Το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα περνά από την Κύπρο:Η γεωπολιτική αναβάθμιση της Λευκωσίας και το μεγάλο «reset»

Η Κύπρος μετατρέπεται σε διπλωματικό κόμβο των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, καθώς φιλοξενεί την κρίσιμη συνεδρίαση του Board of Peace του Ντόναλντ Τραμπ για τη μεταπολεμική Γάζα. Στόχος δεν είναι μόνο η ανοικοδόμηση της περιοχής, αλλά και η αναθεώρηση ολόκληρης της αμερικανικής στρατηγικής μετά τον πόλεμο με το Ιράν.

Η επιλογή της Κύπρου μόνο τυχαία δεν είναι.

Στις 30 Ιουνίου, σε κυπριακό θέρετρο, θα πραγματοποιηθεί η σημαντικότερη ίσως συνάντηση των τελευταίων μηνών για το μέλλον της Γάζας. Το λεγόμενο Board of Peace, ο μηχανισμός που δημιούργησε η κυβέρνηση Τραμπ για τη μεταπολεμική διακυβέρνηση και ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας, συγκαλείται σε μια περίοδο όπου οι ισορροπίες στη Μέση Ανατολή αλλάζουν με ταχύτητα.

Πίσω από τη συνάντηση κρύβεται κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια τεχνική συζήτηση για έργα υποδομών.

Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσπάθεια επανασχεδιασμού της αμερικανικής στρατηγικής στη Μέση Ανατολή, μετά τον πόλεμο Ισραήλ – Ιράν και την ανατροπή πολλών από τις παραδοχές που ίσχυαν μέχρι σήμερα.

Γιατί γίνεται τώρα το «reset»

Η αρχική φιλοδοξία του σχεδίου Τραμπ ήταν σαφής:

Να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός που θα αναλάβει:

• την ανοικοδόμηση της Γάζας,
• την προσέλκυση διεθνών κεφαλαίων,
• τη δημιουργία νέων διοικητικών δομών,
• και κυρίως την αντικατάσταση της Χαμάς από ένα νέο τεχνοκρατικό σχήμα διακυβέρνησης.

Όμως η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύ πιο σύνθετη.

Ο πόλεμος με το Ιράν απορρόφησε το ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον, των περιφερειακών δυνάμεων και των διεθνών χορηγών, ενώ ταυτόχρονα η κατάσταση στη Γάζα παρέμεινε εξαιρετικά ασταθής.

Όπως ανέφεραν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που συμμετέχουν στις προετοιμασίες:

«Ο πόλεμος με το Ιράν μετατόπισε πλήρως την προσοχή τους τελευταίους μήνες. Η συνάντηση γίνεται για να υπάρξει ουσιαστικό reset της στρατηγικής για τη Γάζα.»

Με άλλα λόγια, η Κύπρος θα φιλοξενήσει μια προσπάθεια επαναφοράς της Γάζας στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας.

Η Κύπρος στο επίκεντρο των εξελίξεων

Η επιλογή της Κύπρου έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία.

Η Λευκωσία τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε:

Ανθρωπιστικό κόμβο για τη Γάζα

Κέντρο συντονισμού δυτικών επιχειρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο

Γέφυρα μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης, ΗΠΑ και αραβικού κόσμου

Η γεωγραφική της θέση, η πολιτική σταθερότητα και οι στενές σχέσεις τόσο με την ΕΕ όσο και με το Ισραήλ την καθιστούν ιδανικό τόπο για ευαίσθητες διαβουλεύσεις.

Παρότι η κυπριακή κυβέρνηση συμμετέχει μόνο ως παρατηρητής, η φιλοξενία μιας τέτοιας συνάντησης αποτελεί έμμεση αναγνώριση του αναβαθμισμένου ρόλου της χώρας.

Ποιοι θα καθίσουν στο τραπέζι

Η σύνθεση της συνάντησης αποκαλύπτει και τις προθέσεις του σχεδίου.

Στην Κύπρο αναμένεται να βρεθούν:

• Εκπρόσωποι της Εθνικής Επιτροπής για τη Διοίκηση της Γάζας
• Παλαιστίνιοι τεχνοκράτες που προορίζονται να αναλάβουν ρόλο στη μεταπολεμική διακυβέρνηση
• Συνεργάτες του Νικολάι Μλαντένοφ, ειδικού απεσταλμένου του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα
• Διεθνείς εμπειρογνώμονες σε ζητήματα ανοικοδόμησης
• Ευρωπαίοι παρατηρητές

Η απουσία της Χαμάς είναι φυσικά δεδομένη.

Το βασικό πολιτικό στοίχημα είναι αν μπορεί να δημιουργηθεί ένα νέο διοικητικό μοντέλο που θα αποκτήσει νομιμοποίηση χωρίς τη συμμετοχή της.

Το μεγάλο εμπόδιο: η νομιμοποίηση

Παρά τις φιλοδοξίες του εγχειρήματος, το Board of Peace αντιμετωπίζει σοβαρές αμφισβητήσεις.

Πολλοί διεθνείς παράγοντες θέτουν κρίσιμα ερωτήματα:

• Ποιος έδωσε πολιτική νομιμοποίηση στο όργανο;
• Ποιος θα χρηματοδοτήσει τα σχέδια ανοικοδόμησης;
• Ποιος θα εγγυηθεί την ασφάλεια στη Γάζα;
• Πώς θα λειτουργήσει ένα νέο διοικητικό σχήμα χωρίς εσωτερική παλαιστινιακή συναίνεση;

Η μέχρι σήμερα πρόοδος υπήρξε περιορισμένη.

Από την πρώτη συνεδρίαση τον Φεβρουάριο μέχρι σήμερα, λίγα από τα αρχικά σχέδια έχουν προχωρήσει στην πράξη.

Ο παράγοντας Ιράν

Η χρονική συγκυρία της συνάντησης δεν είναι τυχαία.

Μετά τη συμφωνία αποκλιμάκωσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και την προσωρινή σταθεροποίηση στην περιοχή, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να επιστρέψει στο σχέδιο αναδιάταξης της Μέσης Ανατολής.

Η αμερικανική λογική είναι ότι η Γάζα δεν μπορεί να παραμείνει επ’ αόριστον σε καθεστώς στρατιωτικής διαχείρισης.

Χωρίς πολιτική λύση και χωρίς ανασυγκρότηση, η περιοχή κινδυνεύει να μετατραπεί ξανά σε εστία αποσταθεροποίησης.

Η ανθρωπιστική διάσταση

Η διπλωματία εξελίσσεται ενώ η κατάσταση επί του πεδίου παραμένει δραματική.

Οι συγκρούσεις συνεχίζονται, οι ανθρωπιστικές ανάγκες αυξάνονται και μεγάλα τμήματα της Γάζας παραμένουν κατεστραμμένα.

Οι διεθνείς οργανισμοί εκτιμούν ότι θα απαιτηθούν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια και πολλά χρόνια για την πλήρη ανοικοδόμηση.

Η αναζήτηση χρηματοδότησης αποτελεί ίσως το δυσκολότερο κομμάτι του σχεδίου.

Diplomatic Intelligence

Η συνάντηση της Κύπρου αποκαλύπτει τέσσερις σημαντικές γεωπολιτικές εξελίξεις.

Πρώτον

Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να επαναφέρει τη Γάζα στην κορυφή της ατζέντας μετά την απορρόφηση του ενδιαφέροντος από τον πόλεμο με το Ιράν.

Δεύτερον

Η Κύπρος αναβαθμίζεται περαιτέρω ως ουδέτερος διπλωματικός κόμβος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τρίτον

Το σχέδιο Τραμπ περνά από τη φάση της στρατηγικής διακήρυξης στη φάση της εφαρμογής, όπου εμφανίζονται τα πραγματικά προβλήματα χρηματοδότησης, νομιμοποίησης και ασφάλειας.

Τέταρτον

Η επόμενη ημέρα στη Γάζα εξελίσσεται σε δοκιμασία για τη συνολική αμερικανική στρατηγική στη Μέση Ανατολή.

Η συνάντηση του Board of Peace στην Κύπρο δεν αφορά μόνο τη Γάζα.

Αφορά το ερώτημα αν η Δύση μπορεί να σχεδιάσει και να επιβάλει μια νέα πολιτική πραγματικότητα στη μεταπολεμική Μέση Ανατολή.

Η Λευκωσία φιλοξενεί το πρώτο μεγάλο τεστ αυτού του σχεδίου.

Και από την έκβασή του θα κριθεί όχι μόνο η ανοικοδόμηση της Γάζας, αλλά και η αξιοπιστία της νέας αμερικανικής στρατηγικής στην περιοχή.

Πηγή: pagenews.gr