Η αποστολή του Βατικανού στη ρωσική πρωτεύουσα
Στη Μόσχα βρίσκεται ο μονσινιόρ Πολ Ρίτσαρντ Γκάλαχερ, ο υπουργός Εξωτερικών του Βατικανού για τις Σχέσεις με τα Κράτη και τους Διεθνείς Οργανισμούς, σε μια επίσκεψη που διαρκεί έως τις 28 Αυγούστου. Η παρουσία του στη ρωσική πρωτεύουσα εντάσσεται σε μια προσπάθεια της Αγίας Έδρας να κρατήσει ανοιχτό τον δίαυλο επικοινωνίας με τη Μόσχα, τη στιγμή που ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζει να βαραίνει το διεθνές διπλωματικό τοπίο.
Η επίσκεψη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Ρωσίας και Δύσης παραμένουν ιδιαίτερα τεταμένες. Το Βατικανό εμφανίζεται ως συνομιλητής που επιδιώκει να μιλά και με τις δύο πλευρές, χωρίς να λειτουργεί ως στρατιωτική ή πολιτική δύναμη, αλλά ως μια διπλωματική παρουσία που επιμένει στη διατήρηση των επαφών.
Συνάντηση με Λαβρόφ και Ουσάκοφ
Το σημαντικότερο ραντεβού της αποστολής έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη 25 Αυγούστου, όταν ο Γκάλαχερ θα συναντήσει τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ. Την επομένη, την Τετάρτη 26 Αυγούστου, πρόκειται να ακολουθήσει συνάντηση με τον Γιούρι Ουσάκοφ, σύμβουλο του Βλαντίμιρ Πούτιν για την εξωτερική πολιτική.
Δεν προβλέπεται, πάντως, συνάντηση με τον ίδιο τον Ρώσο πρόεδρο. Παράλληλα, η ατζέντα της επίσκεψης δείχνει ότι η Αγία Έδρα επιλέγει να κινηθεί μέσα από θεσμικά και πολιτικά κανάλια, επιδιώκοντας να διατηρήσει τον διάλογο χωρίς να ανακοινώνει κάποια τυπική μεσολάβηση ή συγκεκριμένο ειρηνευτικό σχέδιο.
Η βαρύτητα της χρονικής συγκυρίας
Η επιλογή της Μόσχας δεν είναι τυχαία και συνδέεται με την προηγούμενη αποστολή του Γκάλαχερ στην Ουκρανία, τον Ιούλιο. Τότε είχε συναντήσει τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και είχε επισκεφθεί περιοχές που έχουν πληγεί από ρωσικές επιθέσεις. Η μετακίνηση από το Κίεβο στη Μόσχα αποτυπώνει τη βούληση του Βατικανού να παραμένει σε επαφή και με τις δύο πλευρές του πολέμου.
Η σημερινή επίσκεψη προσλαμβάνει έτσι ιδιαίτερη σημασία, καθώς πραγματοποιείται σε μια ευαίσθητη φάση των διεθνών διαπραγματεύσεων. Η Αγία Έδρα επιχειρεί να διαφυλάξει ένα κανάλι επικοινωνίας που δεν έχει ακόμη κλείσει, παρά το δυσμενές κλίμα ανάμεσα στη Ρωσία, την Ουκρανία και τη Δύση.
Επαφές και με το Πατριαρχείο Μόσχας
Πέρα από το πολιτικό σκέλος, η αποστολή του Γκάλαχερ περιλαμβάνει και εκκλησιαστική διάσταση. Μετά τη συνάντησή του με τον Λαβρόφ, ο αξιωματούχος του Βατικανού θα δει τον μητροπολίτη Αντόνιι του Βολοκολάμσκ, επικεφαλής του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας.
Η επαφή αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς η σχέση ανάμεσα στην Καθολική Εκκλησία και τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία αποτελεί έναν από τους λίγους διαύλους που διατηρεί η Αγία Έδρα με τον ρωσικό κόσμο. Μέσα στο περιβάλλον του πολέμου, οι διπλωματικές και θρησκευτικές συνομιλίες κινούνται παράλληλα, σε μια προσπάθεια να μη χαθεί εντελώς η επικοινωνία.
Οι προσδοκίες από τη ρωσική πλευρά
Από ρωσικής πλευράς, η επίσκεψη συνοδεύεται από προσδοκίες. Ο Γκριγκόρι Καράσιν, πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Συμβουλίου της Ομοσπονδίας της Ρωσίας, δήλωσε ότι ελπίζει να λάβει από τον Γκάλαχερ «συγκεκριμένες και ενδιαφέρουσες προτάσεις» για τη διεθνή κατάσταση.
Ωστόσο, η επίσημη ατζέντα δεν κάνει λόγο για άμεση διαμεσολάβηση ή για ένα ολοκληρωμένο βεντικανό σχέδιο ειρήνης. Το ζητούμενο, σε αυτή τη φάση, είναι η διατήρηση ενός ανοιχτού διαύλου σε ένα περιβάλλον όπου οι περισσότερες διπλωματικές πόρτες μοιάζουν δυσκολότερο να παραμείνουν ανοιχτές.
Η τελευταία φορά που ο Γκάλαχερ βρέθηκε στη Μόσχα
Η νέα επίσκεψη δεν είναι η πρώτη του στη ρωσική πρωτεύουσα. Ο Γκάλαχερ είχε ταξιδέψει στη Μόσχα τον Νοέμβριο του 2021, λίγους μήνες πριν από τη μεγάλης κλίμακας ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Τότε είχε συναντήσει, μεταξύ άλλων, τον Σεργκέι Λαβρόφ, τον τότε Ρώσο πρωθυπουργό Μιχαήλ Μισούστιν και τον μητροπολίτη Ιλαρίωνα, ο οποίος ήταν τότε επικεφαλής των εξωτερικών σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας.
Από τότε, το διεθνές περιβάλλον έχει αλλάξει ριζικά. Γι’ αυτό και η επιστροφή του στη Μόσχα αντιμετωπίζεται ως κίνηση με ιδιαίτερο διπλωματικό βάρος, σε μια στιγμή που η Αγία Έδρα επιδιώκει να επανασυνδεθεί με τον ρωσικό διπλωματικό κύκλο.
Το ενδεχόμενο νέας κίνησης με τον καρδινάλιο Τσούπι
Η αποστολή του Γκάλαχερ ίσως δεν αποτελέσει το μοναδικό βήμα της Αγίας Έδρας προς τη Μόσχα. Ο Ρώσος πρέσβης στο Βατικανό, Ιβάν Σολτανόφσκι, ανέφερε ότι η ρωσική πλευρά ετοιμάζει νέα πρόσκληση για τον καρδινάλιο Ματέο Μαρία Τσούπι, ο οποίος έχει ήδη επισκεφθεί τη ρωσική πρωτεύουσα το 2023 και το 2024. Μια ενδεχόμενη νέα επίσκεψη θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο.
Το σκηνικό αυτό δείχνει ότι η βεντικανή διπλωματία προσπαθεί να κινηθεί σε περισσότερα από ένα επίπεδα: ο Γκάλαχερ συνομιλεί με τη ρωσική κυβέρνηση και το Πατριαρχείο Μόσχας, ενώ ο Τσούπι παραμένει πιθανός επόμενος κρίκος αυτής της αλυσίδας επαφών. Στο επίκεντρο μένει ο στόχος της Αγίας Έδρας να ενισχύσει τον διάλογο και την ειρήνη, διατηρώντας ζωντανή μια σχέση που εξακολουθεί να δοκιμάζεται από τις εξελίξεις του πολέμου στην Ουκρανία.
Πηγή: Pagenews.gr