Το μεγαλύτερο και εμπορικότερο Παγκόσμιο Κύπελλο στην ιστορία τελείωσε, αλλά για τις 11 αμερικανικές πόλεις που φιλοξένησαν αγώνες ένας οικονομικός λογαριασμός παραμένει ανοικτός.
Οι τοπικές οργανωτικές επιτροπές ζητούν από τη FIFA συνολικά 11 εκατ. δολάρια, περίπου 9,5 εκατ. ευρώ, υποστηρίζοντας ότι στελέχη της παγκόσμιας ομοσπονδίας είχαν δεσμευθεί πως κάθε αμερικανική διοργανώτρια πόλη θα λάμβανε 1 εκατ. δολάρια ως “legacy contribution” — χρήματα δηλαδή για έργα και κοινωνικές δράσεις που θα έμεναν πίσω μετά το Μουντιάλ.
Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, οι πληρωμές δεν έχουν πραγματοποιηθεί.
Και το πρόβλημα για τη FIFA δεν είναι τόσο το ύψος του ποσού.
Είναι το τι συμβολίζει.
Από 1 εκατ. δολάρια για κάθε πόλη… στην αναμονή
Η υπόθεση ξεκίνησε πριν από το Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων του 2025.
Ο πρόεδρος της FIFA Τζιάνι Ινφαντίνο είχε τότε ανακοινώσει ότι καθεμία από τις 11 πόλεις που φιλοξενούσαν αγώνες στις ΗΠΑ θα λάμβανε 1 εκατ. δολάρια για έργα κοινωνικής και αθλητικής κληρονομιάς.
Τα χρήματα προορίζονταν μεταξύ άλλων για μικρά γήπεδα ποδοσφαίρου, προγράμματα για παιδιά και δράσεις στις τοπικές κοινότητες.
Όταν πλησίασε το πολύ μεγαλύτερο Μουντιάλ του 2026, οι αμερικανικές επιτροπές ρώτησαν τη FIFA εάν θα λάμβαναν αντίστοιχη χρηματοδότηση.
Σύμφωνα με τέσσερα στελέχη διοργανωτριών πόλεων που επικαλέστηκε το The Athletic, στελέχη της FIFA φέρονται να τις διαβεβαίωσαν επανειλημμένα ότι θα συνέβαινε το ίδιο. Οι πληροφορίες για την απαίτηση των πόλεων αναπαράχθηκαν και σε δημόσιες συζητήσεις μετά τη διοργάνωση.
Υπάρχει όμως μια κρίσιμη λεπτομέρεια:
δεν έχει δημοσιοποιηθεί γραπτή συμφωνία που να δεσμεύει τη FIFA.
Η υπόσχεση που έμεινε στα λόγια
Αυτό είναι το πιο ευαίσθητο σημείο της υπόθεσης.
Οι πόλεις υποστηρίζουν ότι η υπόσχεση δόθηκε.
Η FIFA δεν είχε όμως ανακοινώσει δημόσια αντίστοιχο πρόγραμμα για το Μουντιάλ του 2026 ούτε έχει παρουσιαστεί συμβατικός όρος που να καθορίζει το ύψος και τον χρόνο καταβολής των χρημάτων.
Νομικά, λοιπόν, η θέση των τοπικών επιτροπών δεν είναι απαραίτητα ισχυρή.
Πολιτικά όμως το ζήτημα είναι διαφορετικό.
Εάν υψηλόβαθμα στελέχη της FIFA έδωσαν επανειλημμένα συγκεκριμένη διαβεβαίωση στις διοργανώτριες πόλεις, η μη υλοποίησή της δημιουργεί πρόβλημα αξιοπιστίας — ιδιαίτερα όταν οι πόλεις είχαν εντάξει τα χρήματα στον σχεδιασμό της μεταδιοργανωτικής τους κληρονομιάς.
Οι πόλεις που ζητούν τα χρήματα
Η διαφωνία αφορά όλες τις αμερικανικές έδρες του Μουντιάλ:
Σιάτλ, Σαν Φρανσίσκο Bay Area, Λος Άντζελες, Ντάλας, Χιούστον, Κάνσας Σίτι, Ατλάντα, Φιλαδέλφεια, Νέα Υόρκη/Νιου Τζέρσεϊ, Μαϊάμι και Βοστώνη.
Πρόκειται για πόλεις που ανέλαβαν σημαντικές υποχρεώσεις σε θέματα ασφάλειας, μεταφορών, κυκλοφορίας, διαχείρισης πλήθους και δημοσίων υπηρεσιών.
Και ακριβώς εδώ η υπόθεση ξεπερνά τα 11 εκατ. δολάρια.
Οι πόλεις πλήρωσαν – η FIFA κράτησε το εμπορικό προϊόν
Το οικονομικό μοντέλο του σύγχρονου Μουντιάλ είναι ασύμμετρο.
Η FIFA ελέγχει τις σημαντικότερες πηγές εμπορικών εσόδων:
τηλεοπτικά δικαιώματα,
χορηγίες,
εισιτήρια,
hospitality,
licensing και άλλες εμπορικές δραστηριότητες.
Οι διοργανώτριες πόλεις, αντίθετα, αναλαμβάνουν σημαντικό μέρος των τοπικών λειτουργικών αναγκών.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δημιούργησε ειδικό FIFA World Cup Grant Program ύψους 625 εκατ. δολαρίων για τις ανάγκες ασφάλειας και ετοιμότητας των αμερικανικών εδρών.
Όλοι οι 78 αγώνες που πραγματοποιήθηκαν στις ΗΠΑ είχαν μάλιστα χαρακτηριστεί γεγονότα υψηλών απαιτήσεων ασφαλείας, γεγονός που απαιτούσε τεράστια κινητοποίηση αστυνομίας, υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης και κυβερνοασφάλειας.
Εκατοντάδες εκατομμύρια δημόσιου χρήματος
Τα ποσά δείχνουν την πραγματική κλίμακα.
Το αμερικανικό κράτος διέθεσε τα 625 εκατ. δολάρια για ασφάλεια, ενώ πρόσθετοι πόροι κατευθύνθηκαν στην αντιμετώπιση απειλών από drones.
Οι δημόσιες αρχές χρειάστηκε να καλύψουν αστυνομικές υπερωρίες, μεταφορές, κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, προστασία ξενοδοχείων και εγκαταστάσεων, υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και κρίσιμες υποδομές.
Στη Βοστώνη, η μικρή κοινότητα του Φόξμπορο είχε φτάσει μάλιστα στο σημείο να απειλεί ότι δεν θα εγκρίνει τις απαραίτητες άδειες εάν δεν εξασφαλιζόταν προκαταβολικά χρηματοδότηση για την ασφάλεια.
Η διαμάχη εκεί είχε αναδείξει εγκαίρως το βασικό πρόβλημα: οι παγκόσμιες διοργανώσεις παράγουν παγκόσμια έσοδα, αλλά μεγάλο μέρος του λειτουργικού κόστους καταλήγει στο τοπικό επίπεδο.
11 εκατ. απέναντι σε δισεκατομμύρια
Αυτό κάνει τη σημερινή διαφωνία πολιτικά δύσκολη για τη FIFA.
Το συνολικό ποσό που ζητούν οι πόλεις είναι μόλις 11 εκατ. δολάρια.
Για έναν οργανισμό που διαχειρίζεται έσοδα δισεκατομμυρίων από το κορυφαίο αθλητικό γεγονός του πλανήτη, πρόκειται για περιορισμένη οικονομική επιβάρυνση.
Για μια τοπική οργανωτική επιτροπή όμως το 1 εκατ. δολάρια μπορεί να χρηματοδοτήσει μικρά γήπεδα, παιδικά προγράμματα, εξοπλισμό και κοινωνικές δράσεις για χρόνια.
Και εδώ εμφανίζεται το πρόβλημα της κληρονομιάς.
Τι μένει στην πόλη όταν φύγει το Μουντιάλ;
Κάθε μεγάλη αθλητική διοργάνωση συνοδεύεται από υποσχέσεις για οικονομική ανάπτυξη.
Περισσότεροι τουρίστες.
Γεμάτα ξενοδοχεία.
Εστιατόρια και καταστήματα.
Νέες θέσεις εργασίας.
Διεθνής προβολή.
Το κρίσιμο ερώτημα όμως είναι διαφορετικό:
πόσο από αυτή την οικονομική δραστηριότητα παραμένει πραγματικά στην πόλη όταν τελειώσει η διοργάνωση;
Οι οικονομολόγοι αντιμετωπίζουν εδώ και χρόνια με επιφύλαξη τις μεγάλες προβλέψεις οικονομικού οφέλους των mega-events.
Ο λόγος είναι ότι το “economic impact” δεν ισοδυναμεί με καθαρό κέρδος.
Κάποιοι κάτοικοι μετακινούν απλώς τις δαπάνες τους από μια δραστηριότητα σε άλλη.
Άλλοι επισκέπτες αποφεύγουν την πόλη λόγω συμφόρησης ή υψηλών τιμών.
Και σημαντικό μέρος των εσόδων από εισιτήρια, τηλεοπτικά δικαιώματα και χορηγίες δεν παραμένει στην τοπική οικονομία.
Η πραγματική μάχη είναι για το μοντέλο των mega-events
Γι’ αυτό η διαφωνία των 11 πόλεων έχει μεγαλύτερη σημασία από το ποσό.
Αγγίζει ένα ερώτημα που επανέρχεται σε κάθε Μουντιάλ και Ολυμπιακούς Αγώνες:
Ποιος αναλαμβάνει τον κίνδυνο και ποιος εισπράττει την απόδοση;
Οι διεθνείς αθλητικοί οργανισμοί έχουν τη δυνατότητα να διαπραγματεύονται από θέση ισχύος.
Οι πόλεις ανταγωνίζονται μεταξύ τους για το δικαίωμα φιλοξενίας.
Οι κυβερνήσεις επενδύουν σε ασφάλεια και υποδομές.
Οι τοπικές αρχές αποδέχονται λειτουργικές απαιτήσεις.
Και στη συνέχεια τα μεγάλα εμπορικά έσοδα συγκεντρώνονται σε μεγάλο βαθμό στον ιδιοκτήτη του αθλητικού προϊόντος.
Και πολιτικό πρόβλημα για τον Ινφαντίνο
Η υπόθεση έρχεται σε ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία και για τον ίδιο τον Τζιάνι Ινφαντίνο.
Η διοίκησή του βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με αυξημένη κριτική για τη διακυβέρνηση της FIFA και τη συγκέντρωση εξουσίας γύρω από τον πρόεδρό της.
Μόλις τις τελευταίες ημέρες, ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ δήλωσε δημόσια ότι δεν έχει πλέον εμπιστοσύνη στον Ινφαντίνο, μετά τη νέα διαμάχη που ξέσπασε γύρω από τη διοίκηση και τα εμπορικά σχέδια της FIFA.
Παράλληλα, δημοσιεύματα έχουν εντείνει τη συζήτηση για τον τρόπο διοίκησης της ομοσπονδίας και τις σχέσεις του Ινφαντίνο με πολιτικές ηγεσίες.
Μια διαμάχη με τις αμερικανικές πόλεις για μια φερόμενη υπόσχεση 11 εκατ. δολαρίων μπορεί επομένως να φαίνεται οικονομικά μικρή, αλλά επικοινωνιακά έρχεται στη χειρότερη δυνατή στιγμή.
Η FIFA έχει το χρήμα – οι πόλεις ζητούν τη συνέπεια
Οι 11 αμερικανικές επιτροπές δεν ζητούν μερίδιο από τα τηλεοπτικά δικαιώματα.
Δεν ζητούν ποσοστό από τα εισιτήρια.
Δεν ζητούν μέρος των παγκόσμιων χορηγιών.
Ζητούν το 1 εκατ. δολάρια ανά πόλη που, σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους, τους είχε υποσχεθεί η FIFA.
Και γι’ αυτό η υπόθεση έχει αποκτήσει συμβολική διάσταση.
Για τη FIFA, τα 11 εκατ. δολάρια είναι ένα μικρό ποσό.
Για τις πόλεις, είναι η διαφορά ανάμεσα στο να τελειώσει το Μουντιάλ αφήνοντας πίσω μόνο λογαριασμούς και αναμνήσεις ή να χρηματοδοτήσει κάτι χειροπιαστό στις κοινότητες που το φιλοξένησαν.
Μετά από ένα Μουντιάλ δισεκατομμυρίων, το πρόβλημα δεν είναι αν η FIFA μπορεί να πληρώσει. Είναι αν θεωρεί ότι πρέπει να τηρήσει μια υπόσχεση που οι πόλεις λένε ότι τους έδωσε.
Πηγή: pagenews.gr