Μια εντυπωσιακή αντίφαση διαμορφώνεται γύρω από το μέλλον της Γάζας: ο Μπενιαμίν Νετανιάχου εμφανίζεται δημοσίως να απορρίπτει το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που η ίδια η ισραηλινή κυβέρνηση προχωρά στην εφαρμογή βασικών προβλέψεών του.
Πίσω από τη σκληρή δημόσια ρητορική του Ισραηλινού πρωθυπουργού φαίνεται να εξελίσσεται μια πολύ πιο σύνθετη πολιτική, με το Ισραήλ να επιχειρεί να ικανοποιήσει την Ουάσιγκτον χωρίς να εμφανιστεί ότι εγκαταλείπει τις βασικές στρατιωτικές και πολιτικές απαιτήσεις του.
Η σημαντικότερη κίνηση έγινε στις 26 Ιουλίου, όταν το ισραηλινό υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας ενέκρινε το νομικό πλαίσιο για την είσοδο πολυεθνικής International Stabilization Force (ISF) στη Λωρίδα της Γάζας, όπως προβλέπει το αμερικανικό σχέδιο.
Η απόφαση επιβεβαιώθηκε από ισραηλινό αξιωματούχο στο Reuters. Η πρώτη δύναμη αναμένεται να αριθμεί περίπου 200 μέλη από χώρες που το Ισραήλ θεωρεί φιλικές, με την Ουγκάντα και το Μαρόκο να αναφέρονται μεταξύ των πιθανών συμμετεχόντων.
Η Ράφα ως εργαστήριο της «επόμενης ημέρας»
Το πρώτο μεγάλο τεστ του σχεδίου θα πραγματοποιηθεί στη νότια Γάζα.
Η περιοχή της Ράφα προορίζεται να αποτελέσει πιλοτική ζώνη για τη δημιουργία νέων υποδομών και προσωρινών κατοικιών, με στόχο τη σταδιακή επιστροφή βασικών υπηρεσιών για τον παλαιστινιακό πληθυσμό.
Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, η διεθνής δύναμη θα αναπτυχθεί αρχικά γύρω από τη σχεδιαζόμενη ανθρωπιστική ζώνη. Το σχέδιο προβλέπει ότι Παλαιστίνιοι που θα έχουν περάσει από διαδικασία ελέγχου ασφαλείας θα μπορούν να εγκατασταθούν εκεί.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια πρώτη απόπειρα δημιουργίας ενός νέου μοντέλου διοίκησης και ασφάλειας στη μεταπολεμική Γάζα, με διεθνή παρουσία και σταδιακή ανοικοδόμηση.
Και αυτό ακριβώς είναι που καθιστά την ισραηλινή απόφαση τόσο σημαντική.
Ο Νετανιάχου λέει «όχι» – η κυβέρνησή του προχωρά
Η στάση του Νετανιάχου αποκαλύπτει το πολιτικό δίλημμα στο οποίο βρίσκεται.
Από τη μία πλευρά, δεν μπορεί εύκολα να εμφανιστεί στο εσωτερικό του Ισραήλ ότι αποδέχεται ένα αμερικανικό σχέδιο που ανοίγει τον δρόμο για διεθνή παρουσία και ανοικοδόμηση της Γάζας όσο η Χαμάς εξακολουθεί να διαθέτει όπλα.
Από την άλλη, μια ανοικτή σύγκρουση με τον Τραμπ θα είχε σοβαρό στρατηγικό κόστος για το Ισραήλ.
Έτσι διαμορφώνεται μια πολιτική δύο επιπέδων: δημόσια απόσταση από το σχέδιο, αλλά πρακτική συνεργασία με την Ουάσιγκτον στα κρίσιμα σημεία εφαρμογής του.
Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και μέσα στην ισραηλινή κυβέρνηση καταγράφονται διαφορετικές προσεγγίσεις. Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ καταψήφισε την περιορισμένη είσοδο της διεθνούς δύναμης, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Γκιντεόν Σάαρ την υποστήριξε.
Το Ισραήλ κρατά τα «κλειδιά»
Η αποδοχή της διεθνούς δύναμης, πάντως, απέχει πολύ από μια πλήρη ισραηλινή υποχώρηση.
Το Τελ Αβίβ έχει διατηρήσει σημαντικούς μηχανισμούς ελέγχου. Κάθε ξένο στρατιωτικό απόσπασμα θα χρειάζεται ισραηλινή έγκριση, ενώ η διεθνής δύναμη προβλέπεται να δρα σε πλήρη συντονισμό με τον ισραηλινό στρατό.
Παράλληλα, η ισραηλινή θέση παραμένει ότι ο IDF θα κρατήσει τη λεγόμενη Yellow Line και ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω αποχώρηση έως ότου η Χαμάς αφοπλιστεί και η Γάζα αποστρατιωτικοποιηθεί.
Με άλλα λόγια, ο Νετανιάχου φαίνεται να αποδέχεται τη διαδικασία που θέλει η Ουάσιγκτον, αλλά επιχειρεί να διατηρήσει τον ισραηλινό έλεγχο στους όρους και στον ρυθμό εφαρμογής της.
Η πραγματική μάχη είναι για τη μεταπολεμική Γάζα
Πίσω από τη διαφωνία Τραμπ–Νετανιάχου βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο γεωπολιτικό ερώτημα: ποιος θα ελέγχει τη Γάζα μετά τον πόλεμο;
Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να δημιουργήσει έναν μηχανισμό μετάβασης που θα συνδυάζει διεθνή δύναμη ασφαλείας, ανοικοδόμηση, νέα παλαιστινιακή αστυνομική παρουσία και σταδιακή αντικατάσταση των σημερινών δομών εξουσίας.
Για το Ισραήλ, όμως, οποιοδήποτε τέτοιο μοντέλο πρέπει να εγγυάται ότι η Χαμάς δεν θα μπορέσει να ανασυγκροτήσει τη στρατιωτική της ισχύ.
Η Ράφα επομένως αποκτά σημασία πολύ μεγαλύτερη από τη γεωγραφική της έκταση. Εάν το πιλοτικό μοντέλο λειτουργήσει, θα μπορούσε να αποτελέσει το πρότυπο για την επέκταση μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας και διοίκησης και στην υπόλοιπη Γάζα.
Η ισορροπία ανάμεσα στον Τραμπ και την ισραηλινή δεξιά
Η φαινομενικά αντιφατική πολιτική του Νετανιάχου μπορεί έτσι να εξηγηθεί κυρίως από δύο πιέσεις.
Η πρώτη έρχεται από την Ουάσιγκτον, η οποία θέλει να μετατρέψει την κατάπαυση του πυρός σε ένα ευρύτερο πολιτικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα.
Η δεύτερη προέρχεται από το εσωτερικό της κυβέρνησής του, όπου η σκληρή δεξιά αντιμετωπίζει με βαθιά καχυποψία οποιαδήποτε διαδικασία ανοικοδόμησης πριν από τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς.
Ο Νετανιάχου προσπαθεί επομένως να κινηθεί ανάμεσα στις δύο πλευρές: να μην προκαλέσει ρήξη με τον Τραμπ, αλλά και να μη δώσει στους δεξιούς συμμάχους του την εικόνα ότι αποδέχθηκε αμερικανικές απαιτήσεις που περιορίζουν την ελευθερία κινήσεων του Ισραήλ.
Το αποτέλεσμα είναι ένα ιδιότυπο «ναι, αλλά».
Δημοσίως, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός κρατά αποστάσεις. Στην πράξη, όμως, το Ισραήλ έχει ήδη ανοίξει την πόρτα στη διεθνή δύναμη και στο πρώτο πιλοτικό σχέδιο ανοικοδόμησης.
Και εάν η διαδικασία στη Ράφα προχωρήσει, τότε η ουσιαστική εφαρμογή του σχεδίου Τραμπ μπορεί να έχει αρχίσει πολύ πριν ο Νετανιάχου παραδεχθεί πολιτικά ότι το έχει αποδεχθεί.
Ο Νετανιάχου θέλει να δείχνει στο εσωτερικό ότι το Ισραήλ αποφασίζει μόνο του, ενώ τα πραγματικά βήματα δείχνουν ότι η Ουάσιγκτον επηρεάζει ήδη τη διαμόρφωση της «επόμενης ημέρας». Ταυτόχρονα, όμως, το Ισραήλ έχει εξασφαλίσει δικαίωμα έγκρισης των ξένων δυνάμεων και διατηρεί στρατιωτικές κόκκινες γραμμές. Άρα δεν πρόκειται ακόμη για αμερικανική επιβολή, αλλά για σκληρή διαπραγμάτευση πάνω στο ποιος θα έχει τον τελικό έλεγχο της μεταπολεμικής Γάζας.
Πηγή: pagenews.gr