Ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης, στο οποίο η επιτάχυνση των επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τουρισμό θα συνοδεύεται από σαφείς χωροταξικούς περιορισμούς, περιβαλλοντικές δικλίδες και προστασία των τοπικών κοινωνιών, περιέγραψε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στο MEGA.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για Τουρισμό και ΑΠΕ που παρουσιάστηκαν στο Υπουργικό Συμβούλιο, με τον υπουργό να στέλνει ένα διπλό μήνυμα: η Ελλάδα χρειάζεται περισσότερες επενδύσεις και περισσότερη εγχώρια καθαρή ενέργεια, αλλά όχι ανεξέλεγκτη ανάπτυξη σε κάθε περιοχή της χώρας.
Παράλληλα, ο Σταύρος Παπασταύρου απάντησε στις νέες τουρκικές αντιδράσεις, ξεκαθαρίζοντας ότι η Αθήνα δεν περιορίζεται στη διπλωματική ρητορική αλλά ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα «στην πράξη».
Παπασταύρου: «Ανάπτυξη με κανόνες»
Ο υπουργός συμπύκνωσε τη φιλοσοφία των νέων χωροταξικών σχεδιασμών σε μία φράση:
«Με μία λέξη, είναι μία ανάπτυξη με κανόνες».
Όπως εξήγησε, ο τουρισμός αποτελεί στρατηγικό συγκριτικό πλεονέκτημα της ελληνικής οικονομίας και επομένως χρειάζεται ταυτόχρονα προστασία και περαιτέρω ανάπτυξη.
«Βάζουμε κανόνες, γιατί, για παράδειγμα, ο τουρισμός είναι ένα συγκριτικό πλεονέκτημα για τη χώρα μας και οφείλουμε και να τον προστατεύσουμε και να τον ενισχύσουμε».
Αντίστοιχη είναι η λογική και για τις ΑΠΕ: η ενεργειακή μετάβαση συνεχίζεται, αλλά με σαφείς γεωγραφικούς και περιβαλλοντικούς περιορισμούς.
Πού μπαίνουν οι νέοι «κόφτες» στις ΑΠΕ
Εδώ βρίσκεται και το σημαντικότερο πρακτικό στοιχείο της παρέμβασης Παπασταύρου.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει περιοχές αποκλεισμού για συγκεκριμένες επενδύσεις ΑΠΕ, ώστε η ανάπτυξη της πράσινης ενέργειας να μην πραγματοποιείται χωρίς χωροταξικά όρια.
Ο υπουργός ήταν συγκεκριμένος:
«Δεν θέλουμε να έχουμε ανεμογεννήτριες στην Αττική ή στη Μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης».
Παράλληλα, έθεσε πρόσθετους περιορισμούς:
«Δεν θέλουμε να έχουμε πάνω από 1.200 μέτρα στα βουνά μας, σε συγκεκριμένα μικρότερα νησιά, φωτοβολταϊκά σε περιοχές Natura, σε δάση, σε δασικές εκτάσεις».
Η κυβερνητική κατεύθυνση, όπως την περιέγραψε, είναι:
«Ανάπτυξη με κανόνες, με σεβασμό στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες».
Πρόκειται ουσιαστικά για μια προσπάθεια εξισορρόπησης δύο στόχων που αρκετές φορές έχουν συγκρουστεί τα προηγούμενα χρόνια: ταχύτερη ενεργειακή μετάβαση από τη μία και προστασία του φυσικού και τουριστικού κεφαλαίου της χώρας από την άλλη.
«Καμία λευκή επιταγή» στους επενδυτές
Ο Σταύρος Παπασταύρου υπερασπίστηκε τη στρατηγική σημασία των ΑΠΕ για την ελληνική οικονομία.
«Η ηλεκτρική ενέργεια που έχει η Πατρίδα μας, η ελληνική ηλεκτρική ενέργεια από τον ήλιο και τον άνεμο, είναι συστατικό στοιχείο στο ενεργειακό μας μείγμα».
Όπως τόνισε, υπάρχουν πλέον πολλές ημέρες κατά τις οποίες πάνω από το 55%-60% της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Η υψηλότερη συμμετοχή των ΑΠΕ, σύμφωνα με τον υπουργό, λειτουργεί προς όφελος νοικοκυριών και επιχειρήσεων περιορίζοντας το ενεργειακό κόστος.
Αμέσως όμως έβαλε τον αστερίσκο:
«Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δίνουμε σε οποιονδήποτε “λευκή επιταγή”. Ο καθένας πρέπει να τηρεί τους όρους της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και τους κανόνες ασφαλείας και, σε περίπτωση παράβασης, να υφίσταται τις συνέπειες».
Το μήνυμα είναι πολιτικά σαφές: ναι στις επενδύσεις ΑΠΕ, αλλά όχι με οποιοδήποτε κόστος και οπουδήποτε.
Ενεργειακές τιμές: «Οι ΑΠΕ λειτουργούν ως ανάχωμα»
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στη μεγάλη πίεση που ασκεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στις ευρωπαϊκές ενεργειακές αγορές.
«Οι τιμές από τον Φεβρουάριο σε όλη την Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατακόρυφα λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή».
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, μέχρι χθες η Ελλάδα βρισκόταν μεταξύ των 10 φθηνότερων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο ίδιος έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι αυτό δεν καθιστά τις σημερινές τιμές ικανοποιητικές:
«Αυτό δεν σημαίνει ότι οι τιμές αυτές είναι ικανοποιητικές. Σημαίνει όμως ότι οι ΑΠΕ λειτουργούν ως ανάχωμα για να μην έχουμε τις αυξήσεις που έχουν άλλοι καταναλωτές στις υπόλοιπες χώρες».
Η απάντηση στην Τουρκία: «Δεν υπάρχει καμία έκπτωση»
Η συζήτηση απέκτησε σαφή γεωπολιτική διάσταση όταν ο υπουργός ρωτήθηκε για τις τουρκικές αντιδράσεις και τις κατηγορίες της αντιπολίτευσης περί «χλιαρής» κυβερνητικής στάσης.
Η απάντησή του ήταν κατηγορηματική:
«Η χώρα μας διαχρονικά προασπίζει τα κυριαρχικά της δικαιώματα με το πιο πρόσφορο μέσο και αυτό νομίζω το ξέρουν όλοι. Λειτουργούμε στο πεδίο».
Και πρόσθεσε:
«Υπάρχει διάλογος, αλλά υπάρχει και προάσπιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων και σε αυτό δεν υπάρχει καμία έκπτωση».
Ο Σταύρος Παπασταύρου παρέθεσε μια σειρά κινήσεων της Αθήνας ως απόδειξη της συγκεκριμένης στρατηγικής: Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός, δύο Θαλάσσια Πάρκα, σεισμικές έρευνες νοτίως της Κρήτης και προετοιμασία της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης στο Ιόνιο έπειτα από σχεδόν μισό αιώνα.
«Ασκούμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στην πράξη»
Η συγκεκριμένη διατύπωση αποτελεί ίσως το ισχυρότερο πολιτικό μήνυμα της συνέντευξης:
«Ασκούμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στην πράξη με αυτοπεποίθηση, με συνέπεια, πάντα σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας».
Ο υπουργός συνέδεσε έτσι άμεσα την ενεργειακή πολιτική με την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Οι σεισμικές έρευνες, οι έρευνες υδρογονανθράκων, τα θαλάσσια πάρκα και ο χωροταξικός σχεδιασμός δεν παρουσιάζονται μόνο ως περιβαλλοντικές ή ενεργειακές πολιτικές.
Αποτελούν ταυτόχρονα εργαλεία έμπρακτης άσκησης της ελληνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.
Παπασταύρου για τουρκικά θαλάσσια πάρκα: «Δεν παράγουν έννομο αποτέλεσμα»
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο υπουργός και για τα θαλάσσια πάρκα που ανακοίνωσε η Τουρκία.
«Αυτό που έκανε η Τουρκία δεν παράγει κάποιο έννομο αποτέλεσμα γιατί έχει κηρύξει θαλάσσια πάρκα σε περιοχές που δεν της ανήκουν».
Μάλιστα, συνέδεσε την τουρκική κίνηση με μία ακόμη πάγια ελληνοτουρκική διαφορά:
«Το ίδιο έγινε και με το τουρκολιβυκό μνημόνιο».
Η Αθήνα επιμένει επομένως στη στρατηγική της νομικής και επιχειρησιακής κατοχύρωσης των ελληνικών θέσεων μέσω του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας, χωρίς να αναγνωρίζει έννομα αποτελέσματα σε μονομερείς τουρκικές ενέργειες που θεωρεί ότι αφορούν περιοχές εκτός τουρκικής δικαιοδοσίας.
Νερό: «Δεν μπορούμε να έχουμε 735 οργανισμούς»
Το επόμενο μεγάλο μέτωπο του ΥΠΕΝ είναι εντελώς διαφορετικό, αλλά αποκτά πλέον χαρακτηριστικά εθνικής στρατηγικής: το νερό.
Ο Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε το νερό «στρατηγικό εθνικό πόρο», επισημαίνοντας ότι η λειψυδρία παύει να αποτελεί πρόβλημα μόνο των παραδοσιακά ξηρών περιοχών της Ευρώπης.
«Είδαμε το καλοκαίρι σε όλη την Ευρώπη τη στάθμη των ποταμών να κατεβαίνει και τη λειψυδρία να χτυπά την πόρτα χωρών που μέχρι τώρα θεωρούσαν ότι δεν έχουν πρόβλημα».
Και έθεσε το ζήτημα της πολυδιάσπασης των αρμόδιων φορέων:
«Δεν μπορούμε να έχουμε 735 οργανισμούς που να ασχολούνται με το νερό. Είναι αναποτελεσματικό».
Στόχος του υπουργείου είναι πλέον η γρήγορη εφαρμογή της μεταρρύθμισης που ψηφίστηκε στα τέλη Ιουλίου και η συγκέντρωση δυνάμεων για αποτελεσματικότερη διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Το «gov.gr των πολεοδομιών»
Η δεύτερη μεγάλη μεταρρύθμιση αφορά τις πολεοδομίες.
Ο υπουργός χρησιμοποίησε μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική διατύπωση:
«Πρέπει να προχωρήσουμε στο gov.gr των πολεοδομιών».
Η στόχευση είναι η ψηφιοποίηση και απλοποίηση ενός συστήματος που επί δεκαετίες αποτελεί πηγή γραφειοκρατίας και καθυστερήσεων για πολίτες και επενδύσεις.
Έτσι, οι δύο άμεσες προτεραιότητες του ΥΠΕΝ για τους επόμενους μήνες είναι η εφαρμογή της μεταρρύθμισης στο νερό και η πολεοδομική μεταρρύθμιση, παράλληλα με την εξειδίκευση των ενεργειακών μέτρων.
Στη ΔΕΘ η ενεργειακή ρήτρα του 1 δισ. ευρώ
Το οικονομικό σκέλος της κυβερνητικής ενεργειακής στρατηγικής αναμένεται να ξεδιπλωθεί περαιτέρω στη Θεσσαλονίκη.
Σύμφωνα με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται στη ΔΕΘ να παρουσιάσει το περιεχόμενο της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια, ύψους 1 δισ. ευρώ έως το 2028, την ενεργοποίηση της οποίας έχει ανακοινώσει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης.
Το πακέτο αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή έχουν επαναφέρει την ενεργειακή ασφάλεια και το κόστος ηλεκτρισμού στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας.
Το νέο δόγμα: Επενδύσεις, αλλά με όρια
Από τη συνολική παρέμβαση Παπασταύρου προκύπτει μια σαφής προσπάθεια αλλαγής ισορροπίας στην ενεργειακή και περιβαλλοντική πολιτική.
Η κυβέρνηση δεν εγκαταλείπει την ταχεία ανάπτυξη των ΑΠΕ. Αντιθέτως, θεωρεί την ελληνική παραγωγή από ήλιο και άνεμο στρατηγικό εργαλείο για ενεργειακή αυτονομία και χαμηλότερες τιμές.
Ταυτόχρονα όμως επιχειρεί να περάσει από την περίοδο της γρήγορης ανάπτυξης στην περίοδο της χωροταξικά οργανωμένης ανάπτυξης.
Και αυτό συμπυκνώνεται στις δύο πιο χαρακτηριστικές φράσεις του υπουργού:
«Δεν δίνουμε σε οποιονδήποτε λευκή επιταγή».
και
«Ανάπτυξη με κανόνες, με σεβασμό στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες».
Αν η εφαρμογή ακολουθήσει αυτή τη λογική, το νέο χωροταξικό πλαίσιο δεν θα καθορίσει μόνο πού θα επιτρέπονται οι επόμενες ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά. Θα επηρεάσει τον χάρτη των ενεργειακών και τουριστικών επενδύσεων της Ελλάδας για τα επόμενα χρόνια.
Πηγή: pagenews.gr