Σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα κινείται το ευρώ έναντι του αλβανικού λεκ, καθώς οι μεγάλες εισροές συναλλάγματος από τον τουρισμό και τις ξένες επενδύσεις συνεχίζουν να ενισχύουν το εγχώριο νόμισμα.
Η ισοτιμία έχει κινηθεί στην περιοχή των 93 λεκ ανά ευρώ, επίπεδα πρωτοφανή από την κυκλοφορία του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος. Τα στοιχεία της Τράπεζας της Αλβανίας επιβεβαιώνουν την ισχυρή ανατίμηση του λεκ: στις 27 Ιουλίου η επίσημη ισοτιμία βρισκόταν στα 93,69 λεκ ανά ευρώ, ενώ η τάση παρέμενε πτωτική για το ευρωπαϊκό νόμισμα.
Η εικόνα απέχει εντυπωσιακά από τον Φεβρουάριο του 2011, όταν το ευρώ είχε φτάσει περίπου στα 140,4 λεκ. Έκτοτε το αλβανικό νόμισμα έχει ενισχυθεί δραστικά, με την τάση να επιταχύνεται τα τελευταία χρόνια.
Τουρισμός και ξένα κεφάλαια «σκληραίνουν» το λεκ
Ένας από τους βασικούς παράγοντες πίσω από την ενίσχυση του λεκ είναι η μεγάλη εισροή ξένου συναλλάγματος που συνοδεύει την τουριστική ανάπτυξη της Αλβανίας. Η χώρα έχει εξελιχθεί σε έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους προορισμούς της περιοχής, με τις τουριστικές εισπράξεις να αυξάνουν την προσφορά ευρώ στην εγχώρια αγορά.
Δεν είναι όμως μόνο ο τουρισμός. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν πλέον και οι άμεσες ξένες επενδύσεις, ιδιαίτερα στην αγορά ακινήτων.
Στο πρώτο τρίμηνο του 2026, οι ξένες επενδύσεις σε ακίνητα ανήλθαν στα 172 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας άνοδο 65% σε ετήσια βάση και αντιπροσωπεύοντας περίπου το 43% των συνολικών άμεσων ξένων επενδύσεων. Πρόκειται για το υψηλότερο μερίδιο που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα.
Η τάση έχει αποκτήσει ιδιαίτερη δυναμική μετά την πανδημία. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Τράπεζα της Αλβανίας, περίπου ένα στα τέσσερα διαμερίσματα που πωλήθηκαν στο δεύτερο εξάμηνο του 2025 αγοράστηκε από μη κατοίκους, ενώ περισσότεροι από τους μισούς ξένους αγοραστές προέρχονταν από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το αποτέλεσμα είναι μια σταθερή εισροή ευρώ στην αλβανική οικονομία, η οποία αυξάνει την προσφορά του ευρωπαϊκού νομίσματος και λειτουργεί ενισχυτικά για το λεκ.
Η άλλη όψη: Πίεση στις εξαγωγές
Το «σκληρό» λεκ, ωστόσο, δεν αποτελεί μόνο ένδειξη ισχυρών εισροών κεφαλαίων. Δημιουργεί και σοβαρές παρενέργειες για την παραγωγική οικονομία.
Οι αλβανικές εξαγωγικές επιχειρήσεις εισπράττουν μεγάλο μέρος των εσόδων τους σε ευρώ, την ώρα που μισθοί, ενέργεια, ενοίκια και άλλα λειτουργικά έξοδα πληρώνονται σε λεκ. Όσο λοιπόν το ευρώ υποχωρεί, τα ίδια έσοδα σε ξένο νόμισμα μετατρέπονται σε λιγότερα λεκ, συμπιέζοντας τα περιθώρια κέρδους.
Η πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη στην κλωστοϋφαντουργία και την υποδηματοποιία, έναν από τους παραδοσιακούς εξαγωγικούς πυλώνες της χώρας.
Η υποχώρηση των εξαγωγών είχε ήδη γίνει εμφανής το 2024, όταν οι συνολικές εξαγωγές αγαθών της Αλβανίας μειώθηκαν κατά 15,4%, στα 373 δισ. λεκ. Οι εξαγωγές προς την ΕΕ –που απορροφά περίπου το 72% των αλβανικών εξαγωγών αγαθών– μειώθηκαν κατά 15,5%.
Η εικόνα το 2026 εμφανίζει πάντως σημάδια ανάκαμψης: τον Ιούνιο οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 13,6% σε ετήσια βάση, στα 35,4 δισ. λεκ. Την ίδια στιγμή όμως οι εισαγωγές αυξήθηκαν επίσης κατά 9,1%, με αποτέλεσμα το μηνιαίο εμπορικό έλλειμμα να φτάσει τα 48 δισ. λεκ.
Το νέο οικονομικό δίλημμα για τα Τίρανα
Η ισχυροποίηση του λεκ αποτυπώνει μια σημαντική μεταμόρφωση της αλβανικής οικονομίας: περισσότερο τουριστικό συνάλλαγμα, αυξανόμενες ξένες επενδύσεις και ισχυρή ζήτηση για ακίνητα.
Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί ένα νέο δίλημμα για τα Τίρανα. Ό,τι ευνοεί τον τουρισμό, τους εισαγωγείς και όσους έχουν εισοδήματα σε λεκ μπορεί να λειτουργεί αντίστροφα για τους εξαγωγείς, οι οποίοι βλέπουν την ανταγωνιστικότητά τους να περιορίζεται.
Ακόμη και η Παγκόσμια Τράπεζα έχει επισημάνει ότι η ανατίμηση του λεκ τα τελευταία χρόνια συνδέεται με ισχυρές εισροές από εξαγωγές, εμβάσματα και ξένες επενδύσεις, αλλά ταυτόχρονα περιορίζει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Έτσι, πίσω από το ιστορικά ισχυρό λεκ διαμορφώνεται μια πιο σύνθετη εικόνα: η τουριστική και επενδυτική έκρηξη γεμίζει την Αλβανία με ευρώ, αλλά η ίδια πλημμυρίδα συναλλάγματος απειλεί να αφήσει εκτεθειμένο ένα κομμάτι της παραδοσιακής παραγωγικής και εξαγωγικής της βάσης.
Πηγή: Pagenews.gr