Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector), ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά έργα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ανατολική Μεσόγειο, μετατρέπεται σε νέο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, με το ΠΑΣΟΚ να ζητά από την ΕΛΑΣ και τον Αλέξη Τσίπρα να αποσαφηνίσουν τη θέση τους απέναντι σε ένα έργο που η Αθήνα και οι Βρυξέλλες θεωρούν στρατηγικής σημασίας.
Αφορμή αποτέλεσε δημόσια ανάρτηση του στελέχους της ΕΛΑΣ Νίκου Μπίστη, ο οποίος χαρακτήρισε την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου «μονομερή ενέργεια», ασκώντας παράλληλα κριτική στο ΠΑΣΟΚ για τη στάση του στα εθνικά θέματα και για τις πιέσεις που ασκεί προς την κυβέρνηση σχετικά με την ολοκλήρωση του έργου.
Η αντίδραση της Χαριλάου Τρικούπη υπήρξε άμεση, μετατρέποντας ένα ενεργειακό έργο σε αντικείμενο ευρύτερης πολιτικής και γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
ΠΑΣΟΚ: «Το έργο δεν τελεί υπό την έγκριση της Τουρκίας»
Σε ιδιαίτερα αιχμηρή ανακοίνωσή του, το ΠΑΣΟΚ υπογραμμίζει ότι ο Great Sea Interconnector αποτελεί Έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος (Project of Common Interest – PCI), υλοποιείται στη βάση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS) και του ευρωπαϊκού κεκτημένου και δεν μπορεί να χαρακτηρίζεται ως μονομερής πρωτοβουλία.
Η Χαριλάου Τρικούπη θέτει δημόσια δύο κρίσιμα ερωτήματα προς την ΕΛΑΣ:
- Θεωρεί ότι δεν πρέπει να προχωρήσει η πόντιση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου;
- Πιστεύει ότι ένα ευρωπαϊκό έργο στρατηγικής σημασίας τελεί υπό την έγκριση ή την άδεια της Τουρκίας;
Παράλληλα ζητά να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς σημαίνουν οι αναφορές του Νίκου Μπίστη σε «win-win λύσεις» στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ανακοίνωση κορυφώνεται με ένα σαφές πολιτικό ερώτημα:«Αυτός είναι ο νέος πατριωτισμός για τον οποίο μιλά ο κ. Αλέξης Τσίπρας;»
Ανδρουλάκης: «Το καλώδιο αφορά και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα»
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης έχει επανειλημμένα ζητήσει από την κυβέρνηση να παρουσιάσει σαφές χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση του έργου, επισημαίνοντας ότι δεν πρόκειται μόνο για ενεργειακή υποδομή αλλά για ζήτημα εθνικής στρατηγικής.
Σε πρόσφατη δημόσια παρέμβασή του ανέφερε:«Η χώρα έχει δεσμεύσει σημαντικούς ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους. Ζήτησα από τον πρωθυπουργό, τον υπουργό Εξωτερικών και τον υπουργό Άμυνας συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου και δεν πήρα απάντηση. Το θέμα δεν είναι μόνο οικονομικό. Αφορά και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.»
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση οφείλει να ενημερώσει με σαφήνεια τόσο τη Βουλή όσο και τους πολίτες για την πορεία ενός έργου που αποτελεί βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ενεργειακής στρατηγικής στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η θέση της ΕΛΑΣ μέσα από την παρέμβαση Μπίστη
Η δημόσια συζήτηση άνοιξε μετά την ανάρτηση του στελέχους της ΕΛΑΣ Νίκου Μπίστη, ο οποίος υποστήριξε ότι η πόντιση του καλωδίου συνιστά «μονομερή ενέργεια», αφήνοντας να εννοηθεί ότι απαιτείται ευρύτερη πολιτική και διπλωματική στρατηγική στην περιοχή.
Παράλληλα έκανε λόγο για την ανάγκη αναζήτησης «win-win λύσεων» στις σχέσεις Ελλάδας–Τουρκίας, χωρίς ωστόσο να εξειδικεύσει το περιεχόμενο αυτής της προσέγγισης ως προς το συγκεκριμένο έργο.
Η παρέμβαση αυτή προκάλεσε την άμεση αντίδραση του ΠΑΣΟΚ, το οποίο ζήτησε να διευκρινιστεί αν οι απόψεις αυτές αποτελούν επίσημη θέση της ΕΛΑΣ ή προσωπική τοποθέτηση του στελέχους της.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη ανακοίνωση της ΕΛΑΣ που να διαφοροποιεί ή να επιβεβαιώνει τις συγκεκριμένες δηλώσεις.
Το καλώδιο ως εργαλείο ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ολοκλήρωσή της:
- διασυνδέει για πρώτη φορά την Κύπρο με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο,
- μειώνει την ενεργειακή απομόνωση της Μεγαλονήσου,
- ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου,
- διευκολύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας,
- εντάσσεται στη στρατηγική της ΕΕ για διαφοροποίηση των ενεργειακών διαδρόμων.
Για τις Βρυξέλλες, πρόκειται για έργο με έντονη ευρωπαϊκή διάσταση και όχι απλώς για μία διμερή πρωτοβουλία Ελλάδας και Κύπρου.
Η τουρκική διάσταση
Η Άγκυρα έχει επανειλημμένα εκφράσει αντιρρήσεις για την πόντιση του καλωδίου, υποστηρίζοντας ότι μέρος της διαδρομής βρίσκεται σε θαλάσσιες περιοχές όπου προβάλλει δικές της διεκδικήσεις, στηριζόμενη στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και στη δική της ερμηνεία περί θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Αντίθετα, η Αθήνα επιμένει ότι το έργο υλοποιείται αποκλειστικά βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και των αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς να απαιτείται η συναίνεση οποιασδήποτε τρίτης χώρας.
Το πραγματικό διακύβευμα είναι η στρατηγική της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο
Πίσω από τη δημόσια αντιπαράθεση δεν βρίσκεται μόνο ένα ενεργειακό έργο.
Το πραγματικό πολιτικό ερώτημα αφορά τη στρατηγική που πρέπει να ακολουθήσει η Ελλάδα απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο πολιτικός φορέας που στηρίζει χωρίς επιφυλάξεις την υλοποίηση όλων των ευρωπαϊκών ενεργειακών έργων που εδράζονται στο διεθνές δίκαιο, απορρίπτοντας κάθε λογική σύνδεσής τους με τουρκικές απαιτήσεις.
Από την άλλη πλευρά, η παρέμβαση του Νίκου Μπίστη άνοιξε μια ευρύτερη συζήτηση για το αν μεγάλα ενεργειακά έργα μπορούν να ενταχθούν σε ένα συνολικό πλαίσιο αποκλιμάκωσης και διαλόγου στην περιοχή.
Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς ο Αλέξης Τσίπρας έχει επανειλημμένα μιλήσει για έναν «νέο πατριωτισμό», χωρίς όμως μέχρι στιγμής να έχει υπάρξει αναλυτική επίσημη τοποθέτηση της ΕΛΑΣ για το Great Sea Interconnector.
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου εξελίσσεται πλέον σε κάτι πολύ περισσότερο από ένα έργο ενεργειακής υποδομής.
Αποτελεί σημείο τομής μεταξύ ενεργειακής πολιτικής, εξωτερικής πολιτικής και γεωπολιτικής στρατηγικής.
Οι εξελίξεις των επόμενων μηνών θα κρίνουν όχι μόνο την πορεία του Great Sea Interconnector, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα θα συνεχίσει να ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα και να υλοποιεί έργα στρατηγικής σημασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, σε ένα περιβάλλον όπου η ενεργειακή ασφάλεια και οι γεωπολιτικές ισορροπίες παραμένουν άρρηκτα συνδεδεμένες.
Πηγή: pagenews.gr