Δεκαέξι χρόνια μετά την τραγωδία της Marfin, που στοίχισε τη ζωή σε τρεις εργαζόμενους και παραμένει ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, η νέα εξέλιξη με τις συλλήψεις υπόπτων επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που για χρόνια παρέμενε αναπάντητο: γιατί η υπόθεση δεν εξιχνιάστηκε νωρίτερα;
Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, μιλώντας στον ΣΚΑΪ, έδωσε τη δική του απάντηση, υποστηρίζοντας ότι το μεγαλύτερο μέρος του αποδεικτικού υλικού βρισκόταν ήδη στα αρχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, χωρίς όμως να έχει αξιοποιηθεί με τον τρόπο που απαιτούσε η σοβαρότητα της υπόθεσης.
«Το υλικό, στη μεγάλη του πλειοψηφία, υπήρχε και δεν είχε αξιοποιηθεί όπως έπρεπε, μετά από κάποια λάθη που είχαν γίνει στο παρελθόν», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η συγκεκριμένη παραδοχή ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση γύρω από τις αστοχίες των πρώτων ερευνών, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο οι Αρχές διαχειρίστηκαν μια υπόθεση που είχε προκαλέσει βαθύ κοινωνικό και πολιτικό τραύμα.
«Χρειάστηκε συστηματική δουλειά για να “δέσει” η υπόθεση»
Ο υπουργός περιέγραψε τη μεθοδική εργασία που πραγματοποιήθηκε τα τελευταία χρόνια από εξειδικευμένες υπηρεσίες της ΕΛ.ΑΣ., υποστηρίζοντας ότι η νέα δικογραφία δεν στηρίζεται σε ένα μεμονωμένο στοιχείο αλλά σε πολυετή έρευνα.
«Τώρα μπόρεσε η Αστυνομία, οι υπεύθυνοι ερευνητές, οι αξιωματικοί και οι αστυφύλακες να δουλέψουν συστηματικά, να συλλέξουν το υλικό, να το αξιολογήσουν και να βρουν όλα εκείνα τα στοιχεία που, κατά τη γνώμη τους, συγκροτούν μια κατηγορία», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, καθοριστική υπήρξε η συνεργασία της Διεύθυνσης Ανθρωποκτονιών, της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας και της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών.
«Όλοι μαζί συνέθεσαν ένα παζλ, αξιοποιώντας την τεχνολογία και όλα τα νόμιμα εργαλεία που διαθέτουν οι Αρχές», υπογράμμισε.
Η απάντηση για το email
Ένα από τα ζητήματα που προκάλεσαν δημόσια συζήτηση ήταν η αναφορά σε email που φέρεται να έφτασε στην Ελληνική Αστυνομία.
Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης ξεκαθάρισε ότι το συγκεκριμένο στοιχείο δεν αποτέλεσε τη βάση της υπόθεσης.
«Η δικογραφία έχει χιλιάδες σελίδες. Μπορεί ένα email να καταδικάσει ανθρώπους; Δεν είναι σοβαρό αυτό», είπε.
Και συνέχισε:
«Για να καταδικαστεί ένας άνθρωπος χρειάζονται πειστικά αποδεικτικά στοιχεία και τεκμήρια. Αυτά έχουν κατατεθεί στον ανακριτή και αξιολογούνται από τη Δικαιοσύνη».
Με τον τρόπο αυτό επιχείρησε να απομακρύνει την εντύπωση ότι οι πρόσφατες εξελίξεις στηρίζονται σε ένα και μόνο αποδεικτικό μέσο.
«Το κράτος δικαίου λειτουργεί με εγγυήσεις»
Απαντώντας στην κριτική που διατυπώνεται από την πλευρά των συνηγόρων υπεράσπισης, ο υπουργός υπενθύμισε ότι η τελική κρίση ανήκει αποκλειστικά στη Δικαιοσύνη.
«Οι δικηγόροι κάνουν τη δουλειά τους. Η Αστυνομία κάνει τη δουλειά της. Οι ανακριτές και οι εισαγγελείς κάνουν τη δική τους. Αυτή είναι η δημοκρατία», δήλωσε.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη θεσμική διάσταση της υπόθεσης.
«Το κράτος δικαίου λειτουργεί σωστά και με όλες τις εγγυήσεις», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι πλέον ο λόγος ανήκει στις δικαστικές αρχές.
Η σύγκριση με τη 17 Νοέμβρη
Ο υπουργός χρησιμοποίησε και ένα ιστορικό παράδειγμα για να εξηγήσει γιατί ορισμένες πολύπλοκες υποθέσεις χρειάζονται μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να εξιχνιαστούν.
«Σας θυμίζω ότι η 17 Νοέμβρη εξιχνιάστηκε 27 χρόνια μετά», είπε, θέλοντας να δείξει ότι η παρέλευση πολλών ετών δεν σημαίνει απαραίτητα αδυναμία απονομής δικαιοσύνης.
Το μήνυμα για τον θάνατο του 20χρονου στο Άργος
Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης αναφέρθηκε και στην υπόθεση του 20χρονου που έχασε τη ζωή του από πυρά αστυνομικών κατά τη διάρκεια καταδίωξης στο Άργος.
Σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές αποστροφές της συνέντευξής του, ξεκαθάρισε:
«Η Αστυνομία υπάρχει για να συλλαμβάνει δολοφόνους, όχι για να δολοφονεί».
Ο υπουργός απέφυγε να σχολιάσει την ουσία της υπόθεσης, καθώς βρίσκεται πλέον στη Δικαιοσύνη, ωστόσο εξέφρασε τη βαθιά του θλίψη.
«Όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο, μας τραυματίζει όλους. Είναι θάνατος. Είναι θάνατος και για μας όταν ένα νέο παιδί δολοφονείται με αυτόν τον τρόπο. Τελεία και παύλα», δήλωσε.
Οι εμπρησμοί στη Θεσσαλονίκη
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στην εξάρθρωση της ομάδας που κατηγορείται για τους εμπρησμούς στη Θεσσαλονίκη, οι οποίοι είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο της Βάγιας Νέστορα.
Αρχικά συνεχάρη τα στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας για την έρευνα.
«Είναι επαγγελματίες, είχαν προσχεδιάσει την επίθεση», ανέφερε.
Παράλληλα, εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς το αν οι δράστες είχαν εξαρχής πρόθεση να αφαιρέσουν ανθρώπινες ζωές.
«Δεν ξέρω αν είχαν σκοπό να δολοφονήσουν τους ανθρώπους», είπε, διαβεβαιώνοντας όμως ότι οι έρευνες θα συνεχιστούν μέχρι να λογοδοτήσουν όλοι οι εμπλεκόμενοι.
«Θα συλληφθούν όλοι οι υπαίτιοι», τόνισε.
Η υπόθεση της Marfin εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο φορτισμένες υποθέσεις της μεταπολιτευτικής περιόδου. Οι τελευταίες εξελίξεις επαναφέρουν στο επίκεντρο τόσο την αποτελεσματικότητα των ερευνητικών μηχανισμών όσο και την ανάγκη πλήρους δικαστικής διερεύνησης, με σεβασμό στα δικαιώματα των κατηγορουμένων και των θυμάτων.
Με τις δηλώσεις του, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης επιχείρησε να αναδείξει δύο παράλληλα μηνύματα: αφενός ότι η Ελληνική Αστυνομία διαθέτει πλέον τα μέσα και την τεχνογνωσία να επανεξετάζει ακόμη και υποθέσεις δεκαετιών, αφετέρου ότι η τελική απάντηση δεν μπορεί να δοθεί από την πολιτική εξουσία αλλά αποκλειστικά από τη Δικαιοσύνη, η οποία καλείται τώρα να αξιολογήσει το σύνολο του αποδεικτικού υλικού και να αποφανθεί για μία υπόθεση που επί χρόνια παρέμενε ανοιχτή πληγή για την ελληνική κοινωνία.