Η Βουλή ενέκρινε το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού, ανοίγοντας τον δρόμο για μια σειρά θεσμικών αλλαγών που φιλοδοξούν να εκσυγχρονίσουν τη διαχείριση της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, να ενισχύσουν την εξωστρέφεια του πολιτιστικού προϊόντος και να δημιουργήσουν ένα πιο αποτελεσματικό μοντέλο αξιοποίησης των πολιτιστικών πόρων.
Στην καρδιά της μεταρρύθμισης βρίσκεται η ίδρυση του «Οργανισμού Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς Α.Ε.» (Hellenic Heritage Organisation S.A.), ενός νέου επιχειρησιακού φορέα που θα λειτουργεί υποστηρικτικά προς τον Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ), χωρίς να μεταβάλλεται το καθεστώς κυριότητας των μνημείων ή της δημόσιας περιουσίας.
Μενδώνη: «Η πολιτιστική κληρονομιά παραμένει απολύτως δημόσιο αγαθό»
Κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη απέρριψε τις επικρίσεις της αντιπολίτευσης περί ιδιωτικοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, τονίζοντας ότι το νέο σχήμα δεν αποκτά κανένα δικαίωμα ιδιοκτησίας επί μνημείων ή αρχαιολογικών χώρων.
Όπως υπογράμμισε, ο δημόσιος χαρακτήρας της πολιτιστικής κληρονομιάς κατοχυρώνεται πλήρως από το άρθρο 24 του Συντάγματος και τον ισχύοντα αρχαιολογικό νόμο, ενώ η νέα εταιρεία θα λειτουργεί αποκλειστικά ως εκτελεστικός μηχανισμός για την υλοποίηση έργων προβολής, εξυπηρέτησης επισκεπτών, ψηφιακών εφαρμογών και εμπορικής οργάνωσης.
«Η διαχείριση δεν ταυτίζεται με την κυριότητα. Δεν μεταβιβάζονται μνημεία, ούτε δημόσια περιουσία. Δημιουργείται ένα σύγχρονο εργαλείο που θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητα του ΟΔΑΠ.»
Έμφαση στην αποτελεσματική διαχείριση
Η υπουργός υποστήριξε ότι η ουσιαστική προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν εξαρτάται μόνο από το θεσμικό πλαίσιο, αλλά και από την ικανότητα του κράτους να αξιοποιεί αποτελεσματικά τους διαθέσιμους πόρους.
Όπως σημείωσε, προβλήματα όπως οι ανενεργές υποδομές, τα κλειστά πωλητήρια, οι δυσλειτουργίες σε αναψυκτήρια και οι χαμένες πηγές εσόδων στερούν πολύτιμους πόρους από τη συντήρηση και την ανάδειξη των μνημείων.
Στόχος της μεταρρύθμισης, σύμφωνα με την κυβέρνηση, είναι να δημιουργηθεί ένα πιο ευέλικτο διοικητικό μοντέλο, ικανό να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες ενός πολιτιστικού τομέα που προσελκύει εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο.
Ψηφιακός μετασχηματισμός και διεθνής προβολή
Ο νέος οργανισμός αναλαμβάνει να σχεδιάσει και να υλοποιήσει δράσεις προβολής της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Η αξιοποίηση ψηφιακών εφαρμογών, σύγχρονων εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και νέων τεχνολογιών αποτελεί βασικό άξονα του σχεδίου, με στόχο την αναβάθμιση της εμπειρίας των επισκεπτών και την ενιαία προβολή της πολιτιστικής ταυτότητας της χώρας.
Παράλληλα, ο ΟΔΑΠ εξακολουθεί να διατηρεί τη διαχείριση των εσόδων από εισιτήρια, πωλητήρια, αναψυκτήρια και λοιπές δραστηριότητες, διασφαλίζοντας ότι τα οικονομικά οφέλη επιστρέφουν στο σύστημα προστασίας και ανάδειξης των μνημείων.
Νέος φορέας για την ενάλια πολιτιστική κληρονομιά
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην προστασία του υποθαλάσσιου πολιτιστικού αποθέματος της χώρας.
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ειδικού δημόσιου φορέα για την ενάλια πολιτιστική κληρονομιά, ο οποίος θα αναλάβει τον συντονισμό επισκέψιμων υποθαλάσσιων αρχαιολογικών χώρων, ιστορικών ναυαγίων και άλλων μνημείων του ελληνικού βυθού, με στόχο τη βιώσιμη αξιοποίησή τους.
Στήριξη στον κινηματογράφο και τις οπτικοακουστικές παραγωγές
Σημαντικό κεφάλαιο του νέου πλαισίου αποτελεί και η εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Δράσης «GREECE ON SCREEN 2026–2030», το οποίο εισάγει σταθερό πλαίσιο χρηματοδότησης για τον κινηματογράφο και τις οπτικοακουστικές παραγωγές.
Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην προσέλκυση διεθνών παραγωγών, στην ενίσχυση των επενδύσεων στον δημιουργικό τομέα και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, αξιοποιώντας την αυξανόμενη δυναμική της Ελλάδας ως τόπου γυρισμάτων.
Νέες θεσμικές παρεμβάσεις για τα μνημεία
Το νομοσχέδιο εισάγει ακόμη:
- σχέδια διαχείρισης για οργανωμένους αρχαιολογικούς χώρους και Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO,
- τη θεσμοθέτηση της έννοιας του αρχαιολογικού πάρκου,
- την ίδρυση της Εθνικής Φωτοθήκης,
- και τη δημιουργία του Ιστορικού Αρχείου Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεων, με στόχο την καλύτερη τεκμηρίωση, διατήρηση και αξιοποίηση του πολιτιστικού αποθέματος της χώρας.
Πολιτισμός ως δημόσιο αγαθό και αναπτυξιακός μοχλός
Με το νέο θεσμικό πλαίσιο, η κυβέρνηση επιδιώκει να συνδυάσει την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς με την αποτελεσματικότερη διαχείριση και τη διεθνή προβολή της.
Η φιλοσοφία του νομοσχεδίου βασίζεται στην άποψη ότι ο πολιτισμός δεν αποτελεί μόνο στοιχείο ιστορικής ταυτότητας, αλλά και σημαντικό αναπτυξιακό κεφάλαιο για την οικονομία, τον τουρισμό και τη διεθνή εικόνα της χώρας.
Η πολιτική αντιπαράθεση για το νέο μοντέλο διαχείρισης αναμένεται να συνεχιστεί, ωστόσο η ψήφιση του νομοσχεδίου σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας φάσης στην οργάνωση και αξιοποίηση της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Πηγή: pagenews.gr