Ο καύσωνας μπορεί να μη σπάσει μια βιτρίνα, να μη ρίξει μια στέγη και να μην πλημμυρίσει ένα εργοστάσιο.
Μπορεί όμως να εξαφανίσει τον τζίρο μιας επιχείρησης.
Αυτή είναι η νέα οικονομική απειλή που αποκαλύπτουν οι αλλεπάλληλοι καύσωνες στην Ευρώπη και ταυτόχρονα μια από τις μεγαλύτερες «τρύπες» της ασφαλιστικής αγοράς: επιχειρήσεις μπορούν να υποστούν σοβαρές οικονομικές απώλειες χωρίς να υπάρχει η φυσική καταστροφή που ενεργοποιεί ένα παραδοσιακό ασφαλιστήριο.
Η Ευρώπη είναι ήδη η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος στον πλανήτη και το 2026 προσφέρει νέα προειδοποιητικά σημάδια. Ο Μάιος έφερε ασυνήθιστα πρώιμο και έντονο κύμα ζέστης, ενώ ο Ιούνιος ήταν ο θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ στη Δυτική Ευρώπη.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η ακραία ζέστη μετατρέπεται από κλιματικό φαινόμενο σε καθαρό επιχειρηματικό και χρηματοοικονομικό κίνδυνο.
Το «aperitivo» που εξαφανίζεται από τους 40°C
Η Πάντοβα της Ιταλίας προσφέρει μια χαρακτηριστική εικόνα του προβλήματος.
Επί δεκαετίες, το απογευματινό aperitivo γέμιζε τραπέζια, πλατείες και πεζοδρόμια.
Με τον καύσωνα, όμως, οι καταναλωτές αποφεύγουν πλέον τις παραδοσιακές ώρες 18:00–19:00 και αναζητούν κλιματιζόμενους εσωτερικούς χώρους ή βγαίνουν πολύ αργότερα.
Τα τραπέζια έξω μένουν άδεια.
Και μαζί τους εξαφανίζεται μέρος του τζίρου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Reuters, έρευνα περίπου 600 επιχειρήσεων εστίασης στην Πάντοβα και την ευρύτερη περιοχή έδειξε ότι περισσότερο από το 80% κατέγραψε πτώση τζίρου περίπου 20% στη διάρκεια του πρόσφατου καύσωνα.
Για μια μικρή επιχείρηση εστίασης, ένα -20% δεν αποτελεί απλώς κακό μήνα.
Μπορεί να εξαφανίσει ολόκληρο το περιθώριο κέρδους.
Η μεγάλη παγίδα: Δεν υπάρχει «ζημιά»
Και εδώ αρχίζει το πρόβλημα για τις ασφαλιστικές.
Μετά από μια πλημμύρα υπάρχει ένα κατεστραμμένο κατάστημα.
Μετά από μια πυρκαγιά υπάρχει ένα καμένο εργοστάσιο.
Μετά από μια θύελλα υπάρχουν σπασμένες εγκαταστάσεις.
Στον καύσωνα μπορεί να μην υπάρχει τίποτα από αυτά.
Το κτίριο βρίσκεται στη θέση του, ο εξοπλισμός λειτουργεί και τα τραπέζια είναι άθικτα.
Απλώς δεν υπάρχουν πελάτες.
Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο μέρος της οικονομικής ζημιάς βρίσκεται έξω από τη λογική πάνω στην οποία σχεδιάστηκαν τα κλασικά συμβόλαια property και business interruption.
Η Swiss Re επισημαίνει ότι η ακραία ζέστη επηρεάζει πλέον business interruption, αγροτική παραγωγή, liability και άλλους ασφαλιστικούς κλάδους, ενώ μεγάλο μέρος του οικονομικού κόστους είναι δύσκολο να ασφαλιστεί επειδή οι απώλειες εμφανίζονται σταδιακά και είναι δυσκολότερο να αποδοθούν σε ένα συγκεκριμένο περιστατικό.
Δεν είναι μόνο τα εστιατόρια
Το πρόβλημα απλώνεται σε ολόκληρη την οικονομία.
Οι υψηλές θερμοκρασίες μειώνουν την παραγωγικότητα των εργαζομένων, αυξάνουν τις ανάγκες για ψύξη και ηλεκτρική ενέργεια και μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα σε μεταφορές, βιομηχανία, εφοδιαστικές αλυσίδες και αγροτική παραγωγή.
Η Marsh προειδοποιεί ότι οι ακραίες θερμοκρασίες πιέζουν οδικά και σιδηροδρομικά δίκτυα, ενώ τα χαμηλά επίπεδα ποταμών μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα τόσο στα logistics όσο και στη βιομηχανική ψύξη.
Η Swiss Re επισημαίνει επίσης ότι η θερμική καταπόνηση μειώνει την παραγωγικότητα του εργατικού δυναμικού και αυξάνει τους επιχειρησιακούς κινδύνους.
Άρα ο καύσωνας αρχίζει να λειτουργεί σαν ένα είδος αόρατης φυσικής καταστροφής.
Δεν καταστρέφει απαραίτητα το asset.
Καταστρέφει την οικονομική απόδοσή του.
Η «τρύπα» των ασφαλιστικών
Εδώ βρίσκεται η ουσία του νέου protection gap.
Η επιχείρηση μπορεί να διαθέτει ασφαλισμένο κτίριο, εξοπλισμό και αποθέματα και παρ’ όλα αυτά να παραμένει σχεδόν ακάλυπτη απέναντι στη σημαντικότερη ζημιά ενός καύσωνα:
τα έσοδα που δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ.
Για να ενεργοποιηθεί η κλασική κάλυψη business interruption συνήθως απαιτείται ασφαλισμένη φυσική ζημιά ή άλλο συγκεκριμένο γεγονός που προβλέπει το συμβόλαιο.
Η ζέστη όμως μπορεί να μειώσει τον τζίρο χωρίς κανένα τέτοιο συμβάν.
Και όσο περισσότερο θερμαίνεται η Ευρώπη, τόσο μεγαλύτερο γίνεται το κενό.
Η Ευρώπη θερμαίνεται με τρομακτική ταχύτητα
Το πρόβλημα δεν δείχνει προσωρινό.
Σύμφωνα με Copernicus και WMO, η Ευρώπη είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος και η θερμοκρασία της αυξάνεται με ρυθμό υπερδιπλάσιο του παγκόσμιου μέσου όρου.
Τα στοιχεία του Copernicus δείχνουν ότι από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 η ευρωπαϊκή θερμοκρασία αυξάνεται περίπου κατά 0,56°C ανά δεκαετία.
Αυτό σημαίνει ότι αυτό που κάποτε αντιμετωπιζόταν ως έκτακτο ακραίο φαινόμενο μπορεί σταδιακά να μετατραπεί σε επαναλαμβανόμενο επιχειρηματικό κόστος.
Και αυτό αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να τιμολογείται ο κίνδυνος.
Από τον καύσωνα στο blackout
Υπάρχει και μια δεύτερη διάσταση.
Η ζέστη λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής άλλων κινδύνων.
Αυξάνει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας λόγω κλιματισμού, πιέζει τα δίκτυα, επιβαρύνει τα συστήματα ψύξης και αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών.
Παράλληλα, μπορεί να συνδυαστεί με ξηρασία και λειψυδρία.
Η Swiss Re χαρακτηρίζει ουσιαστικά την ακραία ζέστη risk multiplier: μπορεί να επηρεάσει ταυτόχρονα ενέργεια, νερό, γεωργία, υποδομές και ανθρώπινη εργασία.
Άρα μια θερμοκρασία 40°C δεν αποτελεί πλέον μόνο πρόβλημα για τον κλιματισμό ενός καταστήματος.
Μπορεί να γίνει πρόβλημα ολόκληρης της αλυσίδας λειτουργίας του.
Η ασφαλιστική απάντηση: «Πέρασε τους 40°C; Πληρώνεσαι»
Εδώ μπαίνει στο παιχνίδι το parametric insurance.
Η φιλοσοφία του είναι πολύ διαφορετική από την παραδοσιακή ασφάλιση.
Αντί η επιχείρηση να πρέπει να αποδείξει μετά το γεγονός πόση ακριβώς ζημιά υπέστη, συμφωνείται εκ των προτέρων ένας αντικειμενικός δείκτης.
Για παράδειγμα, εάν η θερμοκρασία ξεπεράσει ένα προκαθορισμένο όριο για συγκεκριμένο αριθμό ημερών, ενεργοποιείται η πληρωμή.
Η Swiss Re εξηγεί ότι τα parametric προϊόντα βασίζονται ακριβώς σε προκαθορισμένα triggers και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ακραίες θερμοκρασίες, βροχοπτώσεις, πλημμύρες και άλλους μετρήσιμους κινδύνους, επιτρέποντας ταχύτερες πληρωμές χωρίς την παραδοσιακή διαδικασία εκτίμησης κάθε επιμέρους ζημιάς.
Το νέο μεγάλο προϊόν των ασφαλιστικών;
Για τις ασφαλιστικές εταιρείες ανοίγει έτσι μια νέα αγορά.
Εστιατόρια και ξενοδοχεία θα μπορούσαν να ασφαλίζουν ακραίες θερμοκρασίες που εξαφανίζουν την πελατεία.
Κατασκευαστικές εταιρείες τις ημέρες κατά τις οποίες είναι αδύνατη η υπαίθρια εργασία.
Αγροτικές επιχειρήσεις θερμοκρασίες που πλήττουν καλλιέργειες ή ζώα.
Μεταφορικές εταιρείες ακραίες συνθήκες που διαταράσσουν δίκτυα.
Η Marsh θεωρεί ήδη ότι οι parametric δομές μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς την παραδοσιακή ασφάλιση όταν η οικονομική ζημιά μπορεί να συνδεθεί με έναν αξιόπιστα μετρήσιμο θερμοκρασιακό δείκτη.
Δεν είναι πανάκεια. Εάν το trigger σχεδιαστεί άσχημα, μπορεί να υπάρξει πραγματική ζημιά χωρίς να ενεργοποιηθεί η αποζημίωση — το λεγόμενο basis risk.
Η μεγάλη αλλαγή για τις επιχειρήσεις
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η Ευρώπη μπαίνει σε μια περίοδο όπου η διαχείριση του καύσωνα δεν μπορεί να περιορίζεται στην ασφάλιση.
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αλλάξουν τον τρόπο λειτουργίας τους.
Περισσότερη ψύξη, διαφορετικά ωράρια, προστασία εργαζομένων, ανθεκτικότερα logistics, εναλλακτικές ενεργειακές λύσεις και stress tests για νερό, ηλεκτρισμό και μεταφορές θα γίνουν σταδιακά μέρος του business continuity planning.
Η Marsh προτείνει ήδη στις επιχειρήσεις να εξετάζουν ποιες εγκαταστάσεις, προμηθευτές και διαδικασίες είναι περισσότερο εκτεθειμένες, αλλά και εάν τα σχέδια συνέχειας λειτουργίας αντέχουν αρκετές συνεχόμενες ημέρες ακραίας ζέστης.
Ο καύσωνας γίνεται οικονομικός κίνδυνος
Και αυτή είναι η μεγαλύτερη αλλαγή.
Η ακραία ζέστη δεν είναι πλέον μόνο θέμα μετεωρολογικού δελτίου.
Γίνεται κίνδυνος για EBITDA, παραγωγικότητα, πωλήσεις, εφοδιαστικές αλυσίδες και τελικά αποτιμήσεις επιχειρήσεων.
Μια εταιρεία μπορεί να μην υποστεί ούτε ένα ευρώ φυσικής καταστροφής και ταυτόχρονα να χάσει εκατομμύρια από τζίρο και παραγωγή.
Για τις ασφαλιστικές, αυτό δημιουργεί μια τεράστια νέα αγορά — αλλά και ένα εξαιρετικά δύσκολο ρίσκο να τιμολογηθεί.
Για τις επιχειρήσεις, το μήνυμα είναι ακόμη πιο σκληρό:
στη νέα θερμότερη Ευρώπη, το γεγονός ότι είσαι ασφαλισμένος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είσαι και καλυμμένος.
Πηγή: pagenews.gr