Η ΕΕ επεκτείνει την προστασία Ουκρανών προσφύγων έως το 2028–Νέοι περιορισμοί για άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την παράταση του καθεστώτος προσωρινής προστασίας για εκατομμύρια Ουκρανούς πρόσφυγες έως τον Μάρτιο του 2028, εισάγοντας παράλληλα για πρώτη φορά στοχευμένους περιορισμούς για νεοεισερχόμενους άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας. Η πρόταση σηματοδοτεί μια νέα φάση της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής, όπου η ανθρωπιστική προστασία συνδέεται πλέον στενότερα με τις αμυντικές ανάγκες της Ουκρανίας και τη μακροχρόνια στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στον πόλεμο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζεται να παρατείνει για ακόμη ένα έτος την εφαρμογή της Οδηγίας Προσωρινής Προστασίας (Temporary Protection Directive), προσφέροντας νομική ασφάλεια σε περισσότερους από 4,33 εκατομμύρια Ουκρανούς που έχουν εγκαταλείψει τη χώρα τους μετά τη ρωσική εισβολή του Φεβρουαρίου 2022.

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει ότι το ειδικό καθεστώς προστασίας θα ισχύσει έως τον Μάρτιο του 2028, επιτρέποντας στους δικαιούχους να συνεχίσουν να διαμένουν, να εργάζονται και να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης και κοινωνικής πρόνοιας στα κράτη-μέλη, χωρίς να απαιτείται η υπαγωγή στις συνήθεις διαδικασίες ασύλου.

Νέα εξαίρεση για άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας

Το νέο στοιχείο της πρότασης αφορά τους νεοεισερχόμενους Ουκρανούς άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Επιτροπής, όσοι εγκαταλείπουν την Ουκρανία χωρίς σχετική άδεια των ουκρανικών αρχών λόγω στρατιωτικών υποχρεώσεων, δεν θα αποκτούν πλέον αυτομάτως δικαίωμα υπαγωγής στο καθεστώς προσωρινής προστασίας.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Μετανάστευσης Magnus Brunner υποστήριξε ότι η πρόταση επιδιώκει να διατηρήσει την ισορροπία μεταξύ της ανθρωπιστικής προστασίας και της δυνατότητας της Ουκρανίας να διατηρήσει την αμυντική της ικανότητα εν μέσω του πολέμου.

Η εξαίρεση αφορά αποκλειστικά νέες αφίξεις και δεν επηρεάζει όσους ήδη απολαμβάνουν προσωρινή προστασία εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στενότερος συντονισμός Βρυξελλών – Κιέβου

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη πρόβλεψη ενσωματώνει σχετικό αίτημα της ουκρανικής κυβέρνησης.

Κατά την εκτίμηση των ευρωπαϊκών θεσμών, η ρύθμιση αποσκοπεί στην αποτροπή της αυτόματης προστασίας προσώπων που, σύμφωνα με το ουκρανικό δίκαιο, υποχρεούνται να παραμείνουν στη χώρα για λόγους εθνικής άμυνας.

Πρόκειται για μία εξέλιξη που αποτυπώνει τη στενότερη πολιτική και θεσμική συνεργασία μεταξύ Βρυξελλών και Κιέβου, καθώς η μεταναστευτική πολιτική συνδέεται πλέον άμεσα με τις στρατηγικές ανάγκες της Ουκρανίας.

Η μεγαλύτερη ενεργοποίηση προστασίας στην ιστορία της ΕΕ

Η Οδηγία Προσωρινής Προστασίας ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Μάρτιο του 2022, λίγες ημέρες μετά τη ρωσική εισβολή.

Αποτελεί τον μεγαλύτερο μηχανισμό συλλογικής προστασίας προσφύγων που έχει εφαρμόσει ποτέ η ΕΕ.

Σήμερα:

• περισσότεροι από 4,33 εκατομμύρια Ουκρανοί προστατεύονται από το καθεστώς,
• εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά φοιτούν σε ευρωπαϊκά σχολεία,
• εκατομμύρια πολίτες έχουν αποκτήσει πρόσβαση στην αγορά εργασίας των κρατών-μελών,
• ενώ το σύστημα έχει περιορίσει σημαντικά την πίεση στις εθνικές διαδικασίες ασύλου.

Οι επιφυλάξεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα

Παράλληλα, το Συμβούλιο της Ευρώπης εκφράζει προβληματισμό για οποιαδήποτε μείωση του επιπέδου προστασίας.

Ο Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Michael O’Flaherty προειδοποίησε ότι οι συνθήκες ασφαλείας στην Ουκρανία εξακολουθούν να μην επιτρέπουν ασφαλή και αξιοπρεπή επιστροφή εκατομμυρίων εκτοπισμένων.

Κατά την άποψή του, η διατήρηση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης παραμένει αναγκαία όσο συνεχίζεται ο πόλεμος.

Η νέα ευρωπαϊκή προσέγγιση

Πέρα από την άμεση ανθρωπιστική διάσταση, η πρόταση αποτυπώνει μια βαθύτερη αλλαγή στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κατά πολιτικές εκτιμήσεις, οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν πλέον τον εκτοπισμό των Ουκρανών όχι ως μια προσωρινή κρίση αλλά ως μια μακροχρόνια ευρωπαϊκή πρόκληση, η οποία απαιτεί σταθερό θεσμικό πλαίσιο.

Ταυτόχρονα, η εισαγωγή στοχευμένων περιορισμών υποδηλώνει ότι η ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου αρχίζει να λαμβάνει υπόψη και ζητήματα εθνικής ασφάλειας των χωρών προέλευσης, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για κράτη που βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση.

Το επόμενο βήμα

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα πρέπει να εγκριθεί από τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προτού τεθεί σε ισχύ.

Εφόσον υιοθετηθεί, εκατομμύρια Ουκρανοί θα αποκτήσουν μεγαλύτερη βεβαιότητα για το καθεστώς διαμονής τους έως το 2028, ενώ τα κράτη-μέλη θα κληθούν να εφαρμόσουν για πρώτη φορά διαφοροποιημένους κανόνες ως προς την επιλεξιμότητα συγκεκριμένων κατηγοριών νέων αφίξεων.

Κατά πολιτικές εκτιμήσεις, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία ενδέχεται να αποτελέσει πρότυπο για τη διαχείριση παρατεταμένων ένοπλων συγκρούσεων στο μέλλον, διαμορφώνοντας ένα νέο ευρωπαϊκό μοντέλο που επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην προστασία των προσφύγων, τη συλλογική ασφάλεια και τη στήριξη των χωρών που βρίσκονται σε πόλεμο.

Πηγή: pagenews.gr