Ένα από τα ισχυρότερα επεισόδια μελτεμιού των τελευταίων 15 ετών σημειώθηκε στην Ελλάδα κατά τις τελευταίες ημέρες του Ιουλίου 2026, προκαλώντας εξαιρετικά ισχυρές ριπές ανέμου σε περιοχές της Αττικής, της Εύβοιας και της νότιας Κρήτης.
Οι μετρήσεις του δικτύου μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών κατέγραψαν ταχύτητες που έφτασαν ακόμη και τα 150 χιλιόμετρα την ώρα. Σε ορισμένες περιοχές σημειώθηκαν οι ισχυρότερες καλοκαιρινές ριπές από την έναρξη λειτουργίας των τοπικών σταθμών.
Η αξιολόγηση βασίστηκε κυρίως σε σταθμούς με πολυετή ιστορικά δεδομένα, προκειμένου να συγκριθούν οι φετινές τιμές με τις αντίστοιχες καταγραφές προηγούμενων καλοκαιριών. Το τελικό συμπέρασμα ανέδειξε την εξαιρετική ένταση και τη μεγάλη γεωγραφική έκταση του φαινομένου.
Ριπή 150 χλμ./ώρα στην Παξιμάδα Καρύστου
Η ισχυρότερη και ιστορικά πιο σημαντική καταγραφή σημειώθηκε στην Παξιμάδα Καρύστου, στη νότια Εύβοια. Στις 31 Ιουλίου ο σταθμός κατέγραψε μέγιστη ριπή ανέμου 150 χιλιομέτρων την ώρα.
Η συγκεκριμένη τιμή αποτελεί τη μεγαλύτερη καλοκαιρινή ριπή που έχει καταγραφεί στη θέση αυτή από το 2013, όταν άρχισε να λειτουργεί ο μετεωρολογικός σταθμός.
Η περιοχή της Καρύστου είναι γνωστή για την ιδιαίτερη ενίσχυση των βόρειων ανέμων, καθώς το ανάγλυφο και ο προσανατολισμός της μπορούν να επιταχύνουν σημαντικά τη ροή του αέρα. Ωστόσο, ακόμη και για τα δεδομένα της περιοχής, η καταγραφή των 150 χλμ./ώρα χαρακτηρίζεται εξαιρετικά υψηλή.
Η ένταση αντιστοιχεί σε θυελλώδεις συνθήκες, ικανές να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στις μετακινήσεις, στη ναυσιπλοΐα και στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών.
Ακραία ένταση και στην κορυφή της Πεντέλης
Ριπή 150 χιλιομέτρων την ώρα κατέγραψε στις 31 Ιουλίου και δεύτερος σταθμός στην κορυφή της Πεντέλης. Η συγκεκριμένη εγκατάσταση λειτουργεί μόλις έναν χρόνο και, επομένως, δεν διαθέτει επαρκές ιστορικό για ασφαλή σύγκριση με προηγούμενες περιόδους.
Στον παλαιότερο σταθμό του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στην Πεντέλη, ο οποίος λειτουργεί από το 2013, καταγράφηκε την ίδια ημέρα μέγιστη ριπή 108 χλμ./ώρα.
Η επίδοση ήταν η δεύτερη υψηλότερη καλοκαιρινή τιμή στην ιστορία του συγκεκριμένου σταθμού. Το ρεκόρ παραμένει στα 113 χλμ./ώρα και είχε σημειωθεί στις 20 Ιουλίου 2022.
Η ένταση των ανέμων στην Πεντέλη είχε ιδιαίτερη σημασία λόγω της υψηλής επικινδυνότητας για την εκδήλωση και τη γρήγορη εξάπλωση δασικών πυρκαγιών στην Αττική.
Ρεκόρ σε Φουρφουρά και Πλακιά Ρεθύμνου
Ιδιαίτερα ισχυρές ήταν οι ριπές και στη νότια Κρήτη. Στον Φουρφουρά Αμαρίου Ρεθύμνου καταγράφηκε στις 29 Ιουλίου μέγιστη ταχύτητα 111 χλμ./ώρα.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ριπή καλοκαιρινών μηνών που έχει καταγραφεί στον συγκεκριμένο σταθμό από την έναρξη λειτουργίας του το 2010.
Μία ημέρα αργότερα, στις 30 Ιουλίου, ο σταθμός στον Πλακιά του Δήμου Αγίου Βασιλείου κατέγραψε ριπή 114 χλμ./ώρα. Και αυτή η επίδοση αποτέλεσε νέο καλοκαιρινό ρεκόρ από το 2012, όταν τέθηκε σε λειτουργία ο σταθμός.
Οι δύο καταγραφές επιβεβαιώνουν ότι το επεισόδιο δεν περιορίστηκε στο Αιγαίο και στην ανατολική ηπειρωτική χώρα. Οι βόρειοι άνεμοι επηρεάστηκαν από το ανάγλυφο της Κρήτης και ενισχύθηκαν σημαντικά στις νότιες και υπήνεμες περιοχές του νησιού.
Στα 109 χλμ./ώρα η ριπή στην Πάρνηθα
Στην Πάρνηθα η μέγιστη ριπή έφτασε τα 109 χλμ./ώρα στις 31 Ιουλίου. Η τιμή αυτή ήταν η δεύτερη υψηλότερη καλοκαιρινή καταγραφή από το 2010.
Το ρεκόρ του σταθμού είναι 111 χλμ./ώρα και έχει καταγραφεί δύο φορές, στις 21 Ιουλίου 2024 και στις 8 Αυγούστου 2025.
Η μικρή διαφορά από την υψηλότερη ιστορική τιμή δείχνει πόσο ακραία ήταν η ένταση του τελευταίου επεισοδίου. Παράλληλα, το γεγονός ότι πολύ υψηλές ταχύτητες σημειώθηκαν σε διαδοχικά καλοκαίρια δημιουργεί έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον για την εξέλιξη και τη συμπεριφορά των ετησίων ανέμων.
Τι είναι το μελτέμι
Τα μελτέμια, γνωστά επιστημονικά ως ετησίες, είναι βόρειοι άνεμοι που επικρατούν κυρίως στο Αιγαίο κατά τη θερινή περίοδο. Συνδέονται με τη διαφορά ατμοσφαιρικής πίεσης ανάμεσα στις υψηλές πιέσεις των Βαλκανίων και στις χαμηλότερες πιέσεις της Ανατολικής Μεσογείου.
Στη συνηθισμένη τους μορφή συμβάλλουν στη μείωση της θερμοκρασίας και περιορίζουν την αίσθηση της ζέστης στα ανατολικά ηπειρωτικά και στα νησιά. Όταν όμως ενισχύονται υπερβολικά, μπορούν να προκαλέσουν απαγορευτικά απόπλου, πτώσεις δέντρων, ζημιές σε υποδομές και ακραία εξάπλωση πυρκαγιών.
Οι ριπές δεν έχουν την ίδια ένταση με τη μέση ταχύτητα του ανέμου. Πρόκειται για σύντομες, απότομες αυξήσεις, οι οποίες μπορούν να είναι σημαντικά ισχυρότερες και να προκαλέσουν ξαφνικά προβλήματα.
Οι αλλαγές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία
Οι επιστήμονες εξετάζουν τις μεταβολές που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.
Η ενίσχυση της διαφοράς πίεσης ανάμεσα στα βόρεια και βορειοδυτικά Βαλκάνια και στις περιοχές του νοτιοανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων μπορεί να ευνοήσει ισχυρότερους βόρειους και βορειοανατολικούς ανέμους.
Η ζώνη επιρροής μπορεί να εκτείνεται από την Αλεξανδρούπολη, την κεντρική και νότια Εύβοια και την Αττικοβοιωτία έως τη νότια και νοτιοδυτική Πελοπόννησο.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι άνεμοι αυτοί παρουσιάζουν μεγαλύτερη διάρκεια, δεν εξασθενούν αισθητά τη νύχτα και συνοδεύονται από υψηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με το κλασικό μελτέμι.
Οι επιστημονικές ενδείξεις συνδέουν τις μεταβολές αυτές με ευρύτερες αλλαγές της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, χωρίς κάθε μεμονωμένο επεισόδιο να μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε έναν παράγοντα.
Τεράστια επιβάρυνση για τις δασικές πυρκαγιές
Οι ακραίες ριπές συνέπεσαν με μία περίοδο πολύ υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς. Οι ισχυροί άνεμοι επιταχύνουν το μέτωπο της φωτιάς, μεταφέρουν καύτρες σε μεγάλες αποστάσεις και μπορούν να δημιουργήσουν νέες εστίες μακριά από το αρχικό σημείο.
Παράλληλα, δυσκολεύουν τις εναέριες ρίψεις νερού και περιορίζουν την αποτελεσματικότητα των πυροσβεστικών δυνάμεων. Η συνεχής αλλαγή της κατεύθυνσης των ριπών μπορεί επίσης να εγκλωβίσει πυροσβέστες και κατοίκους.
Η περιορισμένη εξασθένηση των ανέμων κατά τις νυχτερινές ώρες αφαιρεί ένα κρίσιμο χρονικό παράθυρο κατά το οποίο οι δυνάμεις πυρόσβεσης μπορούν συνήθως να περιορίσουν τα μέτωπα.
Ένα επεισόδιο που μπαίνει στην ιστορία
Οι καταγραφές σε Παξιμάδα Καρύστου, Πεντέλη, Πάρνηθα, Φουρφουρά και Πλακιά αποτυπώνουν ένα φαινόμενο εξαιρετικά μεγάλης έντασης.
Σε δύο σταθμούς καταγράφηκαν ριπές 150 χλμ./ώρα, ενώ σε αρκετές άλλες περιοχές οι τιμές ξεπέρασαν τα 100 χλμ./ώρα και κατέρριψαν ή πλησίασαν ιστορικά καλοκαιρινά ρεκόρ.
Το μελτέμι των τελευταίων ημερών του Ιουλίου 2026 κατατάσσεται πλέον ανάμεσα στα ισχυρότερα της τελευταίας 15ετίας, επιβεβαιώνοντας ότι οι θερινοί άνεμοι μπορούν να εξελιχθούν από φυσικό μηχανισμό δροσισμού σε ακραίο και ιδιαίτερα επικίνδυνο καιρικό φαινόμενο.
Πηγή: Pagenews.gr