Η επέμβαση που σηματοδότησε μια πρωτιά
Νευροχειρουργοί στο Λονδίνο ολοκλήρωσαν με επιτυχία την πρώτη χειρουργική αφαίρεση όγκου εγκεφάλου στον κόσμο με την υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης. Η επέμβαση κατέληξε στη διατήρηση της όρασης ενός 48χρονου άνδρα, ενώ η ιατρική ομάδα διατήρησε σε όλη τη διαδικασία τον πλήρη έλεγχο.
Η συγκεκριμένη επέμβαση πραγματοποιήθηκε τον Μάιο στο Εθνικό Νοσοκομείο Νευρολογίας και Νευροχειρουργικής (NHNN), που ανήκει στο ίδρυμα NHS Foundation Trust των νοσοκομείων του University College London. Οι λεπτομέρειες έμειναν απόρρητες έως την Πέμπτη, οπότε και έγινε γνωστό ότι ο ασθενής, Ρις Χίμπερτ, αναρρώνει.
Πώς λειτούργησε η τεχνητή νοημοσύνη στο χειρουργείο
Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ανέλυε ζωντανά εικόνες από κάμερα και βοηθούσε τους χειρουργούς να εντοπίζουν κρίσιμες δομές. Στόχος ήταν να αναγνωριστούν σωστά νεύρα και αιμοφόρα αγγεία που βρίσκονταν κοντά στον όγκο, ώστε να παραμείνουν άθικτα.
Ο όγκος είχε διάμετρο 11 χιλιοστών και εντοπιζόταν στην υπόφυση του Χίμπερτ. Η νέα τεχνολογία λειτουργούσε με χρωματική κωδικοποίηση σημαντικών ανατομικών στοιχείων, διευκολύνοντας την ασφαλή αναγνώρισή τους από τη χειρουργική ομάδα.
Η εμπειρία του ασθενούς μετά το χειρουργείο
Ο Ρις Χίμπερτ περιέγραψε την ανάρρωσή του με ιδιαίτερα θετικά λόγια. «Όταν συνήλθα… μπορούσα να δω τα πάντα στο δωμάτιο με ευκρίνεια», ανέφερε, σημειώνοντας ότι μέσα σε μία εβδομάδα από την επέμβαση μπορούσε να περπατήσει ανεξάρτητα, χωρίς γυαλιά ή μπαστούνια.
Στη συνέχεια επέστρεψε στην εργασία του ως υπεύθυνος εξυπηρέτησης πελατών. Ο ίδιος δήλωσε επίσης: «Νιώθω σαν να έχω πανοραμική θέα 360 μοιρών για όλα όσα με περιβάλλουν».
Γιατί το περιστατικό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό
Η ανατομική περιοχή στην οποία έγινε η επέμβαση θεωρείται εξαιρετικά ευαίσθητη. Η υπόφυση, τα αιμοφόρα αγγεία και τα νεύρα που σχετίζονται με την όραση βρίσκονται πολύ κοντά μεταξύ τους, γεγονός που καθιστά κάθε μικρή απόκλιση επικίνδυνη. Εργαζόμενοι του τομέα της υγείας υπογράμμισαν ότι ακόμη και ένα λάθος ενός χιλιοστού μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε τύφλωση, εγκεφαλικό επεισόδιο ή θάνατο.
Γι’ αυτό και η συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης εστιάστηκε στην αναγνώριση κρίσιμων ανατομικών στοιχείων, εργαλείων και αλληλεπιδράσεων ιστών σε πραγματικό χρόνο. Η ανθρώπινη χειρουργική κρίση παρέμεινε το κέντρο της διαδικασίας, με το σύστημα να λειτουργεί υποστηρικτικά.
Η τεχνολογία και η χρήση της στο NHNN
Η τεχνολογία είχε ήδη χρησιμοποιηθεί από το νοσοκομείο στο παρελθόν ως ερευνητικό εργαλείο, όμως αυτή ήταν η πρώτη φορά που εφαρμόστηκε σε ασθενή. Η ανάπτυξή της βασίστηκε στη μελέτη εκατοντάδων χειρουργικών βίντεο, κάτι που, όπως επισημάνθηκε, θα απαιτούσε πολλά χρόνια εμπειρίας για να συναντήσει ένας χειρουργός μεμονωμένα.
Η δρ Σοφία Μπάνο, αναπληρώτρια καθηγήτρια ρομποτικής και τεχνητής νοημοσύνης στο UCL και τεχνική υπεύθυνη του συστήματος, σημείωσε ότι η τεχνολογία έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει τους γιατρούς σε ιδιαίτερα λεπτές επεμβάσεις. Όπως είπε, δίνει τη δυνατότητα εντοπισμού βασικών δομών και ασφαλών αλληλεπιδράσεων στο χειρουργικό πεδίο.
Η διάγνωση, η επιδείνωση και η χρηματοδότηση της δοκιμής
Τα συμπτώματα του Χίμπερτ είχαν αρχικά αντιμετωπιστεί χωρίς χειρουργική παρέμβαση. Ωστόσο, μετά τη διάγνωσή του το 2024, η κατάστασή του επιδεινώθηκε και περιλάμβανε σοβαρή ορμονική ανισορροπία και προβλήματα όρασης. Χωρίς την επέμβαση, οι αξιωματούχοι του τομέα της υγείας ανέφεραν ότι κινδύνευε να τυφλωθεί.
Η επέμβαση χρηματοδοτήθηκε από το Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας για την Υγεία και τη Φροντίδα (NIHR) στο πλαίσιο κλινικής δοκιμής. Ο καθηγητής Μάικ Λούις, επιστημονικός διευθυντής για την καινοτομία στο NIHR, τόνισε ότι η πρωτοποριακή αυτή διαδικασία αναδεικνύει τις δυνατότητες της προηγμένης τεχνητής νοημοσύνης να στηρίζει τους χειρουργούς και να συμβάλλει στη βελτίωση της φροντίδας των ασθενών.
Ο ίδιος ο Χίμπερτ συνέδεσε την εμπειρία του με την ιστορία του νοσοκομείου, επισημαίνοντας ότι το NHNN ιδρύθηκε το 1859 και υπήρξε το πρώτο εξειδικευμένο νευροχειρουργικό νοσοκομείο στον κόσμο. Όπως είπε, του φαίνεται ταιριαστό το γεγονός ότι το ίδιο νοσοκομείο έγινε και το πρώτο που πραγματοποίησε νευροχειρουργική επέμβαση με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.
Πηγή: Pagenews.gr