Νέα αυστηρότερη νομοθετική παρέμβαση
Με τροπολογία που κατέθεσε στη Βουλή ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, η κυβέρνηση αυστηροποιεί το πλαίσιο της υπό όρο απόλυσης για όσους έχουν καταδικαστεί σε πολλαπλές ποινές ισόβιας κάθειρξης.
Η βασική αλλαγή αφορά το άρθρο 105Β του Ποινικού Κώδικα, όπου η ελάχιστη πραγματική παραμονή στη φυλακή αυξάνεται από 25 σε 30 έτη, προκειμένου να μπορεί να θεμελιωθεί δικαίωμα αίτησης για απόλυση υπό όρο.
Η τροπολογία εντάχθηκε στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης για την προστασία από στρατηγικές αγωγές (SLAPPs) και λοιπές διατάξεις.
Τι αλλάζει στην πράξη
Η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι:
- Η πραγματική έκτιση αυξάνεται από 25 σε 30 χρόνια για όσους εκτίουν περισσότερες από μία ποινές ισόβιας κάθειρξης.
- Η προϋπόθεση αφορά τον πραγματικό χρόνο κράτησης, χωρίς τον ευεργετικό υπολογισμό ημερών.
- Δεν μεταβάλλεται το καθεστώς για μία μόνο ποινή ισόβιας κάθειρξης, αλλά αποκλειστικά για τις περιπτώσεις πολυϊσοβιτών.
Η αιτιολογία του υπουργείου
Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση, η τροπολογία αποσκοπεί στην αναλογικότερη διαβάθμιση των προϋποθέσεων υπό όρο απόλυσης για εγκλήματα εξαιρετικής απαξίας.
Όπως επισημαίνεται:
«Στόχος είναι η αναλογικότερη διαβάθμιση των προϋποθέσεων της υπό όρο απόλυσης, λαμβάνοντας υπόψη την αυξημένη απαξία και τις ιδιαίτερα επιβλαβείς κοινωνικές συνέπειες των εγκλημάτων για τα οποία έχουν επιβληθεί πολλαπλές ποινές ισόβιας κάθειρξης.»
Το πολιτικό και δικαστικό υπόβαθρο
Η νομοθετική πρωτοβουλία έρχεται σε μία περίοδο έντονης δημόσιας συζήτησης μετά την προσωρινή αποφυλάκιση του καταδικασμένου αρχηγού της τρομοκρατικής οργάνωσης “17 Νοέμβρη”, Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, αλλά και ενόψει της δυνατότητας που αποκτά ο επίσης πολυϊσοβίτης Δημήτρης Κουφοντίνας να υποβάλει αίτηση υπό όρους απόλυσης τον Σεπτέμβριο του 2027, σύμφωνα με το ισχύον μέχρι σήμερα πλαίσιο.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να στείλει μήνυμα αυστηροποίησης της ποινικής πολιτικής για εγκλήματα ιδιαίτερης βαρύτητας, υποστηρίζοντας ότι η κοινωνική απαίτηση για μεγαλύτερη προστασία πρέπει να αποτυπώνεται και στο σωφρονιστικό δίκαιο.
Η τροπολογία δεν επιβάλλει νέα ποινή ούτε μεταβάλλει τις καταδικαστικές αποφάσεις των δικαστηρίων. Μεταβάλλει αποκλειστικά τις προϋποθέσεις θεμελίωσης δικαιώματος υποβολής αίτησης για απόλυση υπό όρο στις περιπτώσεις πολλαπλών ισοβίων.
Σε επίπεδο ποινικής πολιτικής, η παρέμβαση εντάσσεται στη γενικότερη κατεύθυνση αυστηροποίησης του Ποινικού Κώδικα που ακολουθεί τα τελευταία χρόνια το Υπουργείο Δικαιοσύνης, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην πραγματική έκτιση των ποινών για ιδιαίτερα σοβαρά εγκλήματα, όπως η τρομοκρατία, οι ανθρωποκτονίες και οι υποθέσεις πολλαπλής ισόβιας κάθειρξης.
Εφόσον η τροπολογία εγκριθεί από τη Βουλή, το νέο όριο των 30 ετών πραγματικής κράτησης θα αποτελέσει το αυστηρότερο καθεστώς που έχει θεσπιστεί μέχρι σήμερα για την υπό όρο απόλυση πολυϊσοβιτών στην ελληνική έννομη τάξη.