Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στο πολιτικό προσκήνιο και η προσπάθειά του να επαναφέρει στο δημόσιο διάλογο το αφήγημα της «ηθικής επανάστασης» προκάλεσε άμεση και ιδιαίτερα σκληρή απάντηση από την κυβέρνηση. Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, με εκτενή δημόσια παρέμβασή του, αποδομεί συνολικά το πολιτικό αφήγημα του πρώην πρωθυπουργού, υποστηρίζοντας ότι η επίκληση ενός δήθεν «ηθικού πλεονεκτήματος» αποτελεί διαχρονικό εργαλείο του λαϊκισμού και όχι τεκμήριο πολιτικής αξιοπιστίας.
Η παρέμβασή του έρχεται λίγες ώρες μετά την ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στο Εθνικό Συμβούλιο της ΕΛ.Α.Σ., όπου ο πρώην πρωθυπουργός έθεσε ως κεντρικό πολιτικό δίλημμα τις επόμενες εκλογές το ερώτημα: «Με τη διαφθορά ή με την εντιμότητα;»
Ο Άκης Σκέρτσος απαντά ότι η πολιτική ιστορία έχει αποδείξει πως τα κόμματα που αυτοανακηρύσσονται ως οι μοναδικοί εκφραστές της ηθικής συχνά καταλήγουν να υπηρετούν τον πιο επικίνδυνο λαϊκισμό.
«Το “ηθικό πλεονέκτημα” -είτε αριστερό είτε δεξιό- είναι το καταφύγιο των πολιτικών απατεώνων και των καθ’ έξιν δημαγωγών και λαϊκιστών.»
«Ο λαϊκισμός τρέφεται από τη δολοφονία χαρακτήρων»
Στην ανάρτησή του, ο υπουργός Επικρατείας υποστηρίζει ότι όταν μια πολιτική δύναμη αδυνατεί να παρουσιάσει ένα ρεαλιστικό κυβερνητικό σχέδιο, επιλέγει να διχάζει την κοινωνία, αποδίδοντας στους πολιτικούς αντιπάλους συλλήβδην χαρακτηρισμούς περί διαφθοράς.
Όπως σημειώνει:
«Ακριβώς επειδή δεν έχουν τίποτα ρεαλιστικό και υπεύθυνο να πουν, οι δυνάμεις του λαϊκισμού καταφεύγουν στη δολοφονία χαρακτήρων και ολόκληρων πολιτικών χώρων.»
Κατά τον ίδιο, αυτή η πρακτική δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα αλλά κοινό χαρακτηριστικό όλων των λαϊκιστικών κινημάτων διεθνώς.
Το 2015 στο επίκεντρο της κριτικής
Ο Άκης Σκέρτσος επιστρέφει στα γεγονότα του 2015, υποστηρίζοντας ότι ο Αλέξης Τσίπρας ανήλθε στην εξουσία ακριβώς μέσω αυτού του αφηγήματος περί «ηθικής υπεροχής», για να καταλήξει – όπως αναφέρει – στο δημοψήφισμα και στη μετατροπή του «Όχι» σε «Ναι».
«Έτσι έφτασε στην εξουσία το 2015 και ο Αλέξης Τσίπρας, για να καταλήξει στη μεγάλη χίμαιρα του καταστροφικού δημοψηφίσματος και στην ακόμη μεγαλύτερη κωλοτούμπα που μετέτρεψε το ΟΧΙ σε ΝΑΙ.»
Ο υπουργός αναγνωρίζει ότι κάθε πολιτικός δικαιούται μια δεύτερη ευκαιρία, θέτοντας όμως μία βασική προϋπόθεση:
«Να έχει διδαχθεί από τα λάθη του.»
Μάτι, Novartis και Ποινικός Κώδικας
Η κριτική του Άκη Σκέρτσου αποκτά ιδιαίτερη ένταση όταν αναφέρεται σε συγκεκριμένες στιγμές της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Αναφέρεται:
- στη διαχείριση της τραγωδίας στο Μάτι,
- στην υπόθεση Novartis,
- στις καταδίκες πρώην υπουργών της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ,
- στις αλλαγές του Ποινικού Κώδικα λίγο πριν τις εκλογές του 2019,
- αλλά και στην πολιτική ευθύνη για επιλογές συνεργατών.
Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει:
«Ο άνθρωπος που έστησε την απάνθρωπη παράσταση στο Μάτι χωρίς ποτέ να ζητήσει συγγνώμη δεν μπορεί να αυτοαποκαλείται έντιμος.»
Ενώ για την υπόθεση Novartis αναφέρει:
«Ο πολιτικός που ηγήθηκε της σκευωρίας Novartis για να βάλει στη φυλακή πολιτικούς αντιπάλους δεν μπορεί να αυτοαποκαλείται έντιμος.»
«Η πολιτική κρίνεται από τα αποτελέσματα»
Ο υπουργός Επικρατείας επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από την ηθική ρητορική στην αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησης.
Κατά τον ίδιο:«Η πολιτική δεν κρίνεται από το ποιος αυτοανακηρύσσεται ηθικά ανώτερος. Κρίνεται από τα αποτελέσματα που παράγει, από την αλήθεια που λέει στους πολίτες και από την ευθύνη που αναλαμβάνει όταν αποτυγχάνει.»
Η συγκεκριμένη φράση αποτυπώνει και τη βασική στρατηγική της κυβέρνησης απέναντι στη νέα πολιτική προσπάθεια του πρώην πρωθυπουργού: αντιπαράθεση όχι σε επίπεδο συνθημάτων αλλά απολογισμού.
Η πολιτική στόχευση της κυβέρνησης
Η παρέμβαση Σκέρτσου δεν αφορά μόνο τον Αλέξη Τσίπρα αλλά συνολικά το νέο πολιτικό αφήγημα που επιχειρεί να συγκροτήσει η ΕΛ.Α.Σ.
Στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι η επαναφορά της έννοιας του «ηθικού πλεονεκτήματος» αποτελεί προσπάθεια επανασυσπείρωσης του προοδευτικού ακροατηρίου μέσα από γνώριες αντιπαραθέσεις της περιόδου 2012-2019.
Απέναντι σε αυτό, η κυβέρνηση επιδιώκει να μεταφέρει τη δημόσια συζήτηση σε δείκτες οικονομίας, επενδύσεων, απασχόλησης, ψηφιακού κράτους και δημοσιονομικής σταθερότητας, προβάλλοντας την αποτελεσματικότητα ως βασικό κριτήριο αξιολόγησης.
Πίσω από τη σκληρή ρητορική διαγράφεται μια ευρύτερη πολιτική σύγκρουση για τον καθορισμό της ατζέντας ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.
Η ΕΛ.Α.Σ. επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο ζητήματα θεσμών, διαφθοράς και κοινωνικής δικαιοσύνης, ενώ η κυβέρνηση απαντά μετατοπίζοντας τη συζήτηση στην οικονομική διαχείριση, στη θεσμική σταθερότητα και στον απολογισμό της περιόδου 2019-2026.
Η επιλογή του Άκη Σκέρτσου να αποδομήσει συνολικά το αφήγημα περί «ηθικού πλεονεκτήματος» δείχνει ότι το Μέγαρο Μαξίμου θεωρεί πως η αντιπαράθεση με τον Αλέξη Τσίπρα δεν θα διεξαχθεί μόνο στο επίπεδο των οικονομικών προγραμμάτων, αλλά και στο επίπεδο της πολιτικής αξιοπιστίας, της ιστορικής μνήμης και της ανάληψης ευθύνης.
«Η απάντηση στη διαφθορά δεν είναι η επιλεκτική επίκληση της ηθικής. Είναι οι ισχυροί θεσμοί, η διαφάνεια, η λογοδοσία και η ανάληψη ευθύνης.» δήλωσε ο Άκης Σκέρτσος, συμπυκνώνοντας το πολιτικό μήνυμα της κυβέρνησης απέναντι στο νέο αφήγημα του πρώην πρωθυπουργού.
