Meta πληρώνει έως $18 δισ. και βάζει «κόφτη» στους εφήβους: Το Instagram αλλάζει μετά τη μεγάλη μάχη
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Meta πληρώνει έως $18 δισ. και βάζει «κόφτη» στους εφήβους: Το Instagram αλλάζει μετά τη μεγάλη μάχη
Η ιστορική συμφωνία με δεκάδες αμερικανικές πολιτείες φέρνει όριο δύο ωρών, νυχτερινό μπλοκάρισμα και αυστηρότερη επαλήθευση ηλικίας – TikTok και YouTube είναι οι επόμενοι στόχοι.
Η Meta υποχρεώνεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν το Instagram και το Facebook για εκατομμύρια ανήλικους χρήστες, σε έναν διακανονισμό που μπορεί να εξελιχθεί σε σημείο καμπής για ολόκληρη τη βιομηχανία των social media.
Η μητρική εταιρεία των Facebook και Instagram κατέληξε σε συμφωνία με δεκάδες αμερικανικές πολιτείες, οι οποίες την κατηγορούσαν ότι σχεδίασε χαρακτηριστικά των πλατφορμών της με τρόπο που ενθάρρυνε την υπερβολική χρήση από παιδιά και εφήβους και ότι δεν ενημέρωσε επαρκώς το κοινό για τους σχετικούς κινδύνους.
Οι γενικοί εισαγγελείς κάνουν λόγο για διακανονισμό περίπου 17,1 δισ. δολαρίων. Η ίδια η Meta αναφέρει ότι το συνολικό οικονομικό πλαίσιο μπορεί να προσεγγίσει τα 18 δισ. δολάρια, καθώς μέρος των πληρωμών συνδέεται με συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η συμφωνία τελεί ακόμη υπό δικαστική έγκριση.
Δύο ώρες την ημέρα και «blackout» μετά τα μεσάνυχτα
Το σημαντικότερο στοιχείο της συμφωνίας δεν είναι μόνο το οικονομικό πρόστιμο.
Είναι οι αλλαγές στο ίδιο το προϊόν.
Για τους χρήστες κάτω των 18 ετών προβλέπονται, μεταξύ άλλων:
- ημερήσιο όριο χρήσης δύο ωρών,
- περιορισμός πρόσβασης από τα μεσάνυχτα έως τις 06:00,
- περιορισμός ειδοποιήσεων κατά τις σχολικές ώρες,
- αυστηρότερα εργαλεία επαλήθευσης ηλικίας,
- ενισχυμένοι γονικοί έλεγχοι,
- πρόσθετοι περιορισμοί σε χαρακτηριστικά που θεωρούνται ότι ενισχύουν την καταναγκαστική χρήση.
Παράλληλα, προβλέπεται ανεξάρτητος έλεγχος συμμόρφωσης, ώστε οι δεσμεύσεις της Meta να μην παραμείνουν απλώς εταιρικές υποσχέσεις.
Γιατί οι πολιτείες πήγαν τη Meta στα δικαστήρια
Η υπόθεση ξεκίνησε ύστερα από πολυετή έρευνα γενικών εισαγγελέων στις ΗΠΑ.
Οι πολιτείες υποστήριξαν ότι χαρακτηριστικά όπως το infinite scroll, οι συνεχείς ειδοποιήσεις, οι εξατομικευμένες προτάσεις περιεχομένου και άλλοι μηχανισμοί engagement σχεδιάστηκαν με σκοπό να κρατούν τους νεαρούς χρήστες όσο το δυνατόν περισσότερο μέσα στις εφαρμογές.
Παράλληλα, η Meta κατηγορήθηκε ότι επέτρεπε την παρουσία παιδιών κάτω των 13 ετών στις πλατφόρμες και ότι συνέλεγε ή χρησιμοποιούσε δεδομένα ανηλίκων χωρίς τις απαιτούμενες εγγυήσεις.
Η εταιρεία αρνήθηκε ότι παρανόμησε, αλλά επέλεξε τον διακανονισμό ενώ η υπόθεση είχε ήδη φτάσει σε μία από τις σημαντικότερες δίκες που έχουν διεξαχθεί μέχρι σήμερα για την επίδραση των social media στους ανηλίκους.
Phil Weiser: «Αυτό είναι μόνο το πρώτο βήμα»
Ο γενικός εισαγγελέας του Κολοράντο Phil Weiser, μία από τις κεντρικές μορφές της δικαστικής μάχης, υποστήριξε ότι η συμφωνία έχει αξία επειδή οι αλλαγές μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς να απαιτούνται χρόνια εφέσεων.
«Αυτή η υπόθεση αφορούσε πάντα την προστασία των παιδιών και την εφαρμογή αυτών των προστατευτικών μέτρων», ανέφερε στο PBS NewsHour.
Ο Weiser υποστήριξε επίσης ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη συνολική διάρκεια χρήσης.
Στόχος, όπως εξήγησε, είναι να περιοριστούν χαρακτηριστικά που μπορούν να οδηγούν έναν χρήστη ξανά και ξανά στην πλατφόρμα.
«Η ύπαρξη ορίου συνολικού χρόνου και η απουσία ειδοποιήσεων που ωθούν κάποιον να επιστρέψει στην πλατφόρμα μπορούν να κάνουν διαφορά», σημείωσε.
Meta: «TikTok και YouTube πρέπει να κάνουν το ίδιο»
Η Meta επιχειρεί πλέον να μετατρέψει τον διακανονισμό σε νέο κανόνα για ολόκληρη τη βιομηχανία.
Ο Chief Legal Officer της εταιρείας, C.J. Mahoney, κάλεσε ευθέως TikTok και YouTube να υιοθετήσουν αντίστοιχους περιορισμούς.
«Οι έφηβοι κινούνται συνεχώς ανάμεσα σε δεκάδες εφαρμογές. Χρειαζόμαστε μια λύση για ολόκληρη τη βιομηχανία», υποστήριξε.
Η Meta ζητά από τους δύο μεγαλύτερους ανταγωνιστές της να εφαρμόσουν αντίστοιχα ημερήσια όρια, νυχτερινές λειτουργίες και συστήματα επαλήθευσης ηλικίας.
Και υπάρχει ισχυρό οικονομικό κίνητρο.
Σύμφωνα με τη Meta, περίπου 5,3 δισ. δολάρια από το συνολικό οικονομικό πακέτο συνδέονται με την υιοθέτηση παρόμοιων μέτρων από YouTube και TikTok και με αντίστοιχες οικονομικές δεσμεύσεις από τις δύο εταιρείες.
«Αν δεν έρθουν στο τραπέζι, θα πάνε σε δίκη»
Η προειδοποίηση των αμερικανικών αρχών είναι ακόμη πιο σαφής.
Ο Weiser δήλωσε ότι οι υπόλοιπες μεγάλες πλατφόρμες θα βρεθούν επίσης αντιμέτωπες με δικαστικές ενέργειες εάν δεν υιοθετήσουν αντίστοιχες προστασίες.
«Αν το YouTube ή το TikTok δεν είναι διατεθειμένα να έρθουν στο τραπέζι και να κάνουν κάτι αντίστοιχο, τότε θα τα πάμε και αυτά σε δίκη», ανέφερε.
Το μήνυμα αφορά όμως και τη Snapchat, η οποία βρίσκεται επίσης στο επίκεντρο της ευρύτερης αντιπαράθεσης γύρω από τη χρήση social media από ανηλίκους.
Ο ανεξάρτητος ελεγκτής και το μεγάλο ερώτημα της εφαρμογής
Ένα από τα δυσκολότερα σημεία είναι το πώς θα ελέγχεται ότι τα νέα μέτρα εφαρμόζονται πραγματικά.
Η συμφωνία προβλέπει ανεξάρτητη εποπτεία της Meta.
Ο Weiser ξεκαθάρισε ότι οι περιορισμοί δεν είναι προαιρετικοί.
«Δεν είναι επιλογή. Είναι υποχρέωση που μπορεί να επιβληθεί από δικαστήριο», ανέφερε.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη είναι κρίσιμη, επειδή αρκετοί επικριτές των social media υποστηρίζουν εδώ και χρόνια ότι πολλές εταιρικές λειτουργίες «ευεξίας» παρέμεναν εύκολο να παρακαμφθούν ή απαιτούσαν ενεργοποίηση από τον ίδιο τον χρήστη.
Το μεγάλο κενό: Οι αλγόριθμοι παραμένουν
Η συμφωνία, πάντως, δεν καταργεί τον πυρήνα του επιχειρηματικού μοντέλου της Meta.
Η εταιρεία εξακολουθεί να μπορεί να χρησιμοποιεί εξατομικευμένες προτάσεις και σημαντικό μέρος της αλγοριθμικής λειτουργίας των πλατφορμών της.
Αυτό έχει προκαλέσει κριτική από ειδικούς και οργανώσεις ψηφιακής ασφάλειας, οι οποίοι θεωρούν ότι τα χρονικά όρια αποτελούν σημαντικό βήμα, χωρίς όμως να αλλάζουν πλήρως τον μηχανισμό που επιδιώκει τη μέγιστη δυνατή εμπλοκή του χρήστη.
Ορισμένα μέτρα, όπως αλλαγές σε autoplay και αλγοριθμικές λειτουργίες, δεν ενεργοποιούνται υποχρεωτικά σε όλες τις περιπτώσεις.
Η σύγκριση με τη Big Tobacco
Οι γενικοί εισαγγελείς των ΗΠΑ κάνουν πλέον ανοιχτά παραλληλισμούς με τη μάχη εναντίον της καπνοβιομηχανίας τη δεκαετία του 1990.
Τότε, οι μαζικοί διακανονισμοί με τις εταιρείες καπνού δεν άλλαξαν μόνο το οικονομικό πλαίσιο.
Άλλαξαν τη νομοθεσία, τη διαφήμιση και τον τρόπο με τον οποίο μία ολόκληρη βιομηχανία αντιμετωπιζόταν από την κοινωνία και τις ρυθμιστικές αρχές.
«Αυτό είναι η αρχή του τρόπου με τον οποίο αρχίζουμε πραγματικά να προστατεύουμε τα παιδιά μας», δήλωσε ο Weiser.
Οι πολιτείες χαρακτηρίζουν ήδη τη συμφωνία μία από τις μεγαλύτερες υποθέσεις προστασίας καταναλωτή στην αμερικανική ιστορία μετά τους διακανονισμούς της Big Tobacco.
Η Meta δεν έχει τελειώσει με τα δικαστήρια
Ο διακανονισμός δεν κλείνει όλες τις νομικές εκκρεμότητες της εταιρείας.
Η Meta εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με αγωγές από σχολικές περιφέρειες, οικογένειες και μεμονωμένους χρήστες σχετικά με τις επιπτώσεις της χρήσης social media.
Μάλιστα, νωρίτερα μέσα στο 2026, αμερικανικό δικαστήριο είχε ήδη κρίνει Meta και YouTube υπεύθυνες σε υπόθεση που αφορούσε τον εθιστικό σχεδιασμό social media για παιδιά και εφήβους.
Δεν αλλάζει μόνο το Instagram – αλλάζει η σχέση Silicon Valley και ανηλίκων
Η πραγματική σημασία της συμφωνίας βρίσκεται πέρα από το ύψος του προστίμου.
Για πρώτη φορά διαμορφώνεται στις ΗΠΑ ένα συγκεκριμένο μοντέλο σύμφωνα με το οποίο οι πλατφόρμες μπορεί να αναγκαστούν να σχεδιάζουν διαφορετικά το προϊόν τους όταν ο χρήστης είναι ανήλικος.
Μέχρι σήμερα, το επιχειρηματικό μοντέλο των social media στηριζόταν σε μια απλή εξίσωση:
περισσότερος χρόνος στην εφαρμογή σημαίνει περισσότερο engagement, περισσότερα δεδομένα και περισσότερη διαφημιστική αξία.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να βάλει ένα θεσμικό όριο ακριβώς σε αυτή την εξίσωση.
Αν TikTok, YouTube και Snapchat υποχρεωθούν να ακολουθήσουν, τότε δεν θα μιλάμε πλέον για έναν διακανονισμό της Meta.
Θα μιλάμε για την αρχή ενός διαφορετικού Internet για τους ανηλίκους.
Και ίσως για την πρώτη σοβαρή προσπάθεια να μεταφερθεί μέρος της ευθύνης για τον χρόνο που περνούν τα παιδιά στις οθόνες από τους γονείς και τους ίδιους τους χρήστες στις εταιρείες που σχεδιάζουν τις ίδιες τις πλατφόρμες.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο