Με μια ασυνήθιστα αναλυτική παρέμβαση, γεμάτη ημερομηνίες, ποσά και παλαιότερες συμβάσεις, ο Άδωνις Γεωργιάδης αποδομεί τον ισχυρισμό ότι από το 2020 και μετά το Υπουργείο Υγείας έδωσε περίπου 9 εκατ. ευρώ σε αναθέσεις προς την DATAMED, εταιρεία της οικογένειας του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Μανώλη Χριστοδουλάκη.
Το πολιτικό ενδιαφέρον της υπόθεσης είναι αυτονόητο: ένας κορυφαίος βουλευτής της αντιπολίτευσης συνδέεται επαγγελματικά και οικογενειακά με εταιρεία που δραστηριοποιείται επί δεκαετίες στην πληροφορική Υγείας, σε έναν χώρο όπου ο μεγαλύτερος πελάτης είναι αναπόφευκτα το Δημόσιο.
Όμως ακριβώς γι’ αυτό, η αριθμητική χρειάζεται χειρουργική ακρίβεια.
Και εκεί χτυπά ο υπουργός.
Η βασική θέση Γεωργιάδη είναι ότι ο αριθμός των 9 εκατ. ευρώ παράγεται μόνο εάν προστεθούν μεταξύ τους πράγματα που δεν είναι λογιστικά ούτε διοικητικά ταυτόσημα: συμβάσεις διαφορετικών φορέων, έργα που είχαν ξεκινήσει πολλά χρόνια πριν, συνολικά τιμήματα κοινοπραξιών, υπεργολαβίες, συμβατικές αξίες αντί πραγματικών πληρωμών και αναρτήσεις συμβάσεων σε χρόνο μεταγενέστερο της πραγματικής ανάθεσης.
Με άλλα λόγια, η γραμμή άμυνας δεν είναι «η DATAMED δεν πήρε δημόσιες συμβάσεις».
Είναι πολύ πιο ισχυρή:
«Πήρε συμβάσεις επί πολλές κυβερνήσεις. Αλλά αυτό δεν αποδεικνύει ότι η σημερινή κυβέρνηση ή ο Άδωνις Γεωργιάδης την ευνόησαν».
«Ο ισχυρισμός των 9 εκατ. είναι ψευδής»
Ο υπουργός ξεκινά ευθέως:
«Από την εφημερίδα Δημοκρατία έχει διατυπωθεί ο ισχυρισμός ότι “από το 2020 και μετά δόθηκαν από το Υπουργείο Υγείας στην εταιρεία DATAMED […] αναθέσεις ύψους 9 εκατομμυρίων ευρώ”. Ο ισχυρισμός αυτός είναι ψευδής και δεν επιβεβαιώνεται από τα στοιχεία».
Και αμέσως εξηγεί ποιο θεωρεί το βασικό μεθοδολογικό λάθος:
«Συγχέει διαφορετικές αναθέτουσες αρχές, διαφορετικές χρονικές περιόδους, πλήρη τιμήματα ενώσεων εταιρειών, υπεργολαβικές συμμετοχές, μεταγενέστερες αναρτήσεις παλαιών συμβάσεων και συμβατικές αξίες με πραγματικές πληρωμές».
Αυτή η φράση είναι ουσιαστικά όλη η υπόθεση.
Γιατί το πραγματικό fact-check δεν γίνεται με μία αναζήτηση στη Διαύγεια και ένα άθροισμα.
Γίνεται σύμβαση προς σύμβαση.
Το πρώτο «σπάσιμο»: Άλλο Υγείας, άλλο Εθνικής Άμυνας
Ο Γεωργιάδης φέρνει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα το πληροφοριακό σύστημα «ΦΙΛΙΠΠΟΣ» για τα στρατιωτικά νοσοκομεία.
Και εδώ υπάρχει ανεξάρτητη επιβεβαίωση.
Το έργο είχε ανατεθεί ήδη από τον Ιανουάριο του 2007 στην ένωση IBM Hellas – Space Hellas – DATAMED και αφορούσε επτά στρατιωτικά νοσοκομεία για λογαριασμό του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, όχι του Υπουργείου Υγείας.
Ο υπουργός σχολιάζει αιχμηρά:
«Το οποίο η εφημερίδα προφανώς χρεώνει στο Υπουργείο Υγείας για τους δικούς της λόγους».
Η σημασία αυτής της διάκρισης είναι πολύ μεγαλύτερη από μια γραφειοκρατική λεπτομέρεια.
Εάν μια σύμβαση αφορά στρατιωτικά νοσοκομεία και έχει αναθέτουσα αρχή το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, δεν μπορεί πολιτικά να χρησιμοποιείται ως τεκμήριο “ανάθεσης του Άδωνι” από το Υπουργείο Υγείας.
Και το έργο δεν γεννήθηκε επί Μητσοτάκη
Υπάρχει δεύτερο στοιχείο που ενισχύει την επιχειρηματολογία Γεωργιάδη.
Η DATAMED δεν εμφανίστηκε στην αγορά μετά το 2019.
Η εταιρεία δραστηριοποιείται εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες στην ιατρική πληροφορική και η ίδια καταγράφει έργα σε νοσοκομεία, πρωτοβάθμια περίθαλψη, ηλεκτρονικούς φακέλους και στρατιωτικές μονάδες.
Ο υπουργός αναφέρει ότι τα συστήματά της εγκαταστάθηκαν σταδιακά από το 2001 έως το 2018 σε 27 δημόσια νοσοκομεία, μέσα από διαφορετικά χρηματοδοτικά και κυβερνητικά πλαίσια.
Και αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό τεστ λογικής:
Εάν ένας προμηθευτής εγκατέστησε ένα πληροφοριακό σύστημα το 2008 ή το 2015, η σύμβαση συντήρησης του 2022 δεν αποτελεί νέο έργο που “χαρίστηκε” το 2022. Μπορεί να αποτελεί τεχνικά αναγκαία συνέχεια ενός συστήματος που ήδη λειτουργεί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι συμβάσεις συντήρησης δεν πρέπει να ελέγχονται.
Σημαίνει ότι πρέπει να περιγράφονται σωστά.
Ο ηλεκτρονικός φάκελος και το άβολο 2017 για την καταγγελία
Ο Άδωνις Γεωργιάδης περνά στη συνέχεια σε ένα ακόμη έργο με ιδιαίτερη πολιτική σημασία: το σύστημα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και τον Ατομικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας.
Η DATAMED συμμετείχε ως υπεργολάβος της ένωσης ΟΤΕ – BYTE.
Το κρίσιμο όμως είναι ο χρόνος.
Το έργο είχε ήδη αναπτυχθεί στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΠΦΥ το 2017, δηλαδή επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, και η DATAMED αναφέρει δημόσια τη συμμετοχή της στην υλοποίησή του για λογαριασμό της ΗΔΙΚΑ.
Μάλιστα, το έργο βραβεύτηκε το 2019, με την ΗΔΙΚΑ να αναγνωρίζεται για τον Ατομικό Ηλεκτρονικό Φάκελο που είχε υλοποιηθεί σε συνεργασία με ΟΤΕ, BYTE και DATAMED.
Αυτό είναι πολιτικά καθοριστικό.
Εάν ένα μεγάλο έργο DATAMED ξεκίνησε επί ΣΥΡΙΖΑ και συνεχίστηκε τεχνικά στις επόμενες κυβερνήσεις, είναι εξαιρετικά δύσκολο να χρησιμοποιηθεί από μόνο του ως απόδειξη ειδικής σχέσης της εταιρείας με τη σημερινή ηγεσία του Υπουργείου Υγείας.
Η αριθμητική του Γεωργιάδη
Ο υπουργός δίνει αναλυτικό breakdown.
Κατά τα στοιχεία που παρουσιάζει:
1.017.334,63 ευρώ αφορούν συμβάσεις με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και στρατιωτικά νοσοκομεία κατά την τελευταία επταετία.
2.667.702,61 ευρώ αφορούν επτά δημόσια νοσοκομεία για την ίδια περίοδο, κυρίως για συντήρηση, υποστήριξη, αναβαθμίσεις και διασυνδέσεις συστημάτων που είχαν εγκατασταθεί προ του 2019.
Η σύγκριση που κάνει είναι δηκτική:
«Αναλογικά για τα Στρατιωτικά Νοσοκομεία έχει λάβει περισσότερα χρήματα από ό,τι για τα Νοσοκομεία του ΕΣΥ».
Το επιχείρημα είναι προφανές: αν πράγματι υπήρχε ειδική κυβερνητική εύνοια μέσω του Υπουργείου Υγείας, το μοτίβο των ποσών δεν δείχνει αυτονόητα προς αυτή την κατεύθυνση.
Το λογιστικό λάθος της κοινοπραξίας
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η αναφορά σε κεντρική σύμβαση της ΗΔΙΚΑ ύψους 1.528.120 ευρώ.
Ο Γεωργιάδης υποστηρίζει ότι το ποσό αυτό δεν μπορεί να αποδοθεί ολόκληρο στη DATAMED επειδή ανάδοχος ήταν ένωση δύο εταιρειών και η DATAMED συμμετείχε με ποσοστό 41%.
Άρα, σύμφωνα με τον υπολογισμό του:
1.528.120 × 41% = 626.529,20 ευρώ.
Αυτό είναι ίσως το πιο απλό και ισχυρό αριθμητικό επιχείρημα της ανάρτησης.
Εάν μια κοινοπραξία κερδίσει έργο 1,5 εκατ. ευρώ και μία εταιρεία κατέχει το 41%, δεν μπορείς να γράψεις ότι η συγκεκριμένη εταιρεία «πήρε 1,5 εκατ.» χωρίς άλλη διευκρίνιση.
Είναι περίπου σαν να αποδίδεις σε έναν μέτοχο ολόκληρο τον τζίρο της εταιρείας.
Και υπάρχει διαφορά μεταξύ «σύμβασης» και «πληρωμής»
Εδώ βρίσκεται μια ακόμη κρίσιμη λεπτομέρεια.
Συμβατική αξία δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη χρήματα που έχουν ήδη καταβληθεί.
Μια σύμβαση μπορεί να έχει:
ανεκτέλεστο υπόλοιπο,
παραδοτέα που δεν έχουν πιστοποιηθεί,
σταδιακές πληρωμές,
προαιρέσεις,
ή ποσά που αντιστοιχούν σε περισσότερα έτη.
Επομένως μια σοβαρή έρευνα πρέπει να ξεχωρίζει τουλάχιστον τέσσερα διαφορετικά μεγέθη:
προϋπολογισμό, συμβατικό τίμημα, συμμετοχή συγκεκριμένου αναδόχου και πραγματικές πληρωμές.
Η συγχώνευσή τους σε έναν εντυπωσιακό αριθμό μπορεί να παράγει πολιτικό τίτλο.
Δεν παράγει απαραίτητα οικονομική αλήθεια.
Οι δύο συμβάσεις της ΗΔΙΚΑ
Ο υπουργός αναφέρει επίσης δύο συμβάσεις μετά το 2020.
Η πρώτη, 148.500 ευρώ, αφορά σύστημα παρακολούθησης και διαχείρισης της παιδικής, εφηβικής και νεανικής ψυχικής υγείας.
Η δεύτερη είναι η σύμβαση των 1,528 εκατ. ευρώ, από ανοικτό διεθνή διαγωνισμό, την οποία ο ίδιος υπογραμμίζει ότι πέρασε από προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Με βάση το ποσοστό 41%, υπολογίζει ότι στη DATAMED αντιστοιχούν 626.529,20 ευρώ, άρα συνολικά από τις δύο συμβάσεις 775.029,20 ευρώ.
Αυτό είναι ένα ακόμη σημείο που διαφοροποιεί το αφήγημα της «ανάθεσης»:
άλλο μια απευθείας πολιτική επιλογή και άλλο ένας ανοικτός διεθνής διαγωνισμός που περνά θεσμικό προσυμβατικό έλεγχο.
Τα 370.500 ευρώ των αυτοτελών φορέων
Στο breakdown προστίθενται 370.500 ευρώ ακαθάριστης συμβατικής αξίας από αυτοτελείς φορείς Υγείας.
Σε αυτά, σύμφωνα με την ανάρτηση Γεωργιάδη, περιλαμβάνονται επτά συμβάσεις της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής:
τέσσερις για ανάπτυξη νέων λειτουργιών υφιστάμενου λογισμικού και τρεις για τεχνική υποστήριξη.
Ο υπουργός καταλήγει ότι το συνολικό συμβατικό ποσό που μπορεί να συνδεθεί με τα συγκεκριμένα έργα από το 2020 έως σήμερα ανέρχεται σε:
4.830.566,44 ευρώ.
Όχι 9 εκατομμύρια.
Και, όπως τονίζει, ακόμη και αυτό το ποσό δεν αφορά μόνο το Υπουργείο Υγείας, αλλά άθροισμα διαφορετικών φορέων και διαφορετικών τύπων συμβάσεων.
Η σύνδεση Χριστοδουλάκη με τη DATAMED δεν είναι μυστική
Εδώ χρειάζεται επίσης καθαρότητα.
Η σχέση του Μανώλη Χριστοδουλάκη με την εταιρεία είναι δημόσια γνωστή εδώ και χρόνια.
Το 2019 καταγραφόταν ότι εργαζόταν στη DATAMED και ήταν μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της, ενώ ιδρυτής και ιδιοκτήτης της εταιρείας αναφερόταν ο πατέρας του, Τάσος Χριστοδουλάκης.
Παλαιότερα βιογραφικά του ίδιου καταγράφουν επίσης πολυετή επαγγελματική δραστηριότητα στην εταιρεία σε έργα ιατρικής πληροφορικής.
Άρα δεν υπάρχει λόγος να αποκρύπτεται η σύνδεση.
Το δημοσιογραφικό ερώτημα είναι διαφορετικό:
προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία προνομιακή μεταχείριση λόγω αυτής της σύνδεσης;
Και αυτή είναι πολύ υψηλότερη αποδεικτική απαίτηση από το να αποδείξει κάποιος απλώς ότι υπήρξαν δημόσιες συμβάσεις.
Το ισχυρότερο επιχείρημα του Άδωνι δεν είναι πολιτικό – είναι μεθοδολογικό
Εδώ βρίσκεται το πραγματικά δυνατό σημείο της παρέμβασης.
Ο Γεωργιάδης δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι η DATAMED είναι «καλή» εταιρεία για να απαντήσει στην καταγγελία.
Ούτε χρειάζεται να αποδείξει ότι ο Μανώλης Χριστοδουλάκης δεν είναι εύπορος ή ότι δεν έχει οικογενειακή σύνδεση με την επιχείρηση.
Αυτά είναι δευτερεύοντα.
Χρειάζεται μόνο να θέσει πέντε ερωτήσεις για κάθε ευρώ που περιλαμβάνεται στα φερόμενα 9 εκατ.:
Ποιος ήταν ο αναθέτων φορέας; Πότε υπογράφηκε πραγματικά η αρχική σύμβαση; Ήταν η DATAMED μόνη ανάδοχος ή μέρος κοινοπραξίας; Ποιο ήταν το πραγματικό μερίδιό της; Και πόσα χρήματα πληρώθηκαν πράγματι;
Εάν δεν απαντηθούν αυτά, ο αριθμός των 9 εκατομμυρίων είναι περισσότερο πολιτικός ισχυρισμός παρά ολοκληρωμένο λογιστικό συμπέρασμα.
Το ακόμη πιο δύσκολο ερώτημα για την καταγγελία
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο επίπεδο.
Για να τεκμηριωθεί πολιτική εύνοια δεν αρκεί να δείξει κάποιος ότι μια εταιρεία πήρε περισσότερα χρήματα μετά το 2019.
Πρέπει να απαντήσει:
πήρε έργα που δεν έπαιρνε πριν;
Άλλαξε απότομα το μερίδιό της στην αγορά;
Κέρδισε διαγωνισμούς με μη ανταγωνιστικούς όρους;
Υπήρξαν έργα που σχεδιάστηκαν αποκλειστικά πάνω στις τεχνικές δυνατότητές της;
Υπήρξαν αποφάσεις του υπουργού που παρέκαμψαν θεσμικές διαδικασίες;
Χωρίς τέτοιου τύπου στοιχεία, η ύπαρξη δημόσιων συμβάσεων σε μια εταιρεία που δραστηριοποιείται στην πληροφορική του Δημοσίου ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 δεν συνιστά από μόνη της απόδειξη ευνοιοκρατίας.
Ο Γεωργιάδης κάνει και κάτι πολιτικά ασυνήθιστο
Υπάρχει μάλιστα μια παράδοξη πτυχή στην τοποθέτησή του.
Αντί να επιχειρήσει να πλήξει προσωπικά τον Μανώλη Χριστοδουλάκη για την επιχειρηματική του σχέση, ο Άδωνις Γεωργιάδης ουσιαστικά υπερασπίζεται τη νομιμότητα των συμβάσεων της οικογενειακής του εταιρείας.
Τον χαρακτηρίζει μάλιστα σκωπτικά «φανατικό σοσιαλιστή» και ταυτόχρονα «τυπικό δείγμα καπιταλιστή», αλλά η ουσία της τοποθέτησης είναι σαφής:
το να είναι κάποιος πολιτικός του ΠΑΣΟΚ και ταυτόχρονα να προέρχεται από εύπορη επιχειρηματική οικογένεια δεν αποτελεί αδίκημα ούτε τεκμήριο διαπλοκής.
Το ζήτημα είναι οι διαδικασίες.
Και, εάν οι διαδικασίες ήταν ανοιχτές, ελεγχόμενες και διαχρονικές, τότε η πολιτική κατηγορία πρέπει να αποδειχθεί με κάτι περισσότερο από το επώνυμο του βουλευτή.
Το μπούμερανγκ για την αντιπολίτευση
Η υπόθεση έχει ένα ακόμη ενδιαφέρον πολιτικό αποτέλεσμα.
Η DATAMED φαίνεται να έχει συνεργαστεί με το Δημόσιο υπό κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ, ΝΔ, συγκυβέρνησης ΝΔ–ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ, ενώ κάποια από τα σημαντικότερα έργα που σήμερα συνεχίζουν να συντηρούνται ξεκίνησαν πολύ πριν από τη σημερινή κυβέρνηση. Το «ΦΙΛΙΠΠΟΣ» ανάγεται στο 2007, ενώ ο ΑΗΦΥ συνδέεται με την περίοδο 2017-2018.
Άρα η απόπειρα να παρουσιαστεί όλη η οικονομική σχέση της εταιρείας με το Δημόσιο ως προϊόν της περιόδου Μητσοτάκη αντιμετωπίζει ένα σοβαρό χρονολογικό πρόβλημα.
Η ιστορία των ίδιων των συμβάσεων είναι παλαιότερη από την πολιτική καταγγελία.
Το πραγματικό πολιτικό συμπέρασμα
Η υπόθεση DATAMED πρέπει ασφαλώς να ελεγχθεί, όπως κάθε σχέση εταιρείας με δημόσιο χρήμα – ιδιαίτερα όταν υπάρχει οικογενειακή σύνδεση με εν ενεργεία βουλευτή.
Όμως ο έλεγχος πρέπει να γίνει με πραγματικά δεδομένα και όχι με λογιστική συρραφή.
Και μέχρι στιγμής, η απάντηση Γεωργιάδη βάζει στο τραπέζι ένα δύσκολο αλλά πολύ συγκεκριμένο επιχείρημα:
δεν μπορείς να βαφτίζεις “9 εκατ. αναθέσεις του Υπουργείου Υγείας” χρήματα του Υπουργείου Άμυνας, συμβάσεις που ξεκίνησαν επί ΣΥΡΙΖΑ, ολόκληρα ποσά κοινοπραξιών και συμβατικά τιμήματα που δεν ισοδυναμούν κατ’ ανάγκη με πληρωμές προς μία εταιρεία.
Εάν υπάρχει προνομιακή μεταχείριση, πρέπει να αποδειχθεί.
Αν δεν υπάρχει, τότε το πραγματικό σκάνδαλο δεν θα είναι τα ποσά.
Θα είναι ο τρόπος με τον οποίο προστέθηκαν για να δημιουργηθεί η εντύπωση του σκανδάλου.
Πηγή: pagenews.gr