Ευρώπη: Η ρύπανση από άνθρακα φουντώνει τους θαλάσσιους καύσωνες

Η ένταση των θαλάσσιων καυσώνων στην Ευρώπη συνδέεται άμεσα με τη ρύπανση από άνθρακα, σύμφωνα με νέα ανάλυση. Σε ορισμένες περιοχές, η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας έφτασε έως και 6°C πάνω από τα κανονικά επίπεδα.

Η εικόνα που καταγράφουν οι ερευνητές

Η ρύπανση από άνθρακα έχει οδηγήσει σε μια «τεράστια αύξηση» των θαλάσσιων καυσώνων στην Ευρώπη μέσα στο φετινό καλοκαίρι, με τα νερά σε ορισμένες περιοχές να εμφανίζουν θερμοκρασίες έως και 6°C υψηλότερες από το συνηθισμένο. Η εκτίμηση αυτή προκύπτει από ταχεία ανάλυση που εξετάζει πώς η παγκόσμια θέρμανση επηρεάζει τη θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, οι πιο θερμές δεκαπενθήμερες περίοδοι του έτους θα θεωρούνταν «ουσιαστικά αδύνατες» σε προβιομηχανικό κλίμα για τρεις από τις τέσσερις θαλάσσιες περιοχές που μελετήθηκαν. Στην Κελτική περιοχή, που καλύπτει μεγάλο μέρος των υδάτων γύρω από τις Βρετανικές Νήσους, η θερμότητα έφτασε σε επίπεδα που συνήθως εμφανίζονταν μόνο μία φορά τον αιώνα.

Πόσο συμβάλλει η κλιματική αλλαγή

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η κλιματική αλλαγή ευθύνεται για περίπου τα δύο τρίτα της υπερβολικής θέρμανσης που καταγράφηκε. Η αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων αποδόθηκε σε περίπου 2°C στη Μεσόγειο, 1,4°C στον Βισκαϊκό κόλπο και στην Ιβηρική Χερσόνησο, καθώς και 1,3°C γύρω από την Ιρλανδία και τη Μάγχη.

Η ανάλυση έγινε σε σύγκριση με προσομοιώσεις κλιματικών μοντέλων, με στόχο να αποτυπωθεί ο ρόλος της παγκόσμιας θέρμανσης στα ακραία αυτά φαινόμενα. Πρόκειται για μελέτη που δεν έχει ακόμη περάσει από επιστημονική αξιολόγηση, ωστόσο δημοσιεύεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη βιώνει ένα από τα θερμότερα καλοκαίρια που έχουν καταγραφεί.

Οι επιπτώσεις στην Ευρώπη και στις παράκτιες ζώνες

Οι παρατεταμένοι καύσωνες στη στεριά έχουν ήδη προκαλέσει τον θάνατο δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, έχουν στερήσει την υγρασία από τα φυτά, έχουν καταστρέψει καλλιέργειες και έχουν τροφοδοτήσει μεγάλες πυρκαγιές. Παρότι οι θερμές θάλασσες δεν λαμβάνουν πάντα την ίδια προσοχή, οι συνέπειές τους είναι σημαντικές και αφορούν τόσο τα οικοσυστήματα όσο και τις παράκτιες κοινότητες.

Οι υψηλές θερμοκρασίες του νερού μπορούν να οδηγήσουν στον θάνατο ειδών που στηρίζουν ολόκληρα οικοσυστήματα, όπως τα κοράλλια και τα μακροφύκη, προκαλώντας διαταραχές στην αλυσίδα ζωής και μαζική θνησιμότητα ψαριών. Επιπλέον, οι ωκεανοί ψύχονται πιο αργά από τη στεριά, κάτι που σημαίνει ότι οι θερμές θάλασσες εντείνουν επικίνδυνα και τις νυχτερινές θερμοκρασίες στις παράκτιες περιοχές.

Τι σημαίνουν οι αυξημένες θερμοκρασίες

Η Κλερ Μπέργκιν, επιστήμονας σε ιρλανδικές ερευνητικές μονάδες ανάλυσης του κλίματος του Πανεπιστημίου Maynooth και συν-συγγραφέας της έκθεσης, υπογράμμισε ότι τα θερμότερα νερά μπορεί να ακούγονται ευχάριστα για όσους κολυμπούν σε ψυχρότερα κλίματα, όμως η πραγματική επίδραση αφορά τη θαλάσσια ζωή κάτω από την επιφάνεια. Όπως τόνισε, οι συνέπειες είναι σοβαρότερες από ό,τι φαίνονται αρχικά.

Η ίδια σημείωσε επίσης ότι αυτό μπορεί να αναδιαμορφώσει τα οικοσυστήματα από τα οποία εξαρτώνται οι παράκτιες κοινότητες για την τροφή και το εισόδημά τους, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να ενισχύσει καταστροφικά ακραία καιρικά φαινόμενα και στην ξηρά. Με άλλα λόγια, η θέρμανση των θαλασσών δεν περιορίζεται στη θαλάσσια ζωή, αλλά επηρεάζει ευρύτερα την ανθρώπινη καθημερινότητα.

Ένταση καυσώνων σε όλη την ήπειρο

Στη νέα ανάλυση καταγράφεται και μια «τεράστια επέκταση» των θαλάσσιων καυσώνων το 2026. Μέχρι στιγμής, οι θερμές αυτές μάζες νερού έχουν πλήξει το 90% του Βισκαϊκού κόλπου και της περιοχής των ακτών της Ιβηρικής χερσονήσου, καθώς και το 80% της δυτικής Μεσογείου. Σε ένα υποθετικό κλίμα χωρίς την επίδραση της ανθρώπινης δραστηριότητας, τα ποσοστά αυτά θα ήταν περίπου τα μισά.

Η ίδια ανάλυση δείχνει ότι η εξάλειψη της επίδρασης της κλιματικής κατάρρευσης θα μείωνε την αναμενόμενη έκταση των θαλάσσιων καυσώνων από 70% σε 9% στην ανατολική Μεσόγειο και από 80% σε 30% στην Κελτική περιοχή. Τα δεδομένα αυτά ενισχύουν την εικόνα μιας Ευρώπης που επηρεάζεται ολοένα και περισσότερο από ακραία φαινόμενα συνδεδεμένα με την άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη.

Η Ευρώπη ως επίκεντρο της θέρμανσης

Η ήπειρος θερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό παγκοσμίως και αντιμετωπίζει όλο και πιο έντονα τις συνέπειες της ρύπανσης που συμβάλλει στην υπερθέρμανση της ατμόσφαιρας. Τα τελευταία χρόνια, μια σειρά καταστροφικών καιρικών φαινομένων αποδόθηκε στην κλιματική κατάρρευση, ενώ οι εθνικές κυβερνήσεις σε αρκετές περιπτώσεις επιχείρησαν να ενισχύσουν την παραγωγή περισσότερων ρυπογόνων καυσίμων και να αλλάξουν πολιτικές που στοχεύουν στον περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας.

Ο Τζέιμι Άτκινς, επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης και κύριος συγγραφέας πρόσφατης έρευνας για το άνευ προηγουμένου θαλάσσιο κύμα καύσωνα του 2023 στη βορειοδυτική Ευρώπη, ανέφερε ότι η νέα ανάλυση ενισχύει προηγούμενες μελέτες που έδειξαν πως τα σημερινά ακραία κύματα καύσωνα στην Ευρώπη δεν πρέπει να θεωρούνται απροσδόκητα. Πρόσθεσε ότι ο αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής στις ευρωπαϊκές θάλασσες αρχίζει να γίνεται πραγματικά αισθητός και δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες περιοχές.

Οι προειδοποιήσεις για τα ορυκτά καύσιμα

Ο Μοχάμεντ Άντοου, διευθυντής του Power Shift Africa, σημείωσε ότι η μελέτη αποδεικνύει πως δεν υπάρχει ασφαλές μέρος στον πλανήτη εν μέσω της κλιματικής κρίσης. Παράλληλα, αμφισβήτησε την επέκταση των υποδομών ορυκτών καυσίμων στην ήπειρο και υπογράμμισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να αναγνωρίζει την επιστήμη από τη μία πλευρά, ενώ από την άλλη συνεχίζει να επεκτείνει τη χρήση ορυκτών καυσίμων.

Όπως ανέφερε, κάθε νέο έργο πετρελαίου και φυσικού αερίου επιτείνει την υπερθέρμανση και ωθεί τα οικοσυστήματα πιο κοντά σε όρια πέρα από τα οποία ενδέχεται να μη μπορούν να ανακάμψουν. Η ανάλυση, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα δεδομένα που παρουσιάζονται, αναδεικνύει τη σύνδεση ανάμεσα στη ρύπανση από άνθρακα, την άνοδο της θερμοκρασίας των θαλασσών και τις ευρύτερες συνέπειες της κλιματικής κρίσης.

Πηγή: Pagenews.gr