Μία ιδιαίτερα σοβαρή έρευνα για τον τρόπο με τον οποίο παράνομοι έμποροι εκμεταλλεύονται το διαφημιστικό σύστημα του TikTok δημοσίευσε το Forbes.
Το ζήτημα δεν αφορά απλώς αναρτήσεις χρηστών που καταφέρνουν να ξεφύγουν από τον έλεγχο της πλατφόρμας. Σύμφωνα με την έρευνα, λογαριασμοί κατάφεραν να αγοράσουν κανονικά διαφημιστικό χώρο για περιεχόμενο που προωθούσε παράνομες ουσίες και ελεγχόμενα φάρμακα.
Και αυτό δημιουργεί ένα πολύ σοβαρό ερώτημα: πώς καταφέρνουν τέτοιες διαφημίσεις να περνούν από τους μηχανισμούς ελέγχου μιας από τις μεγαλύτερες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης στον κόσμο;
Από Percocet και Xanax μέχρι κοκαΐνη
Η έρευνα ξεκίνησε από διαφήμιση που εμφανίστηκε τον Ιούλιο.
Στο σχετικό βίντεο παρουσιαζόταν ένα μπουκαλάκι με λευκά χάπια, με καλυμμένη την ετικέτα. Σύμφωνα με το Forbes, ωστόσο, ο κωδικός πάνω στα χάπια αντιστοιχούσε στο ισχυρό παυσίπονο Percocet.
Ο ίδιος λογαριασμός φέρεται να προωθούσε επίσης Vyvanse, κωδεΐνη και Xanax.
Και δεν επρόκειτο για μία μεμονωμένη περίπτωση. Το Forbes αναφέρει ότι μέσα στον Ιούλιο ο συγκεκριμένος λογαριασμός έτρεξε συνολικά 27 παρόμοιες διαφημίσεις.
Στο στόχαστρο χρήστες σε Γερμανία, Ολλανδία και Ιρλανδία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τρόπος στόχευσης των διαφημίσεων.
Οι 27 διαφημίσεις απευθύνονταν μεταξύ άλλων σε χρήστες που είχαν κατηγοριοποιηθεί με ενδιαφέρον για θέματα «υγείας και ευεξίας».
Οι περισσότεροι βρίσκονταν στη Γερμανία, την Ολλανδία και την Ιρλανδία, όπου η πώληση τέτοιων φαρμακευτικών σκευασμάτων χωρίς την απαιτούμενη ιατρική συνταγή είναι παράνομη.
Παράλληλα, σύμφωνα με την έρευνα, στην πλατφόρμα εμφανίστηκαν διαφημίσεις που προωθούσαν παράνομες ουσίες όπως κοκαΐνη και μεθαμφεταμίνη, αλλά και ελεγχόμενα φάρμακα όπως Adderall, Xanax και Valium.
Το πείραμα του Forbes αποκάλυψε το μέγεθος του προβλήματος
Οι δημοσιογράφοι δεν περιορίστηκαν στην παρατήρηση μεμονωμένων διαφημίσεων.
Δημιούργησαν δοκιμαστικό λογαριασμό ώστε να καταγράψουν συστηματικά τι περιεχόμενο θα εμφανιζόταν.
Μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες, ο συγκεκριμένος λογαριασμός δέχθηκε διαφημίσεις από 21 διαφορετικούς λογαριασμούς που φέρονταν να προωθούν κοκαΐνη και ελεγχόμενα φάρμακα όπως Xanax.
Το εύρημα έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή οι επίσημοι κανόνες του TikTok απαγορεύουν την προώθηση ή πώληση παράνομων ναρκωτικών, ελεγχόμενων φαρμάκων και σχετικών προϊόντων.
Άρα το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην απουσία κανόνων, αλλά στην αποτελεσματικότητα της εφαρμογής τους.
Οι διαφημίσεις οδηγούσαν εκτός TikTok
Η έρευνα περιγράφει και τον τρόπο με τον οποίο ορισμένοι λογαριασμοί επιχειρούσαν να μεταφέρουν τους ενδιαφερόμενους εκτός της πλατφόρμας.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση λογαριασμού με την ονομασία ScarfaceWorldwide, ο οποίος φέρεται να αγόραζε διαφημίσεις με στόχευση χρηστών σε Βρετανία, Γερμανία και Ολλανδία.
Το προφίλ παρέπεμπε στο Telegram, όπου σύμφωνα με το Forbes υπήρχε κατάλογος παράνομων ουσιών και ελεγχόμενων φαρμάκων.
Με αυτόν τον τρόπο, το TikTok λειτουργούσε ουσιαστικά ως το πρώτο σημείο επαφής, ενώ η περαιτέρω επικοινωνία μεταφερόταν σε άλλη πλατφόρμα.
Το TikTok αντέδρασε μετά την επικοινωνία του Forbes
Όταν οι δημοσιογράφοι παρουσίασαν τα ευρήματα στην εταιρεία και ζήτησαν σχόλιο, το TikTok απέκλεισε τους περισσότερους από τους λογαριασμούς και τους διαφημιζόμενους που είχαν επισημανθεί.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν εξαφανίστηκε.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, νέες διαφημίσεις από διαφορετικούς λογαριασμούς συνέχισαν να εμφανίζονται στην πλατφόρμα.
Αυτό δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο οι παρεμβάσεις μετά από καταγγελίες μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά ένα πρόβλημα που φαίνεται να αναπαράγεται συνεχώς.
Το TikTok πληρώνεται για κάθε διαφήμιση
Εδώ βρίσκεται και το οικονομικό σκέλος της υπόθεσης.
Το TikTok χρεώνει τους διαφημιζόμενους για την προβολή των διαφημίσεών τους. Επομένως, όταν μία παράνομη διαφήμιση εγκρίνεται και προβάλλεται, η πλατφόρμα έχει εισπράξει χρήματα για τη διαφημιστική υπηρεσία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η εταιρεία εγκρίνει συνειδητά την παράνομη δραστηριότητα. Δημιουργεί όμως σοβαρό ζήτημα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των ελέγχων που προηγούνται της προβολής μιας πληρωμένης διαφήμισης.
Η μητρική ByteDance κατέγραψε συνολικά έσοδα περίπου 186 δισ. δολαρίων το 2025, ενώ οι δραστηριότητές της σε Βρετανία, Ευρώπη και Λατινική Αμερική εμφάνισαν έσοδα 9,1 δισ. δολαρίων.
Τι απαντά η πλατφόρμα
Από την πλευρά του, το TikTok παρουσιάζει στοιχεία που δείχνουν μεγάλης κλίμακας προσπάθεια περιορισμού του παράνομου περιεχομένου.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι το 99,8% των βίντεο που αφαιρέθηκαν κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους για παραβίαση της πολιτικής σχετικά με ελεγχόμενα προϊόντα εντοπίστηκαν και διαγράφηκαν προτού αναφερθούν από χρήστες.
Παράλληλα, αναφέρει ότι αποκλείστηκαν 16 εκατομμύρια διαφημιζόμενοι μέσα στο ίδιο διάστημα.
Παρόλα αυτά, το Forbes διαπίστωσε ότι ορισμένοι από τους λογαριασμούς που εντόπισε λειτουργούσαν ήδη από τον Απρίλιο.
Στο μικροσκόπιο και η διαφημιστική βιβλιοθήκη
Το πρόβλημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη διάσταση στην Ευρώπη λόγω του αυστηρού ρυθμιστικού πλαισίου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε καταλήξει προκαταρκτικά τον Μάιο του 2025 ότι η ByteDance παραβίαζε υποχρεώσεις της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες σχετικά με τη διαφημιστική βιβλιοθήκη του TikTok.
Το ζήτημα αφορούσε, μεταξύ άλλων, την ανεπαρκή δυνατότητα αναζήτησης και τις πληροφορίες που παρέχονταν για τους διαφημιζόμενους. Αργότερα το TikTok δεσμεύτηκε να αναβαθμίσει τη λειτουργία της βιβλιοθήκης.
Χιλιάδες εργαζόμενοι στον έλεγχο και όμως οι λογαριασμοί περνούν
Η αντίφαση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη από ένα άλλο στοιχείο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το TikTok απασχολεί 4.596 ανθρώπους αποκλειστικά για το φιλτράρισμα περιεχομένου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παρόλα αυτά, το Forbes εντόπισε περισσότερους από 30 λογαριασμούς που περιείχαν αναφορές σε παράνομες ουσίες στο όνομα, στο βιογραφικό ή στα βίντεό τους. Αρκετοί παρέπεμπαν τους ενδιαφερόμενους σε άλλες υπηρεσίες επικοινωνίας.
Το κρίσιμο ερώτημα επομένως δεν είναι εάν το TikTok διαθέτει μηχανισμούς ελέγχου. Διαθέτει.
Το ερώτημα είναι πώς λογαριασμοί με τόσο εμφανείς ενδείξεις καταφέρνουν όχι μόνο να παραμένουν ενεργοί, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις να περνούν και στο πληρωμένο διαφημιστικό σύστημα.
Ο κίνδυνος νέας παρέμβασης από τις αρχές
Η υπόθεση μπορεί πλέον να αποκτήσει και ρυθμιστικές διαστάσεις.
Όταν μία πλατφόρμα φιλοξενεί απαγορευμένο περιεχόμενο χρηστών, προκύπτει ένα συγκεκριμένο πρόβλημα εποπτείας. Όταν όμως το ίδιο περιεχόμενο εμφανίζεται ως πληρωμένη διαφήμιση, το ζήτημα γίνεται ακόμη σοβαρότερο, καθώς μεσολαβεί εμπορική συναλλαγή.
Το Forbes εκτιμά ότι η αποτυχία έγκαιρου εντοπισμού των συγκεκριμένων λογαριασμών, σε συνδυασμό με την είσπραξη χρημάτων από παράνομες διαφημίσεις, μπορεί να φέρει ξανά τη ByteDance στο μικροσκόπιο των ρυθμιστικών αρχών σε ΗΠΑ και Ευρώπη.
Το βασικό εύρημα της έρευνας είναι επομένως ιδιαίτερα σοβαρό: παρά τις επίσημες απαγορεύσεις και τους μηχανισμούς ελέγχου, έμποροι φαίνεται ότι κατάφεραν να χρησιμοποιήσουν το ίδιο το διαφημιστικό σύστημα του TikTok για να προωθήσουν παράνομες ουσίες και ελεγχόμενα φάρμακα σε χρήστες.
Πηγή: Pagenews.gr