Η ενεργειακή κρίση μετατρέπεται σε γεωπολιτικό σημείο καμπής
Η σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν δεν αναδιαμορφώνει μόνο τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή. Οι επιπτώσεις της επεκτείνονται πλέον στον Ινδο-Ειρηνικό, όπου οι οικονομίες της Νοτιοανατολικής Ασίας βιώνουν τις συνέπειες της παρατεταμένης αστάθειας.
Η συνεχιζόμενη παράλυση των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), έχει προκαλέσει έντονες αναταράξεις στις ασιατικές αγορές ενέργειας. Οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, οι καθυστερήσεις στις θαλάσσιες μεταφορές και οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν καταστήσει τον πόλεμο ζήτημα άμεσης οικονομικής ασφάλειας για τις κυβερνήσεις της περιοχής.
Η ASEAN αποφεύγει τη σύγκρουση, αλλά η δυσαρέσκεια μεγαλώνει
Κατά τη διάρκεια της συνόδου των υπουργών Εξωτερικών της ASEAN στη Μανίλα, οι δημόσιες δηλώσεις παρέμειναν προσεκτικές. Το κοινό ανακοινωθέν περιορίστηκε σε έκκληση για «πλήρη και άμεση παύση των εχθροπραξιών», χωρίς να κατονομάζει ούτε την Τεχεράνη ούτε την Ουάσιγκτον.
Ωστόσο, πίσω από τη διπλωματική γλώσσα, η εικόνα είναι διαφορετική.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, αρκετές κυβερνήσεις της Νοτιοανατολικής Ασίας θεωρούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν υπολόγισαν τις παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης, αφήνοντας τους συμμάχους τους να διαχειριστούν μόνοι τους τις επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομική σταθερότητα.
Η αξιοπιστία της Ουάσιγκτον τίθεται υπό αμφισβήτηση
Ο πόλεμος με το Ιράν ενισχύει μια τάση που είχε ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται.
Οι χώρες της ASEAN παρακολουθούν με αυξανόμενο προβληματισμό την αμερικανική εξωτερική πολιτική, η οποία τα τελευταία χρόνια χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη απροθυμία ανάληψης διεθνών δεσμεύσεων, αλλά και από την προτεραιότητα που δίνεται στις εσωτερικές οικονομικές και στρατηγικές ανάγκες των ΗΠΑ.
Οι πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ για μεγαλύτερες αμυντικές δαπάνες, οι εμπορικές συγκρούσεις με εταίρους και η αβεβαιότητα γύρω από τις διεθνείς δεσμεύσεις της Ουάσιγκτον έχουν δημιουργήσει την εντύπωση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν πλέον με περισσότερο συναλλακτική λογική στις συμμαχίες τους.
Για αρκετές ασιατικές κυβερνήσεις, η κρίση στον Περσικό Κόλπο λειτουργεί ως ακόμη μία υπενθύμιση των κινδύνων αυτής της μεταβολής.
Η Κίνα αξιοποιεί το κενό
Το σημαντικότερο γεωπολιτικό αποτέλεσμα της κρίσης ίσως δεν αφορά το Ιράν, αλλά την Κίνα.
Το Πεκίνο εμφανίζεται ολοένα και περισσότερο ως ένας σταθερός οικονομικός εταίρος για πολλές χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, προσφέροντας επενδύσεις, χρηματοδότηση υποδομών και εμπορική πρόσβαση χωρίς να συνδέει τη συνεργασία με πολιτικές προϋποθέσεις αντίστοιχες με εκείνες της Δύσης.
Δημοσκοπήσεις σε αρκετά κράτη της ASEAN καταγράφουν ήδη αυξημένη προτίμηση των πολιτών προς την Κίνα ως βασικό οικονομικό εταίρο, γεγονός που ενισχύει τη γεωπολιτική επιρροή του Πεκίνου σε μια περιοχή κρίσιμη για τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων.
Οι οικονομικές συνέπειες υπερβαίνουν την ενέργεια
Η αβεβαιότητα δεν περιορίζεται στις τιμές του πετρελαίου.
Τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και εμπορικοί όμιλοι της περιοχής εκφράζουν ανησυχίες για το ενδεχόμενο να βρεθούν αντιμέτωποι με δευτερογενείς αμερικανικές κυρώσεις, ακόμη και χωρίς άμεση εμπλοκή στις συναλλαγές με το Ιράν.
Η διεύρυνση του καθεστώτος κυρώσεων αυξάνει το κόστος χρηματοδότησης, περιορίζει τη ναυτιλιακή ασφάλιση και δημιουργεί νέους κινδύνους για το περιφερειακό εμπόριο. Για οικονομίες που εξαρτώνται από τις εξαγωγές και τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, η αβεβαιότητα αυτή μεταφράζεται σε χαμηλότερες επενδύσεις και επιβράδυνση της ανάπτυξης.
Η ASEAN επιλέγει τη στρατηγική της ισορροπίας
Παρά τη δυσαρέσκεια, οι κυβερνήσεις της Νοτιοανατολικής Ασίας δεν επιδιώκουν ρήξη με την Ουάσιγκτον.
Οι περισσότερες εξακολουθούν να θεωρούν την αμερικανική στρατιωτική παρουσία απαραίτητη για την αποτροπή της αυξανόμενης κινεζικής επιρροής, ιδιαίτερα στη Νότια Σινική Θάλασσα, όπου οι εντάσεις με το Πεκίνο παραμένουν υψηλές.
Η στρατηγική που φαίνεται να διαμορφώνεται δεν είναι η επιλογή μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας, αλλά η διασπορά των γεωπολιτικών και οικονομικών κινδύνων. Οι χώρες της ASEAN επιδιώκουν να ενισχύσουν τις σχέσεις τους τόσο με την Ινδία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και την Αυστραλία όσο και με τις δύο μεγάλες υπερδυνάμεις, αποφεύγοντας την υπερβολική εξάρτηση από οποιαδήποτε πλευρά.
Η νέα παγκόσμια τάξη διαμορφώνεται στην Ασία
Ο πόλεμος με το Ιράν λειτουργεί ως επιταχυντής μιας ευρύτερης γεωπολιτικής αναδιάταξης. Η Νοτιοανατολική Ασία δεν εγκαταλείπει τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά παύει να θεωρεί δεδομένη την αμερικανική ηγεσία.
Για τις κυβερνήσεις της περιοχής, η ενεργειακή ανασφάλεια, οι εμπορικές διαταραχές και η αβεβαιότητα γύρω από τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον ενισχύουν την ανάγκη για μια πιο πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.
Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο η έκβαση του πολέμου στον Περσικό Κόλπο. Είναι η σταδιακή μετάβαση προς έναν πολυπολικό κόσμο, όπου η ισχύς θα κατανέμεται ανάμεσα σε περισσότερα κέντρα επιρροής και όπου οι χώρες της Ασίας θα επιδιώκουν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία αντί να στηρίζονται αποκλειστικά σε μία υπερδύναμη.
Πηγή: pagenews.gr