Το θέμα του πακέτου της ΔΕΘ κυριαρχεί πλέον στην πολιτική επικαιρότητα. Όμως πίσω από τη συζήτηση για το ποιο μέτρο «κλείδωσε» και ποιο εξακολουθεί να βρίσκεται στο τραπέζι, διαμορφώνεται μια ευρύτερη εικόνα: η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει στη Θεσσαλονίκη όχι μια μεμονωμένη παροχή, αλλά ένα πολυεπίπεδο σχέδιο ελάφρυνσης της οικονομίας.
Η «βεντάλια» ανοίγει από τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέχρι τους συνταξιούχους, τις οικογένειες και τους αγρότες, ενώ ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί το ενεργειακό κόστος.
Οι τελικές αποφάσεις ανήκουν στον Κυριάκο Μητσοτάκη, όμως οι πληροφορίες των τελευταίων ημερών συγκλίνουν στο ότι ο πυρήνας της κυβερνητικής στρατηγικής θα είναι οι μόνιμες μειώσεις επιβαρύνσεων και όχι μια λογική έκτακτων επιδομάτων. Στο οικονομικό επιτελείο εξετάζονται μεταξύ άλλων παρεμβάσεις στα τεκμήρια και στην προκαταβολή φόρου, ενώ η αγορά ζητά πρόσθετες κινήσεις στις εισφορές και στην ενέργεια.
Από το «ποιοι παίρνουν» στο «ποιοι πληρώνουν λιγότερα»
Εδώ βρίσκεται ίσως η διαφορετική πολιτική ανάγνωση της φετινής ΔΕΘ.
Το κυβερνητικό στοίχημα δεν φαίνεται να περιορίζεται στο πόσα χρήματα μπορεί να δοθούν άμεσα. Μετατοπίζεται στο πόσα χρήματα μπορεί να αφήσει το κράτος στην οικονομία, μειώνοντας σταδιακά φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις.
Αυτό αλλάζει και τη φυσιογνωμία του πακέτου.
Για μια επιχείρηση, για παράδειγμα, μικρότερη προκαταβολή φόρου σημαίνει περισσότερη ρευστότητα. Για έναν αυτοαπασχολούμενο, η διόρθωση των τεκμηρίων μπορεί να σημαίνει χαμηλότερο πραγματικό φορολογικό βάρος. Για έναν εργαζόμενο και τον εργοδότη του, η περαιτέρω αποκλιμάκωση των εισφορών μπορεί να λειτουργήσει διπλά, στο διαθέσιμο εισόδημα και στο κόστος εργασίας.
Γι’ αυτό και η φετινή συζήτηση αποκτά μεγαλύτερη οικονομική διάσταση από ένα παραδοσιακό «καλάθι παροχών».
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες στο πρώτο πλάνο
Ιδιαίτερο βάρος πέφτει στους ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, περισσότερους από 400.000 φορολογουμένους με καθαρά εισοδήματα άνω των 10.000 ευρώ αφορούν οι νέες φορολογικές παρεμβάσεις που εξετάζονται, πέρα από τις αλλαγές στις κλίμακες που έχουν ήδη νομοθετηθεί.
Στο επίκεντρο βρίσκονται νέες διορθώσεις στο σύστημα τεκμαρτού προσδιορισμού εισοδήματος και η προκαταβολή φόρου.
Και εδώ υπάρχει ένα σαφές πολιτικό μήνυμα: η κυβέρνηση θέλει να συνδέσει τις ελαφρύνσεις με τη φορολογική συνέπεια και την καλύτερη συμμόρφωση που επιτρέπουν πλέον τα ψηφιακά εργαλεία κατά της φοροδιαφυγής.
Με απλά λόγια, το μήνυμα προς την αγορά είναι ότι όσο περιορίζεται η φοροδιαφυγή και διευρύνεται η φορολογική βάση, τόσο δημιουργείται χώρος για χαμηλότερες επιβαρύνσεις.
Η μεγάλη μάχη της προκαταβολής φόρου
Ειδικά για τις επιχειρήσεις, η προκαταβολή φόρου εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες παραμέτρους της συζήτησης.
Επιχειρηματικοί φορείς πιέζουν για σημαντική αποκλιμάκωσή της, υποστηρίζοντας ότι το σημερινό σύστημα αφαιρεί ρευστότητα από επιχειρήσεις πριν αυτή μπορέσει να κατευθυνθεί σε επενδύσεις, προσλήψεις ή κεφάλαιο κίνησης.
Η πρόταση του ΕΒΕΠ, για παράδειγμα, προβλέπει μείωση στο 55% και στη συνέχεια σταδιακή περαιτέρω αποκλιμάκωση, ενώ οι τελικές κυβερνητικές επιλογές δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί.
Ακριβώς γι’ αυτό η συγκεκριμένη παρέμβαση έχει μεγαλύτερη σημασία από έναν ακόμη φορολογικό αριθμό: αφορά άμεσα τη ρευστότητα της πραγματικής οικονομίας.
Επιχειρήσεις: Στο τραπέζι και ο φορολογικός συντελεστής
Στον ευρύτερο σχεδιασμό εξετάζεται παράλληλα η φορολογική επιβάρυνση των επιχειρήσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στις μικρομεσαίες.
Η κυβέρνηση καλείται εδώ να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο στόχους: να δημιουργήσει μεγαλύτερο επενδυτικό κίνητρο και ταυτόχρονα να μην υπονομεύσει τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Αυτό εξηγεί γιατί αρκετά από τα σενάρια εξακολουθούν να βρίσκονται υπό επεξεργασία και γιατί το τελικό εύρος των μειώσεων θα εξαρτηθεί από τον δημοσιονομικό χώρο.
Συνταξιούχοι: Το δεύτερο μεγάλο ακροατήριο
Στην άλλη πλευρά του πακέτου βρίσκονται οι συνταξιούχοι, μία κοινωνική ομάδα που βρίσκεται περισσότερο εκτεθειμένη στην πίεση της ακρίβειας.
Οι σχεδιαζόμενες κινήσεις εξετάζονται υπό το πρίσμα της ενίσχυσης του καθαρού διαθέσιμου εισοδήματος, ώστε η παρέμβαση να μην περιοριστεί σε μία εφάπαξ ενίσχυση αλλά να έχει μεγαλύτερη διάρκεια.
Και αυτή είναι μία από τις βασικές πολιτικές επιδιώξεις του Μεγάρου Μαξίμου: το όφελος της ΔΕΘ να μπορεί να αποτυπώνεται κάθε μήνα στην τσέπη και όχι μόνο μία φορά στον τραπεζικό λογαριασμό.
Οικογένειες: Η φορολογία συναντά το δημογραφικό
Ιδιαίτερο βάρος αναμένεται να δοθεί και στις οικογένειες με παιδιά.
Η κατεύθυνση αυτή δεν είναι αποκομμένη από την ευρύτερη κυβερνητική πολιτική. Ήδη η προηγούμενη φορολογική μεταρρύθμιση είχε ενσωματώσει ισχυρότερες ελαφρύνσεις ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων, συνδέοντας ουσιαστικά τη φορολογική πολιτική με το δημογραφικό.
Η φετινή ΔΕΘ μπορεί επομένως να αποτελέσει το επόμενο βήμα αυτής της στρατηγικής: όσο μεγαλύτερο το οικογενειακό βάρος, τόσο ισχυρότερη η φορολογική ελάφρυνση.
Και μετά έρχεται ο «άγνωστος Χ»: Η ενέργεια
Υπάρχει όμως ένας παράγοντας που μπορεί να ανατρέψει ακόμη και τον καλύτερο οικονομικό σχεδιασμό: οι διεθνείς τιμές ενέργειας.
Γι’ αυτό το ενεργειακό κόστος βρίσκεται ψηλά στην κυβερνητική ατζέντα.
Για τα νοικοκυριά, το ζητούμενο είναι οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος και η προστασία απέναντι σε μια νέα επιβάρυνση.
Για τις επιχειρήσεις, όμως, το θέμα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Η ενέργεια επηρεάζει άμεσα την ανταγωνιστικότητα, την παραγωγή και τελικά τις τιμές που πληρώνει ο καταναλωτής. Οι επιχειρηματικοί φορείς έχουν ήδη θέσει το ενεργειακό κόστος μεταξύ των βασικών αιτημάτων τους ενόψει ΔΕΘ.
Έτσι, το ενεργειακό σκέλος μπορεί να εξελιχθεί σε πακέτο μέσα στο πακέτο, ιδιαίτερα εάν οι διεθνείς συνθήκες επιδεινωθούν προς τον χειμώνα.
Πιερρακάκης: Γύρος επαφών πριν από τις τελικές αποφάσεις
Η επόμενη φάση έχει επίσης πολιτικό ενδιαφέρον.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης αναμένεται, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό που περιγράφεται, να περάσει από έναν κύκλο επαφών με παραγωγικούς και κοινωνικούς φορείς.
Επιμελητήρια, επαγγελματικές ενώσεις, αγρότες και εκπρόσωποι οικογενειών αποτελούν διαφορετικά ακροατήρια, αλλά συνδέονται από ένα κοινό αίτημα: περισσότερο διαθέσιμο εισόδημα και μικρότερο σταθερό κόστος.
Και ακριβώς εκεί επιχειρεί να τοποθετηθεί πολιτικά η κυβέρνηση.
Το πραγματικό στοίχημα Μητσοτάκη στη Θεσσαλονίκη
Η συζήτηση επομένως δεν είναι πλέον μόνο «πόσο θα είναι το πακέτο».
Το πραγματικό ερώτημα είναι πόσο βαθιά μπορεί να φτάσει στην οικονομία.
Εάν οι τελικές ανακοινώσεις συνδυάσουν χαμηλότερους φόρους, διορθώσεις στα τεκμήρια, μικρότερη προκαταβολή φόρου, εισφορές, ενισχύσεις για οικογένειες και συνταξιούχους και ανάχωμα στο ενεργειακό κόστος, τότε η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να παρουσιάσει τη ΔΕΘ ως την έναρξη μιας ευρύτερης δεύτερης φάσης οικονομικής πολιτικής.
Όχι πλέον μόνο με το επιχείρημα ότι «η οικονομία αναπτύσσεται», αλλά με το δυσκολότερο πολιτικά ερώτημα:
Πότε και πόσο αισθάνεται αυτή την ανάπτυξη ο πολίτης στην τσέπη του;
Αυτό είναι τελικά το στοίχημα της φετινής Θεσσαλονίκης — και πιθανότατα το σημείο πάνω στο οποίο θα κριθεί μεγάλο μέρος της πολιτικής σύγκρουσης των επόμενων μηνών.
Πηγή: pagenews.gr