Η αντίστροφη μέτρηση για τη μεγαλύτερη αναδιάταξη της ελληνικής αεράμυνας των τελευταίων δεκαετιών ξεκίνησε.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα», το πολυεπίπεδο αντιαεροπορικό, αντιβαλλιστικό και anti-drone σύστημα της Ελλάδας, πέρασε τη Δευτέρα 31 Αυγούστου από τη διαπραγμάτευση στην υλοποίηση, μετά την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας–Ισραήλ στο Τελ Αβίβ.
Το συνολικό πρόγραμμα ανέρχεται σε 3,035 δισ. ευρώ και η πλήρης ανάπτυξη των βασικών συστημάτων τοποθετείται σε ορίζοντα 35 μηνών, δηλαδή έως τα τέλη Ιουλίου του 2029.
Το μέγεθος όμως της συμφωνίας δεν περιορίζεται στα οπλικά συστήματα.
Δεκαεννέα ελληνικές επιχειρήσεις προβλέπεται να συμμετάσχουν στην υλοποίηση, με το ελληνικό βιομηχανικό έργο να αντιστοιχεί σε ποσοστό άνω του 25% και να υπολογίζεται περίπου στα 750 εκατ. ευρώ.
Και παράλληλα με τη συμφωνία-μαμούθ υπεγράφη ένα ακόμη συμβόλαιο, ύψους 26 εκατ. ευρώ, για τα ισραηλινά συστήματα Drone Dome της Rafael.
Τέσσερα επίπεδα απέναντι στη νέα απειλή
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν είναι ένα ακόμη αντιαεροπορικό σύστημα.
Είναι μια νέα αρχιτεκτονική.
Στον πυρήνα της βρίσκονται τρία διαφορετικά ισραηλινά πυραυλικά συστήματα:
David’s Sling, με τη Rafael ως κύριο ανάδοχο, για την αντιμετώπιση σύνθετων πυραυλικών και άλλων εναέριων απειλών.
BARAK MX της Israel Aerospace Industries, ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας.
SPYDER της Rafael για την αντιμετώπιση διαφορετικών αεροπορικών απειλών σε μικρότερες και μεσαίες αποστάσεις.
Πάνω σε αυτά προστίθενται τα MMR multi-mission radars της ELTA Systems, θυγατρικής της IAI, που αναλαμβάνουν κρίσιμο ρόλο στην εναέρια επιτήρηση.
Όμως το πραγματικό «νευρικό σύστημα» της Ασπίδας θα βρίσκεται αλλού.
Η Rafael θα αναπτύξει ένα νέο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου – Command & Control, στο οποίο θα συγκεντρώνονται οι διαφορετικές δυνατότητες της ελληνικής αεράμυνας.
Αυτό είναι που μετατρέπει επιμέρους όπλα και αισθητήρες σε έναν ενιαίο θόλο.
Το Drone Dome μπαίνει στην Ασπίδα
Η σημαντική προσθήκη της τελευταίας φάσης είναι το Drone Dome.
Ελλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν συμπληρωματική συμφωνία ύψους 26 εκατ. ευρώ για την προμήθεια συστημάτων της Rafael με αποστολή την προστασία στρατηγικών εγκαταστάσεων από UAVs και drones.
Το Drone Dome αποτελεί ολοκληρωμένο Counter-UAS σύστημα.
Μπορεί να συνδυάζει ραντάρ, ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες, συστήματα εντοπισμού ηλεκτρονικών εκπομπών, παρεμβολείς και κέντρο διοίκησης και ελέγχου.
Η λογική του είναι να εντοπίζει, να αναγνωρίζει και να ταξινομεί την απειλή και στη συνέχεια να επιτρέπει την εξουδετέρωσή της.
Ανάλογα με τη διαμόρφωση, η αντιμετώπιση μπορεί να γίνεται είτε με ηλεκτρονικά μέσα –παρεμβολές στις επικοινωνίες και στην πλοήγηση του UAV– είτε με μέσα φυσικής καταστροφής της απειλής.
Η συγκεκριμένη επένδυση αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τα διδάγματα από Ουκρανία και Μέση Ανατολή.
Ένα φθηνό drone μπορεί πλέον να απειλήσει ένα αεροδρόμιο, ένα στρατόπεδο, ένα ραντάρ ή μία κρίσιμη ενεργειακή εγκατάσταση αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων.
Η άμυνα επομένως δεν μπορεί πλέον να σχεδιάζεται μόνο απέναντι σε μαχητικά και πυραύλους.
Ανατολικό Αιγαίο και Έβρος στο επίκεντρο
Σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες, μέρος των νέων anti-drone δυνατοτήτων προορίζεται να ενισχύσει την προστασία κρίσιμων περιοχών στο ανατολικό Αιγαίο και στον Έβρο.
Η συγκεκριμένη γεωγραφική ανάπτυξη δεν έχει εξειδικευθεί στη δημόσια ανακοίνωση του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας, το οποίο αναφέρει επισήμως ότι τα Drone Dome προορίζονται για την προστασία «στρατηγικών εγκαταστάσεων» και την ενίσχυση της υφιστάμενης άμυνας.
Η επιλογή όμως anti-drone τεχνολογίας έχει σαφή επιχειρησιακή σημασία για μια χώρα με εκατοντάδες νησιά, εκτεταμένα σύνορα και κρίσιμες στρατιωτικές και ενεργειακές υποδομές.
19 ελληνικές εταιρείες – Το δεύτερο deal μέσα στο deal
Το μεγάλο κεφάλαιο της συμφωνίας είναι η ελληνική βιομηχανική συμμετοχή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, 19 ελληνικές εταιρείες συμμετέχουν ήδη στις σχετικές διαδικασίες, ενώ το εγχώριο έργο υπερβαίνει το 25% του συνολικού προγράμματος.
Η αξία του ελληνικού αντικειμένου υπολογίζεται περίπου στα 750 εκατ. ευρώ.
Μεταξύ των εταιρειών που έχουν αναφερθεί στην ελληνική αγορά βρίσκονται οι METLEN, Scytalys, Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα, Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία, Prisma Electronics, Ionics, UniSystems και Sthenos, ενώ στη σχετική λίστα έχουν επίσης αναφερθεί επιχειρήσεις από τους κλάδους της ενέργειας και της τεχνολογίας.
Η πλήρης κατανομή των συμβάσεων και του αντικειμένου ανά εταιρεία δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί επισήμως.
Αυτό είναι σημαντικό.
Άλλο η συμμετοχή σε ένα πρόγραμμα και άλλο το ποιο τμήμα της τεχνολογίας, της παραγωγής, της συντήρησης ή της υποστήριξης αναλαμβάνει κάθε ελληνική εταιρεία.
Rafael, IAI και ELTA μοιράζονται τον ισραηλινό πυρήνα
Από την ισραηλινή πλευρά, τρεις μεγάλοι βιομηχανικοί παίκτες βρίσκονται στην καρδιά του προγράμματος.
Η Rafael Advanced Defense Systems βρίσκεται πίσω από David’s Sling, SPYDER, Drone Dome και το νέο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου.
Η Israel Aerospace Industries – IAI κατασκευάζει το BARAK MX.
Και η θυγατρική της, ELTA Systems, προμηθεύει τα MMR multi-mission radars.
Για το Ισραήλ, η ελληνική συμφωνία αποτελεί ιστορικό εξαγωγικό ορόσημο.
Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας τη χαρακτηρίζει τη μεγαλύτερη αμυντική εξαγωγική συμφωνία στην ιστορία των σχέσεων Ισραήλ–Ελλάδας και μία από τις μεγαλύτερες στην ιστορία του ίδιου του Ισραήλ.
Ακόμη σημαντικότερο: είναι η πρώτη φορά που το Ισραήλ αναλαμβάνει να προμηθεύσει άλλη χώρα με μια ολοκληρωμένη αμυντική αρχιτεκτονική απέναντι σε τόσο διαφορετικές απειλές, από βαλλιστικούς πυραύλους μέχρι εχθρικά UAVs.
Μεταφορά τεχνογνωσίας στην Ελλάδα
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι για την επόμενη ημέρα της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.
Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας αναφέρει επισήμως ότι στο πλαίσιο της διακρατικής συνεργασίας θα διευρυνθεί η αμυντική βιομηχανική συνεργασία με την Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς γνώσης και τεχνολογίας στην ελληνική βιομηχανία.
Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η Ελλάδα αποκτά πλήρη δυνατότητα κατασκευής των ισραηλινών συστημάτων.
Δημιουργεί όμως τις προϋποθέσεις για κάτι πολύ σημαντικότερο από μια απλή αγορά «από το ράφι».
Το πραγματικό στοίχημα θα είναι πόσο βαθιά θα φτάσει η μεταφορά τεχνογνωσίας, ποια υποσυστήματα θα μπορούν να παράγονται ή να υποστηρίζονται στην Ελλάδα και εάν η εγχώρια βιομηχανία θα μπορεί μελλοντικά να ενταχθεί στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα των ισραηλινών ομίλων.
Το σενάριο μιας ελληνικής παραγωγικής βάσης
Εάν μέρος των ελληνικών γραμμών που θα δημιουργηθούν αποκτήσει δυνατότητα παραγωγής όχι μόνο για τις εγχώριες ανάγκες αλλά και για συμβόλαια τρίτων χωρών, η σημασία της συμφωνίας αλλάζει επίπεδο.
Η Ελλάδα δεν θα είναι μόνο πελάτης.
Θα μπορεί να γίνει τμήμα μιας διεθνούς αμυντικής παραγωγικής αλυσίδας.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη αξία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αυξάνει δραστικά τις αμυντικές της δαπάνες και αναζητά πρόσθετη παραγωγική δυναμικότητα.
Το εάν αυτή η προοπτική θα υλοποιηθεί θα εξαρτηθεί από τις επιμέρους βιομηχανικές συμφωνίες που θα ακολουθήσουν.
Γιατί υπέγραψε στρατηγός και όχι υπουργός
Η τελετή στο Τελ Αβίβ πραγματοποιήθηκε χωρίς παρουσία της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας.
Από ελληνικής πλευράς τη συμφωνία υπέγραψε ο Γενικός Διευθυντής Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, υποστράτηγος Ιωάννης Μπούρας.
Από την ισραηλινή πλευρά υπέγραψε ο Γενικός Διευθυντής του υπουργείου Άμυνας, υποστράτηγος ε.α. Amir Baram.
Παρόντες ήταν επίσης κορυφαία στελέχη της ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας και κρατικής μηχανής, μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής της SIBAT Yair Kulas, ο Daniel Gold, ο επικεφαλής του Israeli Missile Defense Organization Moshe Patel, ο CEO της Rafael Yoav Tourgeman και ο CEO της IAI Guy Barlev.
Η ελληνική πλευρά κράτησε επομένως την υπογραφή σε θεσμικό και επιχειρησιακό επίπεδο.
Αυτό αποκτά αναπόφευκτα πολιτική σημειολογία σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση Νετανιάχου βρίσκεται στο επίκεντρο έντονης ευρωπαϊκής κριτικής.
Δεν υπάρχει, ωστόσο, επίσημη ελληνική τοποθέτηση που να συνδέει την απουσία πολιτικής εκπροσώπησης με αυτή την παράμετρο.
Η γεωπολιτική εξίσωση: Ελλάδα, Ισραήλ και Τουρκία
Πίσω από τα συστήματα και τα δισεκατομμύρια υπάρχει μια ευρύτερη στρατηγική πραγματικότητα.
Το Ισραήλ χαρακτηρίζει επισήμως την Ελλάδα «βασικό στρατηγικό εταίρο στην Ανατολική Μεσόγειο».
Και η επιλογή της ισραηλινής τεχνολογίας ως ραχοκοκαλιάς της νέας ελληνικής αεράμυνας δημιουργεί μια σχέση που θα διαρκέσει πολύ περισσότερο από την παράδοση των συστημάτων.
Συντήρηση, αναβαθμίσεις, ανταλλακτικά, λογισμικό, εκπαίδευση και διαλειτουργικότητα δημιουργούν έναν μακροχρόνιο αμυντικό δεσμό Αθήνας–Τελ Αβίβ.
Η Τουρκία βρίσκεται αναπόφευκτα στο στρατηγικό φόντο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η συμφωνία συνιστά επίσημη ελληνοϊσραηλινή συμμαχία εναντίον της Άγκυρας.
Η Ελλάδα σχεδιάζει την αποτροπή της απέναντι σε ένα ευρύ φάσμα σύγχρονων απειλών, αλλά η γεωγραφία και η ισορροπία ισχύος στο Αιγαίο αποτελούν σταθερό παράγοντα της ελληνικής αμυντικής σχεδίασης.
Ιούλιος 2029: Η ημερομηνία-ορόσημο
Το κρίσιμο πλέον είναι το χρονοδιάγραμμα.
Οι παραδόσεις θα γίνονται σταδιακά, όμως η πλήρης ανάπτυξη των βασικών συστημάτων προβλέπεται σε 35 μήνες από την ενεργοποίηση της συμφωνίας.
Ο στόχος οδηγεί στα τέλη Ιουλίου του 2029.
Τότε η Ελλάδα φιλοδοξεί να διαθέτει ένα ενιαίο δίκτυο που θα συνδέει διαφορετικούς αισθητήρες, ραντάρ, συστήματα διοίκησης και πολλαπλά επίπεδα αναχαίτισης.
Από ένα μικρό drone μέχρι αεροσκάφη και βαλλιστικές απειλές.
Και αυτή είναι η πραγματική διάσταση των €3,035 δισ.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν αποτελεί απλώς ακόμη ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα.
Είναι η προσπάθεια να αποκτήσει η Ελλάδα μέχρι το 2029 μια ενιαία εθνική αρχιτεκτονική αεράμυνας — και ταυτόχρονα να χρησιμοποιήσει τη μεγαλύτερη αμυντική συμφωνία με το Ισραήλ για να δημιουργήσει ένα πολύ ισχυρότερο ελληνικό βιομηχανικό αποτύπωμα.
Πηγή: pagenews.gr