Πρόστιμο συνολικού ύψους 2,675 εκατ. ευρώ επέβαλε η ιταλική Αρχή Ανταγωνισμού στις εταιρείες Lime, Bird και Dott, οι οποίες παρέχουν υπηρεσίες ενοικίασης ηλεκτρικών πατινιών και ποδηλάτων στη Ρώμη.
Η απόφαση εκδόθηκε μετά από έρευνα που είχε αρχίσει τον Νοέμβριο του 2025 και αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες εφάρμοσαν το πρόγραμμα δωρεάν διαδρομών για τους κατόχους συνδρομών Metrebus, του συστήματος δημόσιων μεταφορών της ιταλικής πρωτεύουσας.
Σύμφωνα με την Αρχή, οι επιχειρήσεις δεν εξασφάλισαν τις απαραίτητες οργανωτικές δομές ώστε οι δικαιούχοι να ενεργοποιούν εύκολα και γρήγορα τα πακέτα δωρεάν μετακινήσεων. Αντίθετα, οι χρήστες αντιμετώπισαν μεγάλες καθυστερήσεις, πολύπλοκες διαδικασίες και δυσκολίες στην ενεργοποίηση της υπηρεσίας.
Εμπόδια στις δωρεάν διαδρομές
Οι συνδρομητές των δημόσιων συγκοινωνιών της Ρώμης είχαν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν συγκεκριμένο αριθμό δωρεάν διαδρομών με ηλεκτρικά πατίνια και e-bike.
Η παροχή αυτή εντασσόταν στην προσπάθεια του δήμου να συνδυάσει τις δημόσιες μεταφορές με υπηρεσίες μικροκινητικότητας και να προσφέρει εναλλακτικές επιλογές για το τελευταίο τμήμα μιας διαδρομής μέσα στην πόλη.
Η έρευνα, ωστόσο, έδειξε ότι η διαδικασία δεν λειτούργησε όπως είχε σχεδιαστεί. Πολλοί δικαιούχοι χρειάστηκε να περιμένουν υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα για να λάβουν ή να ενεργοποιήσουν τα σχετικά πάσα.
Η Αρχή Ανταγωνισμού έκρινε ότι οι ανεπαρκείς οργανωτικές δομές των εταιρειών εμπόδισαν ουσιαστικά τους καταναλωτές να αξιοποιήσουν ένα όφελος που δικαιούνταν.
Το πρόβλημα δεν περιορίστηκε σε μεμονωμένες τεχνικές δυσλειτουργίες, αλλά αφορούσε τον συνολικό τρόπο οργάνωσης και διάθεσης της υπηρεσίας.
Καταγγελίες και για απενεργοποίηση λογαριασμών
Στην περίπτωση της Bird, η έρευνα εντόπισε ακόμη μία καταχρηστική πρακτική.
Σύμφωνα με την απόφαση, καταγράφηκαν περιπτώσεις αυθαίρετης απενεργοποίησης λογαριασμών χρηστών, χωρίς να παρέχεται επαρκής αιτιολόγηση ή αποτελεσματικός τρόπος επίλυσης του προβλήματος.
Η απενεργοποίηση μπορούσε να στερήσει από τους καταναλωτές όχι μόνο την πρόσβαση στις δωρεάν διαδρομές, αλλά συνολικά τη δυνατότητα χρήσης της υπηρεσίας.
Οι πρακτικές αυτές θεωρήθηκε ότι είχαν σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στους συνδρομητές του συστήματος Metrebus και παραβίαζαν τις αρχές διαφάνειας και ορθής ενημέρωσης των καταναλωτών.
Οι νέοι κανόνες στην Ιταλία
Η επιβολή των προστίμων συμπίπτει με τη γενικότερη αυστηροποίηση των κανόνων για τα ηλεκτρικά πατίνια στην Ιταλία.
Οι νέες ρυθμίσεις ανακοινώθηκαν τον Απρίλιο του 2026 και τέθηκαν σε ισχύ στις 16 Μαΐου, με στόχο να καταστούν τα οχήματα ευκολότερα αναγνωρίσιμα και να περιοριστούν τα τροχαία ατυχήματα.
Η νέα νομοθεσία προβλέπει υποχρεωτική πινακίδα αναγνώρισης και ασφάλιση. Η πινακίδα έχει τη μορφή αυτοκόλλητου, κοστίζει 8,66 ευρώ και μπορεί να μεταφερθεί σε νέο πατίνι σε περίπτωση αντικατάστασης του οχήματος.
Τα πρόστιμα για κυκλοφορία χωρίς πινακίδα κυμαίνονται από 100 έως 400 ευρώ.
Παραμένουν παράλληλα σε ισχύ η υποχρεωτική χρήση κράνους, το ελάχιστο όριο ηλικίας των 14 ετών και η υποχρέωση ύπαρξης φλας, φρένων και εμπρός και πίσω φώτων.
Το ανώτατο όριο ταχύτητας έχει οριστεί στα 20 χλμ. την ώρα, ενώ απαγορεύονται η μεταφορά δεύτερου ατόμου, η μεταφορά αντικειμένων, η ρυμούλκηση και η κυκλοφορία σε υπεραστικές οδούς.
Χιλιάδες ατυχήματα μέσα σε έναν χρόνο
Η αυστηροποίηση συνδέεται άμεσα με την αύξηση των ατυχημάτων.
Σύμφωνα με την Automobile Club Italia, το προηγούμενο έτος καταγράφηκαν 3.895 τροχαία ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια, τα οποία προκάλεσαν 23 θανάτους και 3.751 τραυματισμούς.
Οι αριθμοί αυτοί έχουν ενισχύσει την πίεση για αυστηρότερους ελέγχους, σαφέστερους κανόνες και μεγαλύτερη ευθύνη τόσο για τους οδηγούς όσο και για τις εταιρείες ενοικίασης.
Οι νέες υποχρεώσεις εφαρμόζονται και στα κοινόχρηστα πατίνια των Lime, Bird και Dott, οι οποίες διαθέτουν άδεια λειτουργίας στη Ρώμη για την περίοδο 2023-2026.
Αυστηρότερα μέτρα σε όλη την Ευρώπη
Η Ιταλία δεν είναι η μόνη χώρα που επανεξετάζει το πλαίσιο λειτουργίας της μικροκινητικότητας.
Στη Γερμανία, οι αρχές έχουν προτείνει οι εταιρείες ενοικίασης να φέρουν άμεση ευθύνη για περιστατικά στα οποία εμπλέκονται τα οχήματά τους.
Στην Ισπανία έγινε υποχρεωτική η χρήση κράνους σε ολόκληρη τη χώρα και το ελάχιστο όριο ηλικίας αυξήθηκε στα 15 έτη.
Η Γαλλία προχώρησε ακόμη περισσότερο, καθώς τα ηλεκτρικά πατίνια προς ενοικίαση απαγορεύτηκαν στο Παρίσι το 2023 έπειτα από δημοψήφισμα.
Αντίστοιχα, στις Βρυξέλλες έχει ανακοινωθεί ότι τα κοινόχρηστα ηλεκτρικά πατίνια θα αποσυρθούν από τον Ιανουάριο του 2027 και θα αντικατασταθούν σταδιακά από περισσότερα ποδήλατα και ηλεκτρικά ποδήλατα.
Η ευρωπαϊκή τάση δείχνει ότι οι πόλεις δεν απορρίπτουν απαραίτητα τη μικροκινητικότητα, αλλά απαιτούν πλέον αυστηρότερους όρους λειτουργίας και μεγαλύτερη προστασία των χρηστών.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο αποζημιώσεων
Μετά την απόφαση της Αρχής Ανταγωνισμού, η ιταλική ένωση καταναλωτών Codacons εξετάζει την ανάληψη νομικών ενεργειών κατά των τριών εταιρειών.
Ο φορέας υποστηρίζει ότι οι χρήστες που στερήθηκαν τις δωρεάν διαδρομές ή υπέστησαν άλλες ζημίες από τις παράνομες πρακτικές πρέπει να αποζημιωθούν.
Αυτό σημαίνει ότι τα πρόστιμα ενδέχεται να μην αποτελέσουν τη μοναδική οικονομική συνέπεια για τις Lime, Bird και Dott.
Οι εταιρείες μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με ατομικές ή συλλογικές αξιώσεις από συνδρομητές του Metrebus που θα μπορέσουν να αποδείξουν ότι επηρεάστηκαν από τις καθυστερήσεις, τις δυσκολίες ενεργοποίησης ή την απενεργοποίηση των λογαριασμών τους.
Η απόφαση της Ρώμης στέλνει σαφές μήνυμα ότι οι υπηρεσίες κοινόχρηστης μετακίνησης δεν αρκεί να είναι τεχνολογικά διαθέσιμες· πρέπει να λειτουργούν με διαφάνεια, αξιοπιστία και πραγματικό σεβασμό στα δικαιώματα των καταναλωτών.
Πηγή: Pagenews.gr