Ηγουμενίτσα: Βάση για τη γεώτρηση στο Block 2 και νέο ενεργειακό στοίχημα

Το λιμάνι προκρίνεται για την υποστήριξη της πρώτης υπεράκτιας ερευνητικής γεώτρησης στην Ελλάδα έπειτα από περίπου 40 χρόνια, με το οικονομικό και γεωπολιτικό ενδιαφέρον να στρέφεται στο Ιόνιο

Η Ηγουμενίτσα αναδεικνύεται σε κομβικό σημείο του νέου ενεργειακού σχεδιασμού της χώρας, καθώς το λιμάνι της φαίνεται να αποτελεί την τελική επιλογή για τη δημιουργία της επιχειρησιακής βάσης που θα υποστηρίξει την ερευνητική γεώτρηση στο Block 2 του βορειοδυτικού Ιονίου.

Η γεώτρηση προγραμματίζεται για τον Φεβρουάριο του 2027 και αναμένεται να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές επιχειρήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες. Η επιλογή της Ηγουμενίτσας αφήνει πίσω τις υποψηφιότητες της Πάτρας και του Αστακού, καθώς το λιμάνι διαθέτει την κατάλληλη γεωγραφική θέση, άμεση πρόσβαση στο Ιόνιο και υποδομές που μπορούν να υποστηρίξουν μία ιδιαίτερα σύνθετη υπεράκτια δραστηριότητα.

Γιατί προκρίνεται το λιμάνι της Ηγουμενίτσας

Η εγγύτητα της Ηγουμενίτσας στο σημείο της γεώτρησης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα επιχειρησιακά πλεονεκτήματα. Η μικρότερη απόσταση περιορίζει τον χρόνο μεταφοράς προσωπικού, εξοπλισμού και εφοδίων, μειώνοντας ταυτόχρονα το λειτουργικό κόστος και διευκολύνοντας την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών.

Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και η σύνδεση του λιμανιού με την Εγνατία Οδό, η οποία επιτρέπει την ταχεία μεταφορά υλικών από διαφορετικές περιοχές της χώρας. Οι διαθέσιμοι χώροι για αποθήκευση, η δυνατότητα εξυπηρέτησης ειδικών πλοίων και οι προοπτικές ανάπτυξης τεχνικών εγκαταστάσεων ενισχύουν τη θέση της Ηγουμενίτσας ως φυσικής βάσης για το έργο.

Η λειτουργία της βάσης δεν θα περιορίζεται στον εφοδιασμό του γεωτρύπανου. Θα απαιτούνται υπηρεσίες αποθήκευσης υλικών, επισκευής και συντήρησης εξοπλισμού, μεταφοράς προσωπικού, ρυμούλκησης, διαχείρισης αποβλήτων και υποστήριξης πλοίων που θα επιχειρούν στην περιοχή.

Ένα νέο οικονομικό οικοσύστημα γύρω από το λιμάνι

Η επιλογή της Ηγουμενίτσας μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο δίκτυο επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στην Ήπειρο και γενικότερα στη δυτική Ελλάδα. Μία υπεράκτια γεώτρηση απαιτεί τη συνεργασία δεκάδων ειδικοτήτων και επιχειρήσεων, από εταιρείες logistics και τεχνικά συνεργεία μέχρι ναυτιλιακούς πράκτορες, μεταφορικές επιχειρήσεις και προμηθευτές εξειδικευμένου εξοπλισμού.

Η πρώτη φάση της γεώτρησης εκτιμάται ότι μπορεί να δημιουργήσει οικονομικό όφελος περίπου 12 εκατ. ευρώ για την ελληνική οικονομία. Το ποσό αυτό συνδέεται κυρίως με τις λιμενικές υπηρεσίες, τις μεταφορές, την τεχνική υποστήριξη, τη φιλοξενία προσωπικού και την τροφοδοσία των πλοίων.

Η επίδραση μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη σε περίπτωση ανακάλυψης εμπορικά αξιοποιήσιμου κοιτάσματος. Σε ενεργειακές επενδύσεις μεγάλης κλίμακας, σημαντικό μέρος των κεφαλαίων κατευθύνεται σε υπηρεσίες που παρέχονται από την τοπική και εθνική οικονομία. Σε ένα έργο ύψους 1 δισ. ευρώ, έως και 400 εκατ. ευρώ μπορούν να συνδεθούν με τη λιμενική βάση, τα logistics και τις υποστηρικτικές δραστηριότητες.

Η γεώτρηση των 60 έως 70 εκατ. ευρώ

Το αρχικό κόστος της ερευνητικής γεώτρησης στο Block 2 υπολογίζεται μεταξύ 60 και 70 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για μία δαπανηρή και υψηλού ρίσκου διαδικασία, η οποία θα δείξει αν οι γεωλογικές ενδείξεις που έχουν καταγραφεί μπορούν να επιβεβαιωθούν στην πράξη.

Σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος, η συνολική επένδυση για την ανάπτυξη του κοιτάσματος ενδέχεται να ξεπεράσει τα 5 δισ. ευρώ. Τα δυνητικά δημόσια έσοδα θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και τα 10 δισ. ευρώ σε βάθος εικοσαετίας, ανάλογα με το μέγεθος του κοιτάσματος, το κόστος ανάπτυξης και τις διεθνείς τιμές της ενέργειας.

Το πραγματικό οικονομικό στοίχημα δεν βρίσκεται μόνο στην πρώτη γεώτρηση, αλλά στο κατά πόσο αυτή θα ανοίξει τον δρόμο για μία ολοκληρωμένη παραγωγική επένδυση μεγάλης διάρκειας.

Ο «Ασωπός 1» στο επίκεντρο των ερευνών

Η γεώτρηση θα πραγματοποιηθεί στον στόχο «Ασωπός 1», κοντά στο όριο της ελληνικής και της ιταλικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Το γεωτρύπανο Stena DrillMAX θα επιχειρήσει σε βάθος νερού περίπου 840 μέτρων, ενώ το συνολικό βάθος της γεώτρησης αναμένεται να φτάσει τα 4.622 μέτρα.

Η επιχείρηση εκτιμάται ότι θα διαρκέσει περίπου 60 ημέρες. Εφόσον ξεκινήσει τον Φεβρουάριο του 2027, τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται προς τα τέλη Απριλίου του ίδιου έτους.

Το Stena DrillMAX είναι πλοίο-γεωτρύπανο έκτης γενιάς, κατασκευασμένο από τη Samsung Heavy Industries. Έχει σχεδιαστεί για επιχειρήσεις σε μεγάλα βάθη και σε απαιτητικές θαλάσσιες συνθήκες, διαθέτοντας συστήματα που επιτρέπουν την ακριβή και ασφαλή εκτέλεση της γεώτρησης.

Η χρήση εξοπλισμού τέτοιου επιπέδου θεωρείται κρίσιμη τόσο για την επιχειρησιακή επιτυχία όσο και για την εφαρμογή των αυστηρών περιβαλλοντικών και τεχνικών προδιαγραφών που συνοδεύουν το έργο.

Οι ενδείξεις για σημαντικό κοίτασμα φυσικού αερίου

Ο στόχος «Ασωπός» προέκυψε από τις τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν το 2022 σε έκταση 2.211 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η επένδυση για τη συλλογή και ανάλυση των δεδομένων έφτασε περίπου τα 20 εκατ. ευρώ.

Οι μέχρι σήμερα γεωλογικές ενδείξεις παραπέμπουν σε πιθανό κοίτασμα φυσικού αερίου, το οποίο εκτιμάται ότι μπορεί να περιλαμβάνει περίπου 270 δισ. κυβικά μέτρα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 9,5 τρισ. κυβικά πόδια.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι υδρογονάνθρακες έχουν παραμείνει εγκλωβισμένοι στη γεωλογική δομή ή αν έχουν διαφύγει με την πάροδο του χρόνου. Η γεώτρηση αποτελεί τον μοναδικό τρόπο για να δοθεί οριστική απάντηση.

Οι πιθανότητες επιτυχίας υπολογίζονται στο 16% έως 18%. Το ποσοστό θεωρείται ικανοποιητικό για τα δεδομένα της διεθνούς πετρελαϊκής και ενεργειακής βιομηχανίας, αλλά ταυτόχρονα καταδεικνύει τον υψηλό βαθμό αβεβαιότητας που συνοδεύει το εγχείρημα.

ExxonMobil, Energean και Helleniq Energy στο Block 2

Το Block 2 είχε παραχωρηθεί αρχικά το 2018 στην κοινοπραξία των Total, Ελληνικών Πετρελαίων και Edison. Μετά την αποχώρηση της Total, η Energean εισήλθε στο έργο και στη συνέχεια απέκτησε το μερίδιο της Edison, συμμετέχοντας στην επόμενη φάση των ερευνών μαζί με τη σημερινή Helleniq Energy.

Η ExxonMobil κατέχει πλέον το 60% του Block 2, η Energean το 30% και η Helleniq Upstream το υπόλοιπο 10%.

Κατά την ερευνητική περίοδο, η Energean παραμένει διαχειριστής του έργου και έχει την ευθύνη για την προετοιμασία και την εκτέλεση της γεώτρησης. Σε περίπτωση ανακάλυψης εμπορικά αξιοποιήσιμου κοιτάσματος, η ExxonMobil αναμένεται να αναλάβει κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη, αξιοποιώντας τη διεθνή εμπειρία της σε μεγάλης κλίμακας υπεράκτια έργα.

Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αναμένεται να κατατεθεί εντός του Ιουλίου, αποτελώντας καθοριστικό βήμα για την αδειοδότηση και την τήρηση του χρονοδιαγράμματος.

Το θετικό σενάριο και η πλωτή μονάδα παραγωγής

Εφόσον επιβεβαιωθεί σημαντικό κοίτασμα, μία από τις πιθανές επιλογές ανάπτυξης είναι η εγκατάσταση πλωτής μονάδας παραγωγής, αποθήκευσης και εκφόρτωσης, γνωστής διεθνώς ως FPSO.

Μία αντίστοιχη εγκατάσταση χρησιμοποιείται από την Energean στο Ισραήλ, επιτρέποντας την παραγωγή και επεξεργασία φυσικού αερίου σε θαλάσσια περιοχή χωρίς να απαιτείται η κατασκευή μεγάλης χερσαίας μονάδας.

Παράλληλα, θα μπορούσαν να εξεταστούν συνέργειες με ευρύτερες ενεργειακές υποδομές, όπως το έργο Poseidon και ο αγωγός TAP. Η τελική επιλογή θα εξαρτηθεί από τα χαρακτηριστικά του κοιτάσματος, τις ποσότητες που θα εντοπιστούν και την οικονομική βιωσιμότητα της ανάπτυξης.

Από ακτοπλοϊκή πύλη σε ενεργειακό κόμβο

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να μεταβάλει ουσιαστικά τον ρόλο της Ηγουμενίτσας. Ένα λιμάνι που για δεκαετίες λειτουργεί κυρίως ως πύλη σύνδεσης της Ελλάδας με την Ιταλία καλείται να αποκτήσει ενεργό ρόλο στην ενεργειακή και βιομηχανική δραστηριότητα της χώρας.

Το νέο Master Plan του Οργανισμού Λιμένος Ηγουμενίτσας προβλέπει τη σταδιακή μετατροπή του λιμανιού σε πολυλειτουργικό κόμβο logistics και επιχειρηματικών υπηρεσιών. Η ανάπτυξη αποθηκευτικών χώρων, εγκαταστάσεων τεχνικής υποστήριξης και υποδομών για την εξυπηρέτηση ειδικών πλοίων συνδέεται άμεσα με αυτή τη στρατηγική.

Παράλληλα, η εγκατάσταση συστημάτων ηλεκτροδότησης πλοίων από την ξηρά μπορεί να περιορίσει τις εκπομπές κατά τη διάρκεια του ελλιμενισμού και να ενισχύσει τον περιβαλλοντικό χαρακτήρα του λιμανιού.

Η Ελλάδα επιστρέφει στις μεγάλες ενεργειακές έρευνες

Ο διευθύνων σύμβουλος της Energean, Μαθιός Ρήγας, έχει χαρακτηρίσει τη γεώτρηση ορόσημο για την επιστροφή της Ελλάδας στον χάρτη των μεγάλων ενεργειακών ερευνών.

Όπως τόνισε, η συνεργασία της Energean με την ExxonMobil και τη Helleniq Energy δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την πραγματοποίηση της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης βαθιών υδάτων στη χώρα μετά από περίπου τέσσερις δεκαετίες.

«Οι επενδύσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν. Υπάρχουν ζητήματα και εμπόδια, όμως όσοι πραγματικά θέλουν μπορούν να προχωρήσουν και να υλοποιήσουν έργα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η γεώτρηση στο Block 2 παραμένει ένα έργο υψηλού ρίσκου, χωρίς εγγυημένη επιτυχία. Η κινητοποίηση, όμως, διεθνών ενεργειακών ομίλων, η επιλογή εξειδικευμένου γεωτρύπανου και η προετοιμασία της επιχειρησιακής βάσης στην Ηγουμενίτσα αποδεικνύουν ότι η διαδικασία έχει περάσει πλέον από το επίπεδο του σχεδιασμού στην τελική φάση της υλοποίησης.

Πηγή: Pagenews.gr