Η φορολογική διάσταση του νέου πλαισίου
Σημαντικές αλλαγές φέρνει το νομοσχέδιο για την επαγγελματική ασφάλιση που εξετάζεται στη Βουλή, με επίκεντρο τα νέα επαγγελματικά ταμεία. Παρότι το σχέδιο νόμου δίνει φορολογικά κίνητρα για να ενισχυθεί η συμμετοχή περισσότερων ασφαλισμένων στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, προβλέπει ταυτόχρονα μια ρύθμιση που μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για όσους θελήσουν να κάνουν χρήση των αποταμιεύσεών τους πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας τους.
Η κομβική αλλαγή εντοπίζεται στο άρθρο 91, όπου ορίζεται ότι οι παροχές που καταβάλλονται εφάπαξ ή ως περιοδικό εισόδημα από ΤΕΑ, προαιρετική ασφάλιση ή ομαδικά ασφαλιστικά προϊόντα επαγγελματικής συνταξιοδότησης θα αντιμετωπίζονται πλέον ως εισόδημα από μισθωτή εργασία. Αν η καταβολή ζητηθεί πριν από τα 62, τότε η φορολόγηση θα γίνεται με βάση τους ισχύοντες φορολογικούς συντελεστές, οι οποίοι μπορούν να φτάσουν έως και το 44%.
Τι αλλάζει για τις παροχές πριν και μετά τα 62
Το νέο καθεστώς διατηρεί την ευνοϊκή αυτοτελή φορολόγηση μόνο για όσους αρχίσουν να λαμβάνουν σύνταξη ή παροχή μετά τη συμπλήρωση του 62ου έτους. Για αυτή την κατηγορία προβλέπονται συντελεστές από 2,5% έως 10%, ανάλογα με την ηλικία και τον τρόπο καταβολής της παροχής, είτε πρόκειται για περιοδική πληρωμή είτε για εφάπαξ καταβολή.
Αντίθετα, για κάποιον που θα ζητήσει να «σπάσει» το κεφάλαιό του πριν από τα 62, το σύνολο του ποσού που έχει συσσωρευτεί στον λογαριασμό του θα θεωρείται φορολογητέο εισόδημα. Σε αυτό περιλαμβάνονται οι εισφορές εργοδότη και εργαζομένου, καθώς και οι τόκοι που έχουν προκύψει. Με βάση την ισχύουσα κλίμακα, η επιβάρυνση μπορεί να φτάσει έως και το 44% για εισόδημα άνω των 60.000 ευρώ.
Οι προβλέψεις αυτές θα ισχύσουν για όσους ασφαλιστούν σε επαγγελματικά ταμεία από 1/1/2027 και μετά.
Οι ενστάσεις για τις μεταβατικές διατάξεις
Πέρα από το ζήτημα της πρόωρης ρευστοποίησης, προβληματισμό προκαλούν και οι μεταβατικές διατάξεις του νομοσχεδίου. Για τα ποσά που έχουν σωρευθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ο χρόνος ασφάλισης φαίνεται να «παγώνει» σε εκείνη την ημερομηνία. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη κι αν ο ασφαλισμένος παραμείνει στο ίδιο ΤΕΑ για πολλά ακόμη χρόνια, για το κεφάλαιο που έχει ήδη σχηματιστεί δεν θα υπολογίζεται ο πραγματικός συνολικός χρόνος συμμετοχής μέχρι την έξοδο από το ταμείο.
Το ενδεχόμενο αυτό θεωρείται κρίσιμο, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε δυσμενέστερη φορολογική αντιμετώπιση. Αν ένας εργαζόμενος έχει κλείσει οκτώ χρόνια συμμετοχής έως το τέλος του 2026 και τελικά αποχωρήσει μετά από συνολικά δεκαοκτώ χρόνια ασφάλισης, μέρος της αποταμίευσής του ενδέχεται να φορολογηθεί σαν να είχε ασφαλιστεί μόνο για οκτώ χρόνια. Οι φορείς της επαγγελματικής ασφάλισης ζητούν να ληφθεί υπόψη η πραγματική διάρκεια συμμετοχής έως την ημερομηνία καταβολής της παροχής.
Τι ζητούν οι φορείς της επαγγελματικής ασφάλισης
Οι εκπρόσωποι του κλάδου έχουν προτείνει να παραμείνει σε ισχύ η αυτοτελής και αναλογική φορολόγηση για τις παροχές που καταβάλλονται πριν από τα 62, με συντελεστές που θα συνδέονται με τη συνολική διάρκεια συμμετοχής του ασφαλισμένου. Παράλληλα, θέλουν να διασφαλιστεί πλήρως το κεφάλαιο που έχει ήδη συσσωρευθεί και να υπολογίζεται ο πραγματικός συνολικός χρόνος ασφάλισης έως τη στιγμή που θα χορηγηθεί η παροχή.
Η συζήτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το νέο πλαίσιο επιχειρεί να ενισχύσει τον θεσμό της επαγγελματικής ασφάλισης, αλλά ταυτόχρονα εισάγει ρυθμίσεις που επηρεάζουν άμεσα το τελικό φορολογικό αποτέλεσμα για τον ασφαλισμένο. Η ισορροπία ανάμεσα στα κίνητρα συμμετοχής και στην επιβάρυνση της πρόωρης εξόδου αποτελεί το βασικό σημείο τριβής.
Οι θετικές παρεμβάσεις του νομοσχεδίου
Παρά τις αντιρρήσεις για τη φορολογία, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και παρεμβάσεις που θεωρούνται σημαντικές για την ανάπτυξη της επαγγελματικής ασφάλισης. Μία από τις βασικές αλλαγές είναι η δημιουργία ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, μέσω των οποίων αποκτούν πρόσβαση στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και εργαζόμενοι που μέχρι σήμερα ήταν ουσιαστικά εκτός του συστήματος.
Επιπλέον, εξομοιώνονται οι κανόνες λειτουργίας και εποπτείας των ΤΕΑ και των ΟΑΠΕΣ, ώστε να υπάγονται σε κοινό πλαίσιο. Το σχέδιο νόμου διατηρεί επίσης ισχυρά φορολογικά κίνητρα για τις εισφορές, οι οποίες εξακολουθούν να εκπίπτουν φορολογικά. Παράλληλα, αυξάνεται το ανώτατο όριο των εκπιπτόμενων ποσών έως το 35% του εισοδήματος τόσο για μισθωτούς όσο και για ελεύθερους επαγγελματίες.
Σημαντική θεωρείται και η πλήρης φορητότητα των δικαιωμάτων, καθώς οι εργαζόμενοι θα μπορούν να μεταφέρουν πιο εύκολα τα συνταξιοδοτικά τους δικαιώματα όταν αλλάζουν εργοδότη ή πρόγραμμα επαγγελματικής ασφάλισης.
Το παράδειγμα της επιβάρυνσης
Η διαφορά ανάμεσα στη φορολόγηση πριν και μετά τα 62 αποτυπώνεται καθαρά στα παραδείγματα που παρουσιάζονται. Ασφαλισμένος που ρευστοποιεί στα 60 ένα κεφάλαιο 70.000 ευρώ από νέο επαγγελματικό ταμείο ή ομαδικό ασφαλιστικό πρόγραμμα φτάνει να φορολογηθεί προοδευτικά με 39% έως τις 60.000 ευρώ, πληρώνοντας φόρο 16.700 ευρώ. Για τις υπόλοιπες 10.000 ευρώ επιβαρύνεται με 44%, δηλαδή με επιπλέον φόρο 4.400 ευρώ. Συνολικά το ποσό φόρου ανέρχεται σε 21.100 ευρώ και το καθαρό ποσό που απομένει διαμορφώνεται στις 48.900 ευρώ.
Στο αντίθετο σενάριο, ασφαλισμένος που ρευστοποιεί στα 65 κεφάλαιο 70.000 ευρώ φορολογείται αυτοτελώς με 10%, οπότε πληρώνει 7.000 ευρώ και απομένουν 63.000 ευρώ από τη συνταξιοδοτική του αποταμίευση.
Η σύγκριση δείχνει ότι η πρόωρη έξοδος πριν από τα 62 συνεπάγεται πολύ υψηλότερη επιβάρυνση, κάτι που αποτελεί τον πυρήνα της συζήτησης γύρω από το νέο φορολογικό καθεστώς των επαγγελματικών ταμείων.
Πηγή: Pagenews.gr