Νέους κανόνες στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας βάζει η κυβέρνηση, επιχειρώντας να κλείσει την «πόρτα» στον λεγόμενο ενεργειακό τουρισμό: την πρακτική καταναλωτών που αφήνουν ανεξόφλητους λογαριασμούς και αλλάζουν διαδοχικά εταιρείες προμήθειας.
Η τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας εισάγει σύστημα επισήμανσης ληξιπρόθεσμων οφειλών, το λεγόμενο debt flagging. Η βασική αλλαγή είναι σαφής: όταν ένας καταναλωτής συγκεντρώσει τρεις επισημάνσεις για χρέη, θα μπλοκάρεται η δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή μέχρι να τακτοποιήσει τις υποχρεώσεις του.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα ληξιπρόθεσμα χρέη εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες «μαύρες τρύπες» της λιανικής αγοράς ρεύματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ για το 2025, οι συνολικές ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις ανήλθαν σε 2,975 δισ. ευρώ.
Πώς θα λειτουργεί το νέο «μπλόκο»
Το νέο σύστημα δεν σημαίνει ότι ένας καταναλωτής με έναν απλήρωτο λογαριασμό θα χάνει αυτομάτως το δικαίωμα να αλλάξει εταιρεία.
Οι προμηθευτές θα μπορούν να επισημαίνουν στον ΔΕΔΔΗΕ τις ληξιπρόθεσμες οφειλές ενός πελάτη. Το κρίσιμο όριο τίθεται στις τρεις επισημάνσεις.
Μόλις συγκεντρωθούν τρία debt flags, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να μετακινηθεί σε νέο προμηθευτή έως ότου προχωρήσει είτε σε εξόφληση είτε σε διακανονισμό των οφειλών του.
Έτσι, η κυβέρνηση επιχειρεί να διατηρήσει την ελευθερία επιλογής παρόχου για τους καταναλωτές, αλλά να περιορίσει την καταχρηστική αξιοποίησή της από όσους συστηματικά μεταφέρουν τα χρέη τους από εταιρεία σε εταιρεία.
Η «μαύρη τρύπα» των 3 δισ. ευρώ
Το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται στα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ.
Από τα 2,975 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμων οφειλών στο τέλος του 2025, περίπου 1,45 δισ. αφορούσαν ενεργούς πελάτες των εταιρειών προμήθειας, ενώ περίπου 1,53 δισ. ευρώ συνδέονταν με πρώην πελάτες που είχαν ήδη αλλάξει προμηθευτή αφήνοντας πίσω ανεξόφλητες υποχρεώσεις.
Πρακτικά, περισσότερο από το μισό του συνολικού χρέους αφορά καταναλωτές που έχουν ήδη εγκαταλείψει την εταιρεία στην οποία εξακολουθούν να χρωστούν.
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο επιχειρεί να παρέμβει το νέο πλαίσιο.
Γιατί το πρόβλημα αγγίζει και όσους πληρώνουν κανονικά
Ο «ενεργειακός τουρισμός» δεν αποτελεί αποκλειστικά διαφορά μεταξύ ενός οφειλέτη και μιας εταιρείας ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι μεγάλες επισφάλειες αυξάνουν το χρηματοοικονομικό κόστος των προμηθευτών και, τελικά, μπορούν να περάσουν στην ευρύτερη τιμολογιακή πολιτική της αγοράς.
Η ετήσια έκθεση της ΡΑΑΕΥ αντιμετωπίζει τις ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις ως σημαντικό παράγοντα πιστωτικού κινδύνου, ενώ τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν πόσο δύσκολη γίνεται η ανάκτηση των χρημάτων όταν ο οφειλέτης έχει ήδη εγκαταλείψει τον προηγούμενο προμηθευτή του.
Γι’ αυτό και η πολιτική στόχευση της παρέμβασης είναι διπλή: να περιοριστούν οι στρατηγικοί κακοπληρωτές και ταυτόχρονα να προστατευθούν οι συνεπείς καταναλωτές από το έμμεσο κόστος που προκαλούν οι συσσωρευμένες επισφάλειες.
Από την ελεύθερη μετακίνηση στην «ελεγχόμενη» αλλαγή παρόχου
Η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση αγγίζει μια λεπτή ισορροπία της απελευθερωμένης αγοράς ενέργειας.
Η δυνατότητα του καταναλωτή να αλλάζει προμηθευτή αποτελεί βασικό στοιχείο του ανταγωνισμού. Εάν όμως η αλλαγή χρησιμοποιείται επανειλημμένα ως τρόπος αποφυγής της πληρωμής προηγούμενων λογαριασμών, δημιουργείται στρέβλωση που επιβαρύνει τόσο τις εταιρείες όσο και τους συνεπείς πελάτες.
Το όριο των τριών επισημάνσεων επιχειρεί ακριβώς να διαχωρίσει τον καταναλωτή που αντιμετωπίζει μια πρόσκαιρη οικονομική δυσκολία από εκείνον που εμφανίζει επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά μη πληρωμών.
Με το debt flagging, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας περνά έτσι σε ένα αυστηρότερο καθεστώς πιστωτικού ελέγχου, με το μήνυμα της κυβερνητικής παρέμβασης να είναι σαφές: η αλλαγή παρόχου παραμένει δικαίωμα, αλλά δεν μπορεί να λειτουργεί ως μόνιμη έξοδος διαφυγής από συσσωρευμένα χρέη.
Πηγή: pagenews.gr