Μια νέα, πολύ πιο επιθετική φάση της στεγαστικής πολιτικής επιχειρεί να ανοίξει η κυβέρνηση, με το βάρος να μετατοπίζεται πλέον από τα επιδόματα στην αύξηση της πραγματικής προσφοράς κατοικιών.
Η Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026–2035 περιλαμβάνει συνολικά 50 μέτρα και προϋπολογισμό άνω των 6,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 14 αποτελούν νέες προτεινόμενες παρεμβάσεις — δέκα άμεσης προτεραιότητας και τέσσερις μακροπρόθεσμες.
Το κυβερνητικό στοίχημα είναι δύσκολο: περισσότερα διαθέσιμα σπίτια, φθηνότερη πρόσβαση στην πρώτη κατοικία και κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων χωρίς να δημιουργηθεί νέα έκρηξη τιμών.
Και μέσα στο πακέτο βρίσκονται ορισμένες παρεμβάσεις που μπορούν πράγματι να αλλάξουν την αγορά.
Νέο «Σπίτι μου» με γαλλική συνταγή
Μία από τις σημαντικότερες προτάσεις είναι η δημιουργία ενός νέου, μονιμότερου μηχανισμού φθηνής στεγαστικής πίστης.
Ως πρότυπο εξετάζεται το γαλλικό Prêt à Taux Zéro.
Αντί το κράτος να στηρίζει αποκλειστικά τον δανειολήπτη, το σχέδιο προβλέπει φορολογικά κίνητρα προς τις τράπεζες ώστε αυτές να χορηγούν φθηνότερα στεγαστικά δάνεια σε δικαιούχους για πρώτη κατοικία.
Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και η δυνατότητα χρηματοδότησης για την αποπεράτωση ημιτελούς πρώτης κατοικίας.
Μειωμένος ΦΠΑ για να χτιστούν προσιτά σπίτια
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη παρέμβαση για τον κατασκευαστικό κλάδο.
Εξετάζεται χαμηλότερος ΦΠΑ για την κατασκευή κατοικιών, υπό την προϋπόθεση ότι τα ακίνητα θα διατίθενται σε μακροχρόνια μίσθωση με προσιτό ή κοινωνικό ενοίκιο.
Στον σχεδιασμό εξετάζονται ευρωπαϊκά μοντέλα όπως της Πορτογαλίας και της Γαλλίας, ενώ το φορολογικό κίνητρο θα μπορούσε να συνδυαστεί και με ελάφρυνση στον ΕΝΦΙΑ.
Η λογική είναι ξεκάθαρη: αν η αγορά δεν χτίζει αρκετές προσιτές κατοικίες, το κράτος επιχειρεί να κάνει οικονομικά ελκυστικότερο το να τις χτίσει.
Golden Visa με έναν νέο όρο: Βάλε τα σπίτια στη μακροχρόνια μίσθωση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η προτεινόμενη νέα εκδοχή της Golden Visa.
Το μοντέλο που εξετάζεται θα συνδέει την επένδυση με υποχρέωση διάθεσης των σχετικών κατοικιών αποκλειστικά σε μακροχρόνια μίσθωση.
Η βραχυχρόνια εκμετάλλευση τύπου Airbnb δεν θα επιτρέπεται για τα συγκεκριμένα ακίνητα, ενώ προβλέπεται μηχανισμός παρακολούθησης της χρήσης τους.
Ο στόχος είναι να αντιμετωπιστεί ένα από τα βασικά παράδοξα της αγοράς: να εισέρχονται ξένα κεφάλαια στο ελληνικό real estate χωρίς ταυτόχρονα να αφαιρούνται περισσότερα σπίτια από τους μόνιμους κατοίκους.
Δημόσια γη στα νησιά για νέες κατοικίες
Το πρόβλημα έχει αποκτήσει εκρηκτικές διαστάσεις σε αρκετά νησιά.
Γιατροί, νοσηλευτές, εκπαιδευτικοί και άλλοι δημόσιοι λειτουργοί δυσκολεύονται να βρουν κατοικία σε περιοχές όπου η τουριστική ζήτηση έχει εκτοξεύσει τα ενοίκια.
Η στρατηγική προβλέπει αξιοποίηση αναξιοποίητης δημόσιας γης για την ανάπτυξη κατοικιών, με δεσμεύσεις κοινωνικής ή προσιτής μίσθωσης. Παράλληλα σχεδιάζεται ειδικό σύστημα καταγραφής διαθέσιμων ακινήτων και στεγαστικών αναγκών για εργαζομένους σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές.
Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης μέσα στους δήμους
Μια εντελώς διαφορετική παρέμβαση είναι η δημιουργία Γραφείων Κοινωνικής Μίσθωσης.
Τα γραφεία θα λειτουργούν ως ενδιάμεσος μεταξύ ιδιοκτητών που διαθέτουν κατοικίες και νοικοκυριών που χρειάζονται προσιτή στέγη.
Θα καταγράφουν ακίνητα, θα διευκολύνουν τις μισθώσεις και θα παρακολουθούν τις σχετικές συμβάσεις.
Για τη δημιουργία του δικτύου προβλέπεται χρηματοδότηση περίπου 6,5 εκατ. ευρώ.
Ταμείο 20–25 εκατ. ευρώ που θα ξαναχρηματοδοτεί νέα σπίτια
Σχεδιάζεται επίσης η δημιουργία εξειδικευμένου Ταμείου για κοινωνική και προσιτή κατοικία.
Η αρχική «μαγιά» υπολογίζεται στα 20–25 εκατ. ευρώ.
Το ενδιαφέρον όμως βρίσκεται στον τρόπο λειτουργίας του: σχεδιάζεται ως ανακυκλούμενος χρηματοδοτικός μηχανισμός, ώστε τα έσοδα από τις επενδύσεις να επιστρέφουν στο Ταμείο και να χρηματοδοτούν νέα στεγαστικά projects.
Μπόνους δόμησης με αντάλλαγμα φθηνότερα διαμερίσματα
Στο τραπέζι μπαίνουν και πολεοδομικά κίνητρα προς ιδιώτες επενδυτές.
Η λογική είναι να παρέχονται διευκολύνσεις ή πρόσθετα κίνητρα σε ένα project εφόσον ο κατασκευαστής δεσμεύει μέρος των κατοικιών για κοινωνική ή προσιτή μίσθωση.
Πρακτικά, το κράτος επιχειρεί να δημιουργήσει μια ανταλλαγή:
μεγαλύτερη επενδυτική δυνατότητα για τον developer, περισσότερα προσιτά σπίτια για την αγορά.
AI και στις οικοδομικές άδειες
Και εδώ έχουμε ένα πολύ ενδιαφέρον μέτρο για την αγορά κατασκευών.
Η στρατηγική προβλέπει περαιτέρω ψηφιοποίηση της έκδοσης οικοδομικών αδειών μέσω του e-Άδειες και του Ενιαίου Ψηφιακού Χάρτη, με αυτοματοποιημένους ελέγχους και αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης για τον έλεγχο των φακέλων.
Ο στόχος είναι να χτυπηθεί μία από τις χρόνιες αιτίες καθυστερήσεων στην παραγωγή νέου οικιστικού αποθέματος.
Έρχεται «ραντάρ» πραγματικών τιμών για σπίτια και ενοίκια
Ακόμη μία μεγάλη αλλαγή είναι η δημιουργία Εθνικού Δείκτη Τιμών Κατοικίας και Ενοικίων.
Ο μηχανισμός σχεδιάζεται ώστε να συγκεντρώνει δεδομένα από μεταβιβάσεις, μισθώσεις, τραπεζικές αποτιμήσεις και φορολογικές δηλώσεις.
Έτσι το κράτος θα αποκτήσει πληρέστερη εικόνα για το πόσο πραγματικά πωλούνται και νοικιάζονται τα ακίνητα σε κάθε περιοχή.
Και υπάρχει μία σημαντική διευκρίνιση:
η στρατηγική δεν προβλέπει πλαφόν στα ενοίκια.
Τα 14 νέα μέτρα με μια ματιά
- Ταχύτερες οικοδομικές άδειες με ψηφιοποίηση και AI
- Πλατφόρμα στέγης και συγκατοίκησης
- Στέγαση γιατρών, εκπαιδευτικών και δημοσίων υπαλλήλων στα νησιά
- Φθηνή χρηματοδότηση για ανάπτυξη προσιτών κατοικιών
- Αξιοποίηση δημόσιας γης
- Ενιαίος φορέας στεγαστικής πολιτικής
- Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης
- Ταμείο κοινωνικής και προσιτής κατοικίας
- Πολεοδομικά κίνητρα για developers
- Νέο μοντέλο Golden Visa
- Νέος μηχανισμός αντιμετώπισης της αστεγίας
- Νέο μοντέλο «Σπίτι μου»
- Μειωμένος ΦΠΑ για προσιτή κατοικία
- Εθνικός Δείκτης Τιμών κατοικίας και ενοικίων.
Η μάχη πλέον δεν είναι μόνο με τις τιμές – Είναι με την έλλειψη σπιτιών
Αυτό είναι το σημαντικότερο στοιχείο της νέας στρατηγικής.
Η επίσημη διάγνωση αναγνωρίζει ότι η στεγαστική πίεση δεν αντιμετωπίζεται μόνο δίνοντας περισσότερα χρήματα στον ενοικιαστή ή στον αγοραστή.
Χρειάζεται περισσότερη προσφορά κατοικιών.
Η ίδια η Εθνική Στρατηγική βάζει την αύξηση της προσφοράς ως έναν από τους τρεις κεντρικούς πυλώνες της, μαζί με τη στήριξη των νοικοκυριών και τη δημιουργία μόνιμου πλαισίου στεγαστικής πολιτικής.
Και κάπου εδώ βρίσκεται το πραγματικό τεστ.
Τα 6,5 δισ. ευρώ και τα 50 μέτρα είναι ένα μεγάλο πακέτο στα χαρτιά. Η επιτυχία του όμως θα κριθεί πολύ πιο απλά: αν θα εμφανιστούν περισσότερα σπίτια στην αγορά και αν ο εργαζόμενος θα χρειάζεται μικρότερο κομμάτι του μισθού του για να πληρώνει τη στέγη του.
Αυτό είναι τελικά το αποτέλεσμα που θα μετρήσει.
Πηγή: pagenews.gr