Greenpeace: Το 2026 αποτυπώνει την κλιματική πίεση

Καύσωνες, πυρκαγιές, ξηρασίες και πλημμύρες έχουν ήδη σημαδέψει το 2026 σε πολλές περιοχές του κόσμου. Η Greenpeace συνδέει την εικόνα αυτή με τη συνεχιζόμενη άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας και τον αυξανόμενο κίνδυνο από την κλιματική αλλαγή.

Ένα έτος γεμάτο ακραία φαινόμενα

Το πρώτο μισό του 2026 έχει ήδη εξελιχθεί σε περίοδο έντονων κλιματικών πιέσεων, με διαδοχικούς καύσωνες, εκτεταμένες πυρκαγιές, παρατεταμένες ξηρασίες και πλημμύρες σε Ευρώπη, Ασία, Αφρική και Βόρεια Αμερική. Η Greenpeace υποστηρίζει ότι η συχνότητα και η σφοδρότητα αυτών των φαινομένων δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως απλές φυσικές καταστροφές, καθώς η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή αυξάνει τόσο την πιθανότητα εμφάνισής τους όσο και τη σοβαρότητά τους.

Η οργάνωση επιχειρεί να παρουσιάσει το 2026 ως χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η υπερθέρμανση του πλανήτη επιβαρύνει ήδη το κλίμα, την υγεία, τις υποδομές και τις οικονομίες πολλών χωρών.

Πυρκαγιές και καύσωνες σε Ευρώπη και Αμερική

Στην Ευρώπη, οι υψηλές θερμοκρασίες δημιούργησαν συνθήκες που ευνόησαν μεγάλες δασικές πυρκαγιές, ιδιαίτερα στη δυτική και νότια πλευρά της ηπείρου. Αντίστοιχα, στη Βόρεια Αμερική, ο καπνός από περισσότερες από 100 πυρκαγιές στον Καναδά επηρέασε εκτεταμένες περιοχές των βορειοανατολικών και μεσοδυτικών ΗΠΑ. Σε αυτό το πλαίσιο, η Νέα Υόρκη αλλά και τμήματα του New Jersey τέθηκαν υπό προειδοποίηση για την ποιότητα του αέρα.

Η Greenpeace αναφέρει ότι στις 16 Ιουλίου η ποιότητα του αέρα στη Νέα Υόρκη έφτασε σε επίπεδα που χαρακτηρίστηκαν «πολύ ανθυγιεινά», με δείκτη AQI πάνω από το 201. Τα λεπτά σωματίδια που μεταφέρονται με τον καπνό από τις πυρκαγιές μπορούν να προκαλέσουν δύσπνοια, βήχα, ζάλη και κόπωση, ενώ επιβαρύνουν καρδιολογικά και αναπνευστικά νοσήματα.

Η κατάσταση στην Ασία και το αποτύπωμα της ξηρασίας

Η εικόνα δεν περιορίζεται σε Ευρώπη και Αμερική. Στην Ινδονησία, μια παρατεταμένη ξηρή περίοδος συνέβαλε στις μεγαλύτερες πυρκαγιές από το El Niño του 2015. Την ίδια στιγμή, η Ινδία αντιμετωπίζει τον ασθενέστερο μουσώνα των τελευταίων δύο δεκαετιών, στοιχείο που επιτείνει την ανησυχία για τις επιπτώσεις στην αγροτική παραγωγή και στους υδάτινους πόρους.

Η Greenpeace συνδέει αυτά τα περιστατικά με τη μακροχρόνια άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Με βάση τα στοιχεία που επικαλείται, η περίοδος 2015-2025 αποτέλεσε τα 11 θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί, ενώ ο Ιούλιος του 2026 ισοφάρισε τον Ιούλιο του 2024 ως ο θερμότερος Ιούλιος παγκοσμίως.

Η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από τον κόσμο

Το Copernicus Climate Change Service κατέγραψε το θερμότερο δίμηνο Ιουνίου-Ιουλίου που έχει σημειωθεί ποτέ στη δυτική Ευρώπη. Από τον Μάιο και μετά καταγράφηκαν τέσσερα κύματα καύσωνα, ενώ η Ευρώπη εξακολουθεί να είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος, με ρυθμό υπερδιπλάσιο του παγκόσμιου μέσου όρου.

Η Greenpeace δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη σύνδεση μεταξύ καύσωνα και πυρκαγιών. Όταν οι υψηλές θερμοκρασίες συνδυάζονται με ξηρασία, δημιουργούνται συνθήκες που ευνοούν πυρκαγιές μεγάλης έκτασης και έντασης, με σοβαρές συνέπειες για τη δημόσια υγεία, τις υποδομές και τις τοπικές οικονομίες.

Οι συνέπειες στην Ισπανία και στα ευρωπαϊκά ποτάμια

Στην Ισπανία, οι πυρκαγιές του 2026 καταγράφηκαν ανάμεσα στις σοβαρότερες των τελευταίων ετών, τόσο ως προς την έκταση όσο και ως προς τις απώλειες. Η Greenpeace κατέγραψε από αέρος καμένες περιοχές σε Toledo, Madrid, Ávila, Segovia και Guadalajara, επιδιώκοντας να αναδείξει το εύρος της καταστροφής.

Παράλληλα, η παρατεταμένη ξηρασία επηρέασε μεγάλους ευρωπαϊκούς ποταμούς. Τον Αύγουστο, οι στάθμες στον Loire, τον Po, τον Rhine και τον Danube έπεσαν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, προκαλώντας προβλήματα στη γεωργία, στις μεταφορές, στον τουρισμό και στην παραγωγή ενέργειας.

Επιπτώσεις στην ενέργεια και την ασφάλεια εφοδιασμού

Η μείωση των υδάτινων αποθεμάτων δημιούργησε και δυσκολίες σε πυρηνικούς σταθμούς που βασίζονται σε ποτάμια για την ψύξη τους. Η Greenpeace αναφέρει ότι η Ρουμανία αναγκάστηκε να κλείσει τον πυρηνικό σταθμό Cernavodă, ο οποίος καλύπτει περίπου το 20% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας. Παράλληλα, ο σταθμός Paks στην Ουγγαρία περιόρισε σημαντικά την παραγωγή του.

Με αυτά τα περιστατικά, η οργάνωση επιχειρεί να δείξει ότι η κλιματική κρίση δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά και ζήτημα ενεργειακής ασφάλειας. Οι πιέσεις σε καύσωνες, ύδατα και υποδομές συνδέονται πλέον άμεσα με την ομαλή λειτουργία κρίσιμων συστημάτων.

Τι δείχνουν οι αναλύσεις απόδοσης και οι επόμενοι κίνδυνοι

Η Greenpeace παραπέμπει επίσης σε μελέτες απόδοσης που εξετάζουν κατά πόσο συγκεκριμένα ακραία φαινόμενα έγιναν πιθανότερα ή εντονότερα λόγω της κλιματικής αλλαγής. Η σχετική ανάλυση του World Weather Attribution για τον καύσωνα στη δυτική Ευρώπη εκτίμησε ότι ένα αντίστοιχο φαινόμενο πριν από 50 χρόνια θα ήταν περίπου 3,5°C ψυχρότερο. Άλλη ανάλυση για τον ακραίο καύσωνα στη Βόρεια Αμερική κατέληξε ότι οι επίμονες υψηλές θερμοκρασίες και η υγρασία έγιναν πολύ πιθανότερες και εντονότερες εξαιτίας της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.

Η οργάνωση σημειώνει πάντως ότι δεν είναι πάντα δυνατό να αποδοθεί ένα μεμονωμένο ακραίο γεγονός αποκλειστικά στην κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, θεωρεί πως η συνολική τάση είναι σαφής: η συσσώρευση αερίων του θερμοκηπίου ανεβάζει τη βάση πάνω στην οποία εκδηλώνονται τα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Θερμότερο 2026 και αυξανόμενο CO2

Επιπλέον ανησυχία προκαλεί και η ενίσχυση του El Niño, για το οποίο υπάρχουν ενδείξεις ότι θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα των τελευταίων δεκαετιών, επιβαρύνοντας περαιτέρω τις παγκόσμιες θερμοκρασίες και αυξάνοντας τους κινδύνους για ξηρασίες, ακραίες βροχοπτώσεις και αγροτική παραγωγή.

Η Berkeley Earth εκτιμά, σύμφωνα με την Greenpeace, ότι υπάρχει 69% πιθανότητα το 2026 να αναδειχθεί στο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί, ενώ το UK Met Office θεωρεί πιθανό το 2027 να ξεπεράσει ακόμη και το 2024. Την ίδια ώρα, η μηνιαία μέση συγκέντρωση CO2 στο Mauna Loa έφτασε τα 432,3 μέρη ανά εκατομμύριο τον Μάιο του 2026, νέο ιστορικό υψηλό.

Παρότι η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών έχει επιβραδύνει τον ρυθμό αύξησης των εκπομπών, οι συνολικές ενεργειακές εκπομπές CO2 συνέχισαν να αυξάνονται το 2025 και έφτασαν περίπου τους 38,4 δισ. τόνους. Η Greenpeace θεωρεί ότι η εξέλιξη αυτή δυσκολεύει ολοένα περισσότερο την επίτευξη του στόχου του 1,5°C της Συμφωνίας του Παρισιού, ενώ ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός έχει ήδη προειδοποιήσει ότι είναι πολύ πιθανό η παγκόσμια θερμοκρασία να υπερβεί προσωρινά αυτό το όριο για τουλάχιστον ένα έτος την περίοδο 2026-2030.

Η οργάνωση καταλήγει ότι η εικόνα του 2026 ενισχύει το επιχείρημα υπέρ της ταχύτερης απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα και των μεγαλύτερων επενδύσεων σε αποκεντρωμένα συστήματα ανανεώσιμης ενέργειας. Η μείωση του κόστους της ηλιακής και αιολικής ενέργειας, καθώς και των μπαταριών, θεωρεί ότι έχει ήδη δημιουργήσει τις τεχνικές προϋποθέσεις για μια πιο γρήγορη μετάβαση, με ζητούμενο πλέον την πολιτική βούληση, τη χρηματοδότηση και τη διασφάλιση κοινωνικά δίκαιης εφαρμογής.

Πηγή: Pagenews.gr