Μπούγας στη Βουλή: «Οι γερμανικές αποζημιώσεις παραμένουν ανοικτό εθνικό ζήτημα»

•  Ανοικτές οι ελληνικές αξιώσεις: Ο Ιωάννης Μπούγας υπογράμμισε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να διατηρεί ενεργό το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων, επιδιώκοντας λύση στο πλαίσιο της σύγχρονης διεθνούς νομιμότητας.
• Το Δίστομο ξεπερνά τα δικαστήρια: Η εκτέλεση της αμετάκλητης απόφασης για τη σφαγή του Διστόμου συνδέεται με ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, κρατικής ασυλίας και διεθνών δικαστικών αποφάσεων.
•  Η κυβέρνηση επικαλείται τη Χάγη και το Στρασβούργο: Σύμφωνα με τον υφυπουργό, οι αποφάσεις των διεθνών δικαστηρίων καθιστούν σαφές ότι το θέμα των επανορθώσεων αποτελεί αντικείμενο διακρατικής διευθέτησης και όχι αποκλειστικά εθνικής δικαστικής εκτέλεσης.

Η συζήτηση για τις γερμανικές αποζημιώσεις επανήλθε στο ελληνικό Κοινοβούλιο, με αφορμή επίκαιρη ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή Μιχάλη Χουρδάκη σχετικά με τη διαδικασία χορήγησης της άδειας του άρθρου 923 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, που απαιτείται για την εκτέλεση της αμετάκλητης δικαστικής απόφασης υπέρ των συγγενών των θυμάτων της σφαγής του Διστόμου.

Απαντώντας στη Βουλή, ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας επανέλαβε ότι η ελληνική θέση για τις γερμανικές αποζημιώσεις παραμένει σταθερή.

«Η Ελλάδα, με σεβασμό στις αποφάσεις των διεθνών δικαστηρίων, διατηρεί ανοικτό το ζήτημα των γερμανικών επανορθώσεων και θα συνεχίσει να επιδιώκει την επίλυσή του σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Το Δίστομο αποτελεί μέρος των γερμανικών επανορθώσεων

Ο υφυπουργός διευκρίνισε ότι η υπόθεση της σφαγής του Διστόμου δεν μπορεί να εξεταστεί απομονωμένα.

Όπως τόνισε, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του συνολικού ζητήματος των γερμανικών αποζημιώσεων και επανορθώσεων, το οποίο παραμένει αντικείμενο διεθνών σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας.

Για τον λόγο αυτό, η χορήγηση της άδειας που προβλέπει το άρθρο 923 ΚΠολΔ δεν αποτελεί μια απλή διοικητική ή δικαστική πράξη, αλλά προϋποθέτει στάθμιση των συνεπειών στις διεθνείς σχέσεις της χώρας.

Η απόφαση του Αρείου Πάγου και η διεθνής διάσταση

Ο Ιωάννης Μπούγας υπενθύμισε ότι η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, με την ιστορική απόφαση 11/2000, απέρριψε την αναίρεση του γερμανικού Δημοσίου, επικυρώνοντας τις αποζημιώσεις υπέρ των συγγενών των θυμάτων του Διστόμου.

Ωστόσο, όταν επιχειρήθηκε η αναγκαστική εκτέλεση της απόφασης, αυτή προσέκρουσε στην έλλειψη της απαιτούμενης κυβερνητικής άδειας που προβλέπει η ελληνική νομοθεσία.

Ακολούθησε πολυετής δικαστική διαμάχη και σε διεθνές επίπεδο, με την υπόθεση να φθάνει τόσο στα ιταλικά δικαστήρια όσο και στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Η απόφαση της Χάγης

Ο υφυπουργός υπενθύμισε ότι το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, με την απόφαση του 2012, αναγνώρισε την αρχή της κρατικής ασυλίας (ετεροδικίας), κρίνοντας ότι οι απαιτήσεις αποζημιώσεων κατά κρατών δεν μπορούν να εκτελούνται μονομερώς μέσω εθνικών δικαστηρίων.

Σύμφωνα με την απόφαση, το ζήτημα των πολεμικών αποζημιώσεων και επανορθώσεων αποτελεί αντικείμενο διακρατικής διαπραγμάτευσης και όχι αμιγώς δικαστικής διαδικασίας.

Όπως σημείωσε ο κ. Μπούγας, αντίστοιχη προσέγγιση ακολουθεί και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Η θέση της κυβέρνησης

Ο υφυπουργός ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση δεν θεωρεί λήξαν το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων.

Αντίθετα, υποστήριξε ότι οι ελληνικές αξιώσεις εξακολουθούν να υφίστανται, όμως η διαχείρισή τους οφείλει να γίνεται με τρόπο συμβατό προς τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας και τις αποφάσεις των διεθνών δικαστηρίων.

Όπως επισήμανε, ο υπουργός Δικαιοσύνης δεν μπορεί να ενεργήσει μονομερώς αγνοώντας το ισχύον διεθνές νομικό πλαίσιο.

Η παρέμβαση Χουρδάκη

Από την πλευρά του, ο ανεξάρτητος βουλευτής Μιχάλης Χουρδάκης υποστήριξε ότι η κυβέρνηση αποφεύγει να απαντήσει στα ουσιαστικά ερωτήματα σχετικά με την εκτέλεση της απόφασης για το Δίστομο.

Ζήτησε να διευκρινιστεί ποια υπηρεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης παρακολουθεί την εξέλιξη της υπόθεσης, εάν έχει ζητηθεί επίσημη γνωμοδότηση από το υπουργείο Εξωτερικών και αν προετοιμάζεται σχετική εισήγηση για την άδεια εκτέλεσης.

Ένα ζήτημα με ισχυρό ιστορικό και συνταγματικό αποτύπωμα

Η κοινοβουλευτική συζήτηση ανέδειξε ότι, περισσότερες από οκτώ δεκαετίες μετά τα εγκλήματα της ναζιστικής κατοχής, το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων εξακολουθεί να παραμένει ανοικτό για την Ελλάδα.

Παράλληλα, επιβεβαίωσε τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στις αποφάσεις της ελληνικής Δικαιοσύνης, στις δεσμεύσεις που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο και στη διαχείριση ενός ζητήματος που εξακολουθεί να έχει ιδιαίτερο ιστορικό, πολιτικό και διπλωματικό βάρος.