Μέσα σε λίγους μήνες, ένας ύφαλος στη βόρεια Θάλασσα της Νότιας Κίνας μετατρέπεται σε κάτι που οι στρατιωτικοί αναλυτές παρακολουθούν πλέον με ιδιαίτερη προσοχή.
Η Κίνα έχει προχωρήσει με μεγάλη ταχύτητα στην ανάκτηση γης και στην κατασκευή υποδομών στον Antelope Reef, στις αμφισβητούμενες νήσους Παρασέλ, δημιουργώντας μια τεχνητή νησίδα που μπορεί να εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες νέες κινεζικές εγκαταστάσεις στην περιοχή.
Οι τελευταίες δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι η μεγάλη φάση επιχωμάτωσης πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της και ότι το έργο περνά πλέον σε βαρύτερες κατασκευές. Το CSIS είχε ήδη εκτιμήσει από τον Μάρτιο ότι η έκταση ανάκτησης γης έφθανε περίπου τα 1.490 acres, ή περίπου 603 εκτάρια, καθιστώντας τον Antelope Reef υποψήφιο για τη μεγαλύτερη κινεζική τεχνητή νησίδα στις Παρασέλ και ενδεχομένως σε ολόκληρη τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας.
Το πραγματικό ερώτημα όμως δεν είναι πόσο μεγάλο θα γίνει το νησί.
Είναι για ποιον πόλεμο μπορεί κάποτε να χρειαστεί.
Και η απάντηση που ανησυχεί περισσότερο την Ουάσιγκτον οδηγεί στην Ταϊβάν.
Γιατί ο Antelope Reef έχει τόσο μεγάλη στρατηγική αξία
Η θέση του είναι το πρώτο στοιχείο που τον διαφοροποιεί.
Ο Antelope Reef βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Θάλασσας της Νότιας Κίνας, σε περιοχή που θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία εάν μια κρίση γύρω από την Ταϊβάν μετατρεπόταν σε ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.
Ο αναλυτής Ben Lewis, ιδρυτής της πλατφόρμας ανοικτών πληροφοριών PLATracker, έχει επισημάνει ότι ακριβώς αυτό το βόρειο τμήμα της θάλασσας θα ήταν κρίσιμο σε ένα σενάριο πολέμου για την Ταϊβάν και ότι η θέση του Antelope Reef είναι εξαιρετικά κατάλληλη για μια τέτοια αποστολή.
Η σημασία του ενισχύεται επειδή βρίσκεται πολύ πιο κοντά στην ηπειρωτική Κίνα από πολλές κινεζικές βάσεις στις νοτιότερες Spratly Islands.
Το CSIS υπολογίζει ότι ο ύφαλος απέχει περίπου 162 ναυτικά μίλια από το λιμάνι της Sanya στο κινεζικό Hainan, κάτι που θα διευκόλυνε τον ανεφοδιασμό, την ενίσχυση και την προστασία του σε περίοδο κρίσης.
Με απλά λόγια:
το Πεκίνο αποκτά ακόμη ένα κομμάτι «σταθερής γης» σε μια θάλασσα όπου η γεωγραφία είναι στρατιωτική ισχύς.
Ένα νησί μήκους χιλιομέτρων με βαθύ λιμάνι
Οι υποδομές που έχουν εμφανιστεί είναι ήδη εντυπωσιακές.
Σύμφωνα με το υλικό που βασίζεται στις δορυφορικές εικόνες, έχει δημιουργηθεί μεγάλη ανακτημένη έκταση μήκους αρκετών χιλιομέτρων, ενώ κατασκευάστηκε προβλήτα περίπου 680 μέτρων μπροστά από βαθύ λιμάνι.
Σε μία από τις εικόνες διακρίνεται κινεζικό πλοίο ακτοφυλακής δίπλα στις εγκαταστάσεις.
Παράλληλα, έχουν ξεκινήσει κατασκευές κτιρίων και έχει εμφανιστεί χώρος προσγείωσης ελικοπτέρων. Αναλυτές εξετάζουν επίσης ενδείξεις ότι τμήμα του νέου νησιού θα μπορούσε μελλοντικά να φιλοξενήσει διάδρομο προσγείωσης αεροσκαφών.
Εάν κατασκευαστεί αεροδιάδρομος, η στρατηγική αξία της εγκατάστασης αλλάζει επίπεδο.
Δεν θα πρόκειται πλέον απλώς για λιμάνι ή σταθμό παρακολούθησης.
Θα μπορούσε να αποτελέσει βάση για αεροσκάφη επιτήρησης, μαχητικά, μη επανδρωμένα συστήματα και επιχειρήσεις υποστήριξης σε μια πολύ μεγάλη θαλάσσια περιοχή.
Η Κίνα λέει «πολιτική χρήση» – οι αναλυτές βλέπουν στρατιωτικό μοτίβο
Το Πεκίνο δεν έχει ανακοινώσει ότι κατασκευάζει νέα στρατιωτική βάση.
Η επίσημη κινεζική γραμμή συνδέει τις εργασίες με επιστημονική έρευνα, μετεωρολογία και ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Το πρόβλημα είναι ότι η περιοχή έχει ήδη ένα ιστορικό που κάνει τις δυτικές κυβερνήσεις ιδιαίτερα δύσπιστες.
Και σε προηγούμενες περιπτώσεις στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, υποδομές που παρουσιάστηκαν αρχικά με πολιτικό ή διπλής χρήσης χαρακτήρα απέκτησαν αργότερα διαδρόμους, ραντάρ, πυραυλικά συστήματα και άλλες στρατιωτικές δυνατότητες.
Το ίδιο το αμερικανικό Indo-Pacific Command έχει επισημάνει σε ενημερωτικό υλικό ότι η κλίμακα των εργασιών στον Antelope Reef παραπέμπει σε πολλαπλών χρήσεων προκεχωρημένη εγκατάσταση που θα μπορούσε να ενισχύσει την κινεζική στρατιωτική παρουσία.
Άρα το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι αν υπάρχει σήμερα ταμπέλα που γράφει «στρατιωτική βάση».
Είναι αν οι υποδομές μπορούν αύριο να χρησιμοποιηθούν στρατιωτικά.
Η Ταϊβάν αλλάζει την εξίσωση
Σε περίπτωση σύγκρουσης για την Ταϊβάν, η μάχη δύσκολα θα περιοριζόταν στα στενά που χωρίζουν το νησί από την ηπειρωτική Κίνα.
Οι αμερικανικές και συμμαχικές δυνάμεις θα επιχειρούσαν από πολύ μεγαλύτερη γεωγραφική ζώνη.
Οι Φιλιππίνες, η Νότια Σινική Θάλασσα, η Ιαπωνία, οι αμερικανικές βάσεις στον δυτικό Ειρηνικό και οι θαλάσσιες γραμμές ανεφοδιασμού θα αποκτούσαν κρίσιμη σημασία.
Ο Antelope Reef θα μπορούσε σε ένα τέτοιο σενάριο να προσφέρει στο Πεκίνο ένα ακόμη σημείο για επιτήρηση, ανάπτυξη αεροσκαφών και υποστήριξη ναυτικών επιχειρήσεων.
Αυτό σημαίνει ότι η κινεζική στρατηγική για τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας δεν πρέπει πλέον να αντιμετωπίζεται αποκομμένα από το ζήτημα της Ταϊβάν.
Τα δύο θέατρα αρχίζουν να συνδέονται.
Ένα δίκτυο και όχι μία μεμονωμένη βάση
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο.
Ο Antelope Reef δεν βρίσκεται μόνος του.
Η Κίνα έχει ήδη σημαντικές εγκαταστάσεις στις Παρασέλ και στις Spratly Islands, με λιμάνια, αεροδρόμια, αισθητήρες, ραντάρ και στρατιωτικές υποδομές.
Στις Παρασέλ, το Woody Island έχει φιλοξενήσει στο παρελθόν κινεζικά μαχητικά και αντιαεροπορικούς πυραύλους.
Ο νέος ύφαλος μπορεί επομένως να λειτουργήσει συμπληρωματικά.
Και εκεί βρίσκεται η πραγματική στρατηγική αξία:
δέκα εγκαταστάσεις που συνεργάζονται είναι πολύ πιο σημαντικές από δέκα απομονωμένα νησιά.
Η σταδιακή δημιουργία ενός πλέγματος βάσεων επιτρέπει στην Κίνα να αποκτά μεγαλύτερη εικόνα της θαλάσσιας και εναέριας δραστηριότητας και να υποστηρίζει δυνάμεις σε πολύ μεγαλύτερη απόσταση από την ηπειρωτική χώρα.
Το κινεζικό «τείχος αισθητήρων»
Στη σύγχρονη στρατιωτική αντιπαράθεση, η αξία αυτών των νησιών δεν βρίσκεται μόνο στους πυραύλους ή στα αεροπλάνα που μπορούν να φιλοξενήσουν.
Βρίσκεται και σε αυτό που μπορούν να βλέπουν.
Ραντάρ.
Ηλεκτρονικά συστήματα επιτήρησης.
Επικοινωνίες.
Παρακολούθηση πλοίων και αεροσκαφών.
Δορυφορικές συνδέσεις.
Ένα πυκνό δίκτυο αισθητήρων στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά την ικανότητα του κινεζικού στρατού να εντοπίζει αμερικανικές και συμμαχικές δυνάμεις.
Και σε μια πολεμική σύγκρουση, το να γνωρίζεις πού βρίσκεται ο αντίπαλος είναι συχνά το πρώτο βήμα για να μπορέσεις να τον πλήξεις.
Το πρόβλημα για τους Αμερικανούς
Για το Πεντάγωνο, κάθε νέα κινεζική εγκατάσταση δημιουργεί ακόμη ένα πρόβλημα στον επιχειρησιακό χάρτη.
Εάν ο Antelope Reef αποκτήσει ραντάρ, αεροπορικές υποδομές, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου ή πυραυλικές δυνατότητες, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να υπολογίζουν ακόμη ένα σημείο που μπορεί να παρακολουθεί τις κινήσεις τους.
Και σε πραγματική σύγκρουση, ακόμη ένα σημείο που ίσως πρέπει να παρακαμφθεί, να κατασταλεί ή να εξουδετερωθεί.
Ο καθηγητής Carl Thayer έχει επισημάνει ότι η εγκατάσταση θα μπορούσε να βελτιώσει την κινεζική παρακολούθηση αμερικανικών και συμμαχικών δυνάμεων σε περίοδο ειρήνης και να κάνει το επιχειρησιακό περιβάλλον πολύ πιο περίπλοκο σε περίοδο πολέμου.
Αυτό είναι η ουσία της κινεζικής στρατηγικής anti-access/area denial:
να μην καταστήσει αδύνατη την είσοδο των ΗΠΑ στην περιοχή, αλλά να την κάνει πολύ πιο επικίνδυνη και ακριβή.
Το σενάριο των H-6
Η θέση του Antelope Reef έχει ένα ακόμη πλεονέκτημα για την Κίνα.
Ορισμένα στρατηγικά αεροσκάφη μπορούν να παραμένουν σχετικά κοντά στην ηπειρωτική χώρα και ταυτόχρονα να αποκτούν ένα ενδιάμεσο σημείο υποστήριξης προς τον Νότο.
Στο υλικό αναφέρεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα το H-6, το κινεζικό στρατηγικό βομβαρδιστικό.
Η επιχειρησιακή χρήση τέτοιων assets από το βόρειο τμήμα της Θάλασσας της Νότιας Κίνας θα μπορούσε να μειώσει τις ανάγκες υποστήριξης σε σχέση με πιο απομακρυσμένες βάσεις στις Spratlys και να κρατήσει τα υψηλής αξίας μέσα πλησιέστερα στην κινεζική αμυντική ομπρέλα.
Και πίσω από όλα αυτά τα κινεζικά πυρηνικά υποβρύχια
Υπάρχει όμως και ένα ακόμη βαθύτερο στρατηγικό επίπεδο.
Η Θάλασσα της Νότιας Κίνας θεωρείται εξαιρετικά σημαντική για τα κινεζικά πυρηνοκίνητα υποβρύχια βαλλιστικών πυραύλων.
Ο αναλυτής Collin Koh έχει εκτιμήσει ότι ο Antelope Reef μπορεί να ενισχύσει τη δυνατότητα της Κίνας να δημιουργήσει θαλάσσιες «bastions» – προστατευμένες περιοχές μέσα στις οποίες τα στρατηγικά υποβρύχιά της μπορούν να επιχειρούν με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Και εδώ μπαίνει η πυρηνική αποτροπή.
Ένα υποβρύχιο που παραμένει κρυμμένο και επιβιώνει από ένα πρώτο πλήγμα εγγυάται ότι η Κίνα θα μπορεί να απαντήσει με πυρηνικά όπλα.
Η προστασία αυτών των υποβρυχίων είναι επομένως μία από τις σημαντικότερες αποστολές οποιασδήποτε μεγάλης πυρηνικής δύναμης.
Εάν ο Antelope Reef βοηθήσει στην παρακολούθηση ξένων υποβρυχίων και πλοίων που πλησιάζουν αυτές τις περιοχές, η σημασία του ξεπερνά κατά πολύ τη συμβατική στρατιωτική ισορροπία.
Το Βιετνάμ βλέπει επίσης τον χάρτη να αλλάζει
Δεν είναι μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ταϊβάν που παρακολουθούν τις εξελίξεις.
Το Βιετνάμ διεκδικεί τις Παρασέλ, τις οποίες η Κίνα ελέγχει πλήρως από το 1974.
Η νέα κατασκευή ενισχύει περαιτέρω την κινεζική θέση σε περιοχή που το Ανόι θεωρεί δικό του κυρίαρχο έδαφος.
Ταυτόχρονα, και το Βιετνάμ έχει επιταχύνει τη δική του κατασκευή εγκαταστάσεων στις Spratly Islands.
Η Reuters έχει καταγράψει ότι η επέκταση του Antelope Reef έχει διευρύνει εκ νέου το προβάδισμα της Κίνας στην ανάκτηση γης, ενώ το Βιετνάμ κατασκευάζει καινούργια λιμάνια και ενισχύει δικές του θέσεις.
Ένας ανταγωνισμός τεχνητών νησιών βρίσκεται ουσιαστικά σε εξέλιξη.
Η «σιωπηλή» στρατιωτικοποίηση της γεωγραφίας
Η κινεζική προσέγγιση έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό.
Δεν χρειάζεται κάθε νέα εγκατάσταση να ανακοινώνεται ως στρατιωτική βάση από την πρώτη ημέρα.
Πρώτα δημιουργείται γη.
Μετά λιμάνι.
Μετά κτίρια.
Μετά διάδρομος.
Μετά αισθητήρες.
Και κάποια στιγμή η υποδομή μπορεί να υποδεχθεί μαχητικά, πυραύλους ή στρατιωτικά συστήματα.
Έτσι, η αλλαγή της στρατιωτικής ισορροπίας γίνεται σταδιακά, μέσα από έργα υποδομής.
Αυτό είναι και το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης του υλικού: η ισχύς μπορεί να επεκτείνεται μέσω υποδομών πολύ πριν η εγκατάσταση αποκτήσει επίσημα στρατιωτική ταυτότητα.
Γιατί η Ταϊβάν πρέπει να κοιτάζει 1.000 χιλιόμετρα νοτιότερα
Η απειλή για την Ταϊβάν δεν βρίσκεται μόνο απέναντί της, στην κινεζική ακτή.
Βρίσκεται σε ολόκληρη τη γεωγραφία που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να περιοριστεί η αμερικανική δυνατότητα επέμβασης.
Σε ένα σενάριο πολέμου, το Πεκίνο θα επιδίωκε όχι μόνο να πιέσει ή να αποκλείσει την Ταϊβάν.
Θα επιχειρούσε και να καθυστερήσει, να αποθαρρύνει ή να δυσκολέψει την είσοδο αμερικανικών δυνάμεων στο πεδίο.
Όσο περισσότερα λιμάνια, αεροδρόμια, ραντάρ και στρατιωτικά σημεία διαθέτει η Κίνα στη γύρω περιοχή, τόσο πυκνότερο γίνεται το πλέγμα που θα πρέπει να διαπεράσουν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους.
Ο Antelope Reef είναι ακόμη ένα κομμάτι αυτού του παζλ.
Δεν είναι ένα νησί – είναι η αρχιτεκτονική ενός μελλοντικού πολέμου
Η Κίνα μπορεί πράγματι να χρησιμοποιήσει τμήματα της εγκατάστασης για μετεωρολογικούς, επιστημονικούς ή άλλους πολιτικούς σκοπούς.
Αυτό δεν αναιρεί τη στρατηγική πραγματικότητα.
Ένα βαθύ λιμάνι είναι χρήσιμο και για πολεμικά πλοία.
Ένας αεροδιάδρομος είναι χρήσιμος και για στρατιωτικά αεροσκάφη.
Ένα δίκτυο ραντάρ μπορεί να παρακολουθεί και στρατιωτική δραστηριότητα.
Και ένα τεχνητό νησί που βρίσκεται σε καίρια γεωγραφική θέση δεν χρειάζεται να ρίξει ούτε έναν πύραυλο για να αλλάξει τον στρατιωτικό υπολογισμό του αντιπάλου.
Αυτό είναι τελικά που κάνει τον Antelope Reef τόσο σημαντικό.
Δεν είναι απλώς ακόμα μία κινεζική τεχνητή νησίδα.
Είναι ένα πιθανό νέο κομμάτι ενός ολοένα πυκνότερου στρατιωτικού δικτύου που εκτείνεται από την ηπειρωτική Κίνα βαθιά μέσα στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας.
Και εάν κάποτε ξεσπάσει κρίση για την Ταϊβάν, αυτό το δίκτυο μπορεί να αποδειχθεί πολύ σημαντικότερο από ό,τι δείχνουν σήμερα οι δορυφορικές φωτογραφίες.
Το Πεκίνο δεν χτίζει απλώς γη μέσα στη θάλασσα. Χτίζει γεωγραφία – και στη σύγχρονη στρατηγική αντιπαράθεση, η γεωγραφία μπορεί να γίνει όπλο.