Αποστολάκης επικαλέστηκε την ύπαρξη αρχαιότερων συναδέλφων στην επετηρίδα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η παράδοση της δικαστικής ιεραρχίας παρακάμπτεται.
Οι δύο επιστολές λειτούργησαν ως δημόσια καταγραφή μιας δυσαρέσκειας που εδώ και εβδομάδες συζητείται στους διαδρόμους των ανώτατων δικαστηρίων.
Το ζήτημα της αρχαιότητας
Στον πυρήνα της αντιπαράθεσης βρίσκεται ένα διαχρονικό ερώτημα:
Πρέπει η ηγεσία της Δικαιοσύνης να επιλέγεται πρωτίστως με βάση την αρχαιότητα ή με βάση άλλα κριτήρια, όπως η διοικητική επάρκεια, η διάρκεια θητείας και η δυνατότητα υλοποίησης μακροπρόθεσμου σχεδιασμού;
Οι υποστηρικτές της επιλογής Λυμπερόπουλου υποστηρίζουν ότι μια μεγαλύτερη θητεία προσφέρει σταθερότητα και συνέχεια στη διοίκηση του Αρείου Πάγου.
Οι επικριτές αντιτείνουν ότι η παράκαμψη της επετηρίδας δημιουργεί την εντύπωση πολιτικών παρεμβάσεων και αποδυναμώνει την εσωτερική συνοχή του δικαστικού σώματος.
Η σύγκρουση αυτή δεν αφορά μόνο το συγκεκριμένο πρόσωπο.
Αφορά το ίδιο το μοντέλο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης.
Η πολιτική διάσταση
Η υπόθεση απέκτησε γρήγορα και πολιτικά χαρακτηριστικά.
Κόμματα της αντιπολίτευσης υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να διαμορφώσει μια ηγεσία με μακρά θητεία σε μια περίοδο κατά την οποία βρίσκονται σε εξέλιξη ή ενδέχεται να προκύψουν κρίσιμες δικαστικές υποθέσεις.
Στο επίκεντρο των σχετικών αιχμών βρίσκονται κυρίως οι υποθέσεις των υποκλοπών και άλλες θεσμικά ευαίσθητες έρευνες.
Η κυβέρνηση απορρίπτει κατηγορηματικά αυτές τις αιτιάσεις, επιμένοντας ότι η διαδικασία ακολουθεί απολύτως το θεσμικό πλαίσιο και ότι η επιλογή γίνεται με κριτήρια επάρκειας και όχι πολιτικής σκοπιμότητας.
Ωστόσο, το γεγονός ότι η συζήτηση μεταφέρθηκε από τα προσόντα των υποψηφίων στα πολιτικά κίνητρα της επιλογής δείχνει πόσο φορτισμένο είναι πλέον το περιβάλλον γύρω από τη Δικαιοσύνη.
Η πραγματική πρόκληση για τον νέο πρόεδρο
Εφόσον η τελική επιλογή επικυρωθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο, ο Παναγιώτης Λυμπερόπουλος θα βρεθεί αντιμέτωπος με μια σύνθετη αποστολή.
Όχι μόνο να διοικήσει το ανώτατο δικαστήριο της χώρας.
Αλλά και να αποκαταστήσει την αίσθηση θεσμικής ενότητας σε ένα σώμα που εμφανίζεται διχασμένο.
Οι απουσίες, οι επιστολές και οι δημόσιες αιχμές κατέδειξαν ότι η συζήτηση για την ηγεσία της Δικαιοσύνης δεν αφορά πλέον μόνο πρόσωπα.
Αφορά την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο πολιτικό μήνυμα που άφησε πίσω της η συγκεκριμένη ψηφοφορία.
Γιατί τελικά το ζήτημα δεν είναι ποιος θα καθίσει στην κορυφαία δικαστική έδρα της χώρας.
Το ζήτημα είναι αν η διαδικασία επιλογής του θα πείθει τόσο το δικαστικό σώμα όσο και την κοινωνία ότι η Δικαιοσύνη παραμένει πραγματικά ανεξάρτητη.
Πηγή: pagenews.gr