Τέλος στην πρακτική των καταναλωτών που αφήνουν απλήρωτους λογαριασμούς και μετακινούνται διαδοχικά από πάροχο σε πάροχο επιχειρεί να βάλει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ενεργοποιώντας νέο πλαίσιο για τους λεγόμενους «στρατηγικούς κακοπληρωτές».
Η μεγάλη αλλαγή είναι η δημιουργία ενός συστήματος επισήμανσης ληξιπρόθεσμων οφειλών – του λεγόμενου debt flagging – μέσω του οποίου οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούν να «σημαίνουν» στον ΔΕΔΔΗΕ έναν καταναλωτή που αφήνει απλήρωτες οφειλές.
Και εδώ βρίσκεται το κρίσιμο σημείο:
Με τη συμπλήρωση τριών επισημάνσεων, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί πλέον να αλλάζει πάροχο μέχρι να εξοφλήσει ή να ρυθμίσει τις οφειλές του.
Στα 3 δισ. ευρώ οι απλήρωτοι λογαριασμοί
Το πρόβλημα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση έχει πλέον λάβει μεγάλες διαστάσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΕΝ, στο τέλος του 2025 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας είχαν φτάσει περίπου τα 3 δισ. ευρώ.
Από αυτά, περίπου 1,525 δισ. ευρώ αφορούν, σύμφωνα με σχετικά στοιχεία της αγοράς, παλαιούς πελάτες που έχουν αποχωρήσει από εταιρείες προμήθειας αφήνοντας πίσω τους ανεξόφλητους λογαριασμούς.
Αυτό ακριβώς είναι το φαινόμενο που στην αγορά αποκαλείται «ενεργειακός τουρισμός».
Τι σημαίνει «ενεργειακός τουρισμός»
Μέχρι σήμερα, ένας καταναλωτής μπορούσε υπό προϋποθέσεις να αλλάξει προμηθευτή ακόμη και αν είχε αφήσει απλήρωτο υπόλοιπο στον προηγούμενο.
Έτσι δημιουργήθηκε μια κατηγορία πελατών που μετακινούνταν διαδοχικά από εταιρεία σε εταιρεία, αφήνοντας οφειλές πίσω τους.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας περιγράφει ακριβώς αυτή την πρακτική:
«Σημαντικό μέρος των ληξιπρόθεσμων οφειλών οφείλεται στο φαινόμενο του “ενεργειακού τουρισμού”, κατά το οποίο καταναλωτές με ανεξόφλητες οφειλές μετακινούνται διαδοχικά από έναν προμηθευτή σε άλλον, εκμεταλλευόμενοι τις αδυναμίες του ισχύοντος πλαισίου.»
Οι τρεις «σημαίες» που αλλάζουν τα δεδομένα
Ο νέος μηχανισμός λειτουργεί ουσιαστικά σαν ένα σύστημα προειδοποίησης.
Ο προμηθευτής θα μπορεί να ενημερώνει τον ΔΕΔΔΗΕ για ληξιπρόθεσμες οφειλές συγκεκριμένου πελάτη.
Εφόσον συγκεντρωθούν τρεις επισημάνσεις, ενεργοποιείται το μπλόκο.
Ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάξει εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι να τακτοποιήσει το χρέος του είτε με εξόφληση είτε με διακανονισμό.
Δεν καταργείται, επομένως, το δικαίωμα αλλαγής προμηθευτή.
Περιορίζεται όμως για όσους εμφανίζουν επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά μη πληρωμής.
Παπασταύρου και Τσάφος υπέγραψαν το νέο πλαίσιο
Η σχετική υπουργική απόφαση υπεγράφη από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, μετά από σύμφωνη γνώμη της ΡΑΑΕΥ και δημόσια διαβούλευση.
Στη διαμόρφωση του νέου συστήματος συμμετείχαν επίσης ο ΔΕΔΔΗΕ και οι εταιρείες προμήθειας.
Στόχος, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, είναι να υπάρξει ισορροπία ανάμεσα στην αντιμετώπιση των καταχρηστικών πρακτικών και στη διατήρηση του δικαιώματος του καταναλωτή να αλλάζει πάροχο.
Γιατί αφορά και όσους πληρώνουν κανονικά
Το νέο μέτρο δεν αφορά μόνο τους οφειλέτες.
Η κυβερνητική επιχειρηματολογία είναι ότι οι ανεξόφλητοι λογαριασμοί δημιουργούν κόστος για ολόκληρη την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και τελικά επιβαρύνουν έμμεσα και τους συνεπείς πελάτες.
Το ΥΠΕΝ υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο:
«Προστατεύει τους συνεπείς καταναλωτές, οι οποίοι μέχρι σήμερα επιβαρύνονταν με το κόστος που προκαλούν οι στρατηγικοί κακοπληρωτές και οι λεγόμενοι “ενεργειακοί τουρίστες”.»
Η λογική είναι απλή: όσο περισσότερα χρέη μένουν ανείσπρακτα, τόσο αυξάνονται οι επισφάλειες των προμηθευτών και τόσο μεγαλύτερη πίεση ασκείται στο συνολικό κόστος της αγοράς.
Δεν «κόβεται» αμέσως όποιος χρωστά
Χρειάζεται εδώ μια βασική διευκρίνιση.
Το νέο σύστημα δεν σημαίνει ότι κάθε καταναλωτής που έχει έναν ληξιπρόθεσμο λογαριασμό θα χάνει αυτομάτως τη δυνατότητα να αλλάξει προμηθευτή.
Η ρύθμιση στοχεύει στην επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά και προβλέπει τρεις επισημάνσεις πριν ενεργοποιηθεί το μπλόκο.
Επίσης, ο καταναλωτής μπορεί να «ξεκλειδώσει» ξανά τη δυνατότητα αλλαγής παρόχου, εφόσον προχωρήσει σε πληρωμή ή διακανονισμό των οφειλών.
Το πραγματικό στοίχημα: να πέσουν οι επισφάλειες
Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται εδώ και χρόνια αντιμέτωπη με υψηλές ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να αλλάξει τα κίνητρα.
Μέχρι σήμερα, ένας στρατηγικός κακοπληρωτής μπορούσε να θεωρεί ότι η αλλαγή εταιρείας αποτελεί διέξοδο από την πίεση του προηγούμενου προμηθευτή.
Με το debt flagging, αυτή η «έξοδος κινδύνου» περιορίζεται.
Η δυνατότητα αλλαγής παρόχου παραμένει, αλλά η συστηματική δημιουργία νέων χρεών αποκτά πλέον συνέπειες.
Πότε ξεκινά η εφαρμογή
Το νέο πλαίσιο θα ενεργοποιηθεί αμέσως μετά τη δημοσίευση της υπουργικής απόφασης στο ΦΕΚ.
Από εκείνη τη στιγμή, προμηθευτές και ΔΕΔΔΗΕ θα διαθέτουν για πρώτη φορά κοινό μηχανισμό επισήμανσης επαναλαμβανόμενων ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Και για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας αυτό σημαίνει μια ουσιαστική αλλαγή κανόνων:
Ο συνεπής καταναλωτής θα μπορεί να αλλάζει εταιρεία όπως πριν.
Ο καταναλωτής που αντιμετωπίζει πραγματική οικονομική δυσκολία θα εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα διακανονισμού.
Ο «ενεργειακός τουρίστας», όμως, που αλλάζει συνεχώς προμηθευτή αφήνοντας πίσω του χρέη, θα βρίσκει πλέον την πόρτα κλειστή μετά την τρίτη επισήμανση.
Πηγή: pagenews.gr