Κύπρος στον ΟΗΕ: «Παράνομος ο υποθαλάσσιος αγωγός που συνδέει Τουρκία με Κατεχόμενα»

Η Λευκωσία κατήγγειλε στον ΟΗΕ το μνημόνιο Τουρκίας και κατεχόμενων περιοχών για υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου. Στην επιστολή γίνεται λόγος για παραβίαση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και για προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων.

Η επιστολή της Κύπρου στον ΟΗΕ

Με επιστολή προς τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κύπρου, Μαρία Μιχαήλ, κατήγγειλε το παράνομο μνημόνιο που υπεγράφη μεταξύ της Τουρκίας και των κατεχόμενων περιοχών της Κυπριακής Δημοκρατίας για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου. Στο έγγραφο σημειώνεται ότι η πρωτοβουλία προχωρά χωρίς τη συγκατάθεση της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας και αντιμετωπίζεται ως ενέργεια που πλήττει την κυριαρχία της.

Η επιστολή διαβιβάστηκε στον ΟΗΕ με αίτημα να αποσταλεί σαφές μήνυμα προς την Τουρκία ότι οφείλει να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς δικαίου, να σεβαστεί την κυριαρχία, τα δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας και να μην προχωρήσει στην υλοποίηση του έργου.

Τι υποστηρίζει η Λευκωσία

Στο κείμενο της καταγγελίας αναφέρεται ότι το υποτιθέμενο «μνημόνιο συναντίληψης» υπογράφηκε στις 10 Ιουλίου 2026 και αφορά υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου διπλής κατεύθυνσης, ο οποίος θα συνδέει την Τουρκία με τις κατεχόμενες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η κυπριακή πλευρά χαρακτηρίζει την υπογραφή του ως ακόμη μία σκόπιμη και προκλητική ενέργεια που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας για την Κύπρο.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η κατασκευή του αγωγού, όπως και κάθε συναφούς υπεράκτιου και χερσαίου έργου υποδομής, επιχειρείται χωρίς άδεια και συναίνεση της Λευκωσίας. Η επιστολή υπογραμμίζει ότι αυτό συνιστά παραβίαση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και προσβολή των δικαιωμάτων της επί των χωρικών υδάτων, της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης και της υφαλοκρηπίδας της.

Ο νομικός χαρακτήρας της καταγγελίας

Στη θέση της Λευκωσίας αναφέρεται ακόμη ότι η αποσχιστική οντότητα στα κατεχόμενα δεν διαθέτει διεθνή νομική προσωπικότητα και δεν έχει αρμοδιότητα να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες ή να εγκρίνει έργα που επηρεάζουν το έδαφος, τα χωρικά ύδατα, την αποκλειστική οικονομική ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Γίνεται επίσης επίκληση των ψηφισμάτων 541 του 1983 και 550 του 1984, με τα οποία το Συμβούλιο Ασφαλείας κήρυξε νομικά άκυρη την αποσχιστική οντότητα και κάλεσε τα κράτη να μην την αναγνωρίσουν ή να μην τη διευκολύνουν με οποιονδήποτε τρόπο.

Στην επιστολή σημειώνεται ότι η επιχειρούμενη υλοποίηση του αγωγού παραβιάζει την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας επί του εδάφους και των χωρικών υδάτων της. Παράλληλα, προσβάλλει τα δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της ως παράκτιου κράτους να ρυθμίζει δραστηριότητες που επηρεάζουν τους φυσικούς πόρους και το θαλάσσιο περιβάλλον εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης και της υφαλοκρηπίδας της, βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Οι κινήσεις της Τουρκίας και η χρονική συγκυρία

Η Κυπριακή Δημοκρατία αναφέρει ότι οι προπαρασκευαστικές ενέργειες για το έργο έχουν ήδη ξεκινήσει. Ειδικότερα, γίνεται αναφορά στη ναυτιλιακή προειδοποίηση που εξέδωσε η Τουρκία στις 21 Ιουλίου 2026 για την ανάπτυξη των ερευνητικών σκαφών Oruç Reis, Denar Explorer, Denar Pathfinder και Denar Surveyor στο πλαίσιο προκαταρκτικών ερευνών για το προτεινόμενο έργο.

Αν και στην επιστολή επισημαίνεται ότι οι αρχικές αυτές δραστηριότητες φαίνεται να λαμβάνουν χώρα εντός των τουρκικών χωρικών υδάτων, η κυπριακή πλευρά θεωρεί ότι αποκαλύπτουν πρόθεση υλοποίησης του παράνομου μνημονίου. Παράλληλα, γίνεται λόγος για μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία, καθώς συνεχίζονται οι προσπάθειες για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με στόχο τη συνολική διευθέτηση του Κυπριακού.

Η πολιτική διάσταση και τα αιτήματα της Λευκωσίας

Η επιστολή υποστηρίζει ότι η νέα αυτή κίνηση της Τουρκίας αποσκοπεί στη δημιουργία ακόμη μίας στρατηγικής σύνδεσης υποδομών, με μόνιμη διασύνδεση του κατεχόμενου τμήματος της Κύπρου με την ηπειρωτική Τουρκία. Η Κυπριακή Δημοκρατία το εντάσσει σε μια μακροχρόνια πολιτική δημιουργίας τετελεσμένων και σε μια ευρύτερη στρατηγική που, όπως αναφέρει, στοχεύει στην περαιτέρω εδραίωση του πολιτικού, οικονομικού και στρατηγικού ελέγχου της Τουρκίας επί των κατεχομένων.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Λευκωσία υπογραμμίζει ότι η υπόθεση δεν μπορεί να εξεταστεί απομονωμένα, καθώς προηγείται η παράνομη κατασκευή και λειτουργία υποθαλάσσιου αγωγού μεταφοράς νερού μεταξύ της Τουρκίας και των κατεχόμενων περιοχών. Κάνει επίσης λόγο για μια συστηματική πολιτική ενσωμάτωσης του κατεχόμενου εδάφους στις πολιτικές και οικονομικές δομές της Τουρκίας, με συνέπεια την ενίσχυση της εξάρτησης των κατεχομένων και την παγίωση του παράνομου διαχωρισμού του νησιού.

Η κυπριακή πλευρά επισημαίνει ακόμη ότι ο προτεινόμενος αγωγός φυσικού αερίου δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως έργο ενεργειακής υποδομής. Στην επιστολή εκφράζεται η εκτίμηση ότι η υποδομή διπλής κατεύθυνσης μπορεί να διευκολύνει μελλοντική μεταφορά κοιτασμάτων φυσικού αερίου από θαλάσσιες περιοχές στις οποίες η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα, κάτι που, όπως αναφέρεται, εγείρει πρόσθετες νομικές και πολιτικές ανησυχίες.

Το αίτημα για επίσημη διανομή της επιστολής

Στο τέλος του εγγράφου, η Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας ζητά η επιστολή να διανεμηθεί ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, υπό τα θέματα 40 και 75 της ημερήσιας διάταξης, και να δημοσιευθεί στον ιστότοπο της Διεύθυνσης Υποθέσεων Ωκεανών και Δικαίου της Θάλασσας, καθώς και στην επόμενη έκδοση του Δελτίου Δικαίου της Θάλασσας.

Πηγή: Pagenews.gr