Τέλος στην πρακτική του «αφήνω χρέη και φεύγω στον επόμενο πάροχο» επιχειρεί να βάλει το νέο θεσμικό πλαίσιο για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Η σχετική υπουργική απόφαση δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ στις 26 Αυγούστου 2026 και τροποποιεί τον Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας σε Πελάτες, εισάγοντας ένα νέο σύστημα καταγραφής υπερήμερων καταναλωτών.
Στόχος είναι να αντιμετωπιστεί ο λεγόμενος «ενεργειακός τουρισμός», δηλαδή η πρακτική κατά την οποία ένας καταναλωτής αφήνει ληξιπρόθεσμες οφειλές σε έναν πάροχο και μεταφέρει την παροχή του σε άλλον χωρίς προηγουμένως να έχει εξοφλήσει ή ρυθμίσει το χρέος του.
Το πρόβλημα έχει πάρει σημαντικές διαστάσεις, καθώς οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας είχαν διαμορφωθεί περίπου στα 3 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025.
Τι αλλάζει από εδώ και πέρα
Το βασικό εργαλείο είναι το νέο σύστημα επισήμανσης ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Οι προμηθευτές θα μπορούν να ενημερώνουν τον ΔΕΔΔΗΕ όταν ένας πελάτης παραμένει υπερήμερος.
Η επισήμανση αυτή θα καταγράφεται στο πληροφοριακό σύστημα του Διαχειριστή και θα μπορεί να λαμβάνεται υπόψη όταν ο ίδιος καταναλωτής επιχειρεί να αλλάξει εταιρεία.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι δεν αρκεί μία απλή καθυστέρηση πληρωμής.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει διαδικασία πριν ένας πελάτης χαρακτηριστεί υπερήμερος και πριν ενεργοποιηθεί οποιοσδήποτε περιορισμός.
Δεν μπαίνει «κόκκινη σημαία» από τον πρώτο απλήρωτο λογαριασμό
Αν ένας λογαριασμός δεν πληρωθεί, η οφειλή μεταφέρεται στον επόμενο.
Αν δεν εξοφληθεί ούτε τότε, ο προμηθευτής οφείλει να επικοινωνήσει με τον πελάτη και να του προτείνει διακανονισμό.
Ο καταναλωτής έχει συγκεκριμένο χρονικό περιθώριο για να απαντήσει.
Μόνο εφόσον δεν δεχθεί τον διακανονισμό ή δεν τηρήσει τους όρους του, μπορεί να προχωρήσει η διαδικασία επισήμανσης ως υπερήμερου.
Αυτό είναι σημαντικό γιατί διαχωρίζει τον στρατηγικό κακοπληρωτή από κάποιον που αντιμετωπίζει προσωρινή οικονομική δυσκολία.
Το όριο των τριών επισημάνσεων
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ο κανόνας των τριών ενεργών επισημάνσεων.
Αν ένας καταναλωτής εμφανίζεται ως υπερήμερος σε τρεις διαφορετικούς προμηθευτές, τότε ενεργοποιείται περιορισμός στην αλλαγή εταιρείας.
Με απλά λόγια, δεν θα μπορεί να μεταφέρει την παροχή του σε τέταρτο πάροχο εάν προηγουμένως δεν τακτοποιήσει τις οφειλές του.
Η τακτοποίηση μπορεί να γίνει είτε με εξόφληση είτε με διακανονισμό.
Η πληρωμή ή ο διακανονισμός σηκώνει το μπλόκο
Το νέο ΦΕΚ προβλέπει ότι όταν ο πελάτης εξοφλήσει ή ρυθμίσει το χρέος του, ο προμηθευτής οφείλει να προχωρήσει άμεσα σε άρση της επισήμανσης.
Άρα ο περιορισμός δεν είναι μόνιμος.
Δεν δημιουργείται μια «μαύρη λίστα» από την οποία ο καταναλωτής δεν μπορεί να βγει.
Η λογική είναι να λειτουργεί το σύστημα ως πίεση για τακτοποίηση της οφειλής και όχι ως μόνιμος αποκλεισμός από την αγορά.
Νομικά, η αλλαγή παρόχου παραμένει ο κανόνας
Η νομική φιλοσοφία του νέου πλαισίου έχει ιδιαίτερη σημασία.
Το δικαίωμα του καταναλωτή να επιλέγει ελεύθερα προμηθευτή παραμένει.
Ο περιορισμός αποτελεί εξαίρεση και ενεργοποιείται μόνο όταν πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Αυτό σημαίνει ότι ο συνεπής καταναλωτής εξακολουθεί να μπορεί να αλλάζει εταιρεία όποτε το επιθυμεί.
Το μπλόκο αφορά αποκλειστικά περιπτώσεις επαναλαμβανόμενης και καταγεγραμμένης υπερημερίας.
Πότε μπορεί να μπλοκάρει η αλλαγή
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι αλλαγή προμηθευτή μπορεί να περιοριστεί όταν υπάρχουν ενεργές επισημάνσεις από τρεις ή περισσότερους διαφορετικούς παρόχους.
Παράλληλα, περιορισμός μπορεί να ενεργοποιηθεί και σε περιπτώσεις όπου έχει ήδη δοθεί εντολή απενεργοποίησης της παροχής λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Αυτό δίνει στο σύστημα σαφέστερη νομική βάση και μειώνει το περιθώριο αυθαίρετων αποφάσεων από τις εταιρείες.
Οι παλιές οφειλές από το 2024 μπαίνουν στο σύστημα
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για τις οφειλές του παρελθόντος.
Στο νέο σύστημα μπορούν να συνυπολογιστούν ληξιπρόθεσμες οφειλές που δημιουργήθηκαν από το 2024 και μετά.
Άρα η εφαρμογή δεν ξεκινά από μηδενική βάση.
Αυτό σημαίνει ότι καταναλωτές που έχουν ήδη αλλάξει διαδοχικά παρόχους αφήνοντας χρέη μπορεί να βρεθούν άμεσα αντιμέτωποι με τις νέες ρυθμίσεις.
Ο νέος πάροχος θα βλέπει περισσότερο ιστορικό
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης ότι κατά τη διαδικασία αλλαγής προμηθευτή μπορούν να διαβιβάζονται στοιχεία που αφορούν το ιστορικό της παροχής.
Μεταξύ αυτών μπορεί να περιλαμβάνονται πληροφορίες για ληξιπρόθεσμες οφειλές, ενεργές επισημάνσεις και εντολές απενεργοποίησης μετρητή.
Έτσι, η προηγούμενη συμπεριφορά του πελάτη αποκτά μεγαλύτερο βάρος όταν επιχειρεί να συνάψει νέα σύμβαση.
Τι γίνεται αν ο λογαριασμός αμφισβητείται
Το ΦΕΚ προβλέπει ασφαλιστικές δικλείδες και για τις περιπτώσεις όπου ο καταναλωτής αμφισβητεί επίσημα μια χρέωση.
Αν υπάρχει τεκμηριωμένη αμφισβήτηση και έχει κινηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία ενώπιον αρμόδιας αρχής ή δικαστηρίου, ο προμηθευτής δεν μπορεί να αντιμετωπίζει αυτομάτως την περίπτωση ως απλή στρατηγική μη πληρωμή.
Αυτό είναι κρίσιμο γιατί προστατεύει τον καταναλωτή από το ενδεχόμενο να βρεθεί σε καθεστώς περιορισμού για μια οφειλή που βρίσκεται σε πραγματική διαφορά.
Το νομικό θεμέλιο της ρύθμισης
Η υπουργική απόφαση εντάσσεται στο πλαίσιο του ν. 4001/2011 και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/944 για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Το βασικό νομικό ζητούμενο είναι να συνδυαστούν δύο αρχές:
η ελευθερία επιλογής προμηθευτή,
και η προστασία της αγοράς από καταχρηστικές πρακτικές.
Με άλλα λόγια, η Πολιτεία δεν καταργεί την ελεύθερη μετακίνηση του καταναλωτή.
Τη συνδέει όμως με την υποχρέωση να μην χρησιμοποιείται ως εργαλείο αποφυγής παλιών χρεών.
Παπασταύρου και Τσάφος πίσω από το νέο πλαίσιο
Η απόφαση υπεγράφη από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, μετά από σύμφωνη γνώμη της ΡΑΑΕΥ και την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης.
Η κυβερνητική λογική είναι ότι το κόστος των στρατηγικών κακοπληρωτών δεν εξαφανίζεται.
Μεταφέρεται ως επισφάλεια στους προμηθευτές και τελικά επιβαρύνει συνολικά την αγορά.
Τι σημαίνει πρακτικά για τα νοικοκυριά
Για έναν συνεπή πελάτη, ουσιαστικά δεν αλλάζει τίποτα.
Μπορεί να συγκρίνει τιμολόγια, να αλλάζει εταιρεία και να επιλέγει το πρόγραμμα που τον συμφέρει.
Για εκείνον όμως που αφήνει συστηματικά απλήρωτους λογαριασμούς σε διαφορετικούς προμηθευτές, η εικόνα αλλάζει ριζικά.
Με τρεις ενεργές επισημάνσεις, η δυνατότητα να συνεχίσει στον επόμενο πάροχο σταματά μέχρι να υπάρξει τακτοποίηση.
Ένας «ενεργειακός Τειρεσίας», αλλά με δικλείδες
Το νέο σύστημα θυμίζει, ως προς τη λογική του, έναν ειδικό μηχανισμό πιστωτικού ιστορικού για την ενέργεια.
Δεν είναι όμως κλασικός «Τειρεσίας».
Υπάρχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Υπάρχει προηγούμενη ειδοποίηση.
Υπάρχει δυνατότητα διακανονισμού.
Υπάρχει άρση της επισήμανσης όταν το χρέος τακτοποιηθεί.
Και υπάρχουν εξαιρέσεις όταν η οφειλή αμφισβητείται θεσμικά.
Αυτό είναι και το πιο σημαντικό νομικό στοιχείο της νέας ρύθμισης.
Το κράτος δεν καταργεί την ελευθερία επιλογής προμηθευτή.
Προσπαθεί να βάλει όριο στην καταχρηστική χρήση της.
Αν εφαρμοστεί σωστά, το νέο σύστημα μπορεί να περιορίσει τις επισφάλειες και τον «ενεργειακό τουρισμό».
Αν εφαρμοστεί λανθασμένα, μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε ευάλωτα νοικοκυριά.
Η πραγματική δοκιμασία, επομένως, δεν θα είναι το ίδιο το ΦΕΚ
Θα είναι το πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη.
Πηγή: pagenews.gr