Ινδία και Κίνα επιχειρούν να μετατρέψουν μια εύθραυστη αποκλιμάκωση σε πιο σταθερή πολιτική διαδικασία.
Στις 25 Αυγούστου, ο Ινδός Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Ατζίτ Ντόβαλ και ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι συμπροήδρευσαν στο Πεκίνο στον 25ο γύρο συνομιλιών των Ειδικών Αντιπροσώπων για το συνοριακό ζήτημα. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τον διάλογο, να διατηρήσουν την ειρήνη κατά μήκος της Γραμμής Πραγματικού Ελέγχου και να προωθήσουν τη διαδικασία οριοθέτησης.
Αυτό είναι σημαντικό.
Αλλά δεν είναι λύση.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν Πεκίνο και Νέο Δελχί μπορούν να περάσουν από τη διαχείριση κρίσεων στην πραγματική διευθέτηση ενός από τα πιο επικίνδυνα και ασαφή σύνορα στον κόσμο.
Από το «πακέτο λύσης» στη σταδιακή οριοθέτηση
Εδώ βρίσκεται η πρώτη μεγάλη αλλαγή.
Η ιστορική συμφωνία του 2005 είχε θέσει ως στόχο μια συνολική διευθέτηση του συνοριακού ζητήματος.
Σήμερα όμως οι δύο πλευρές δείχνουν περισσότερο πρόθυμες να κινηθούν σταδιακά, ξεκινώντας από λιγότερο αμφισβητούμενα τμήματα και αφήνοντας τα πιο δύσκολα για αργότερα.
Αυτό μπορεί να θεωρηθεί υποχώρηση από τον αρχικό στόχο.
Μπορεί όμως να είναι και ο μόνος ρεαλιστικός τρόπος να προχωρήσει μια διαπραγμάτευση που εδώ και δεκαετίες έχει κολλήσει.
Ο τελευταίος γύρος συνομιλιών επικεντρώθηκε ακριβώς σε αυτό: πώς θα προχωρήσει η οριοθέτηση χωρίς να απαιτείται πρώτα συνολική πολιτική συμφωνία σε κάθε μέτωπο.
Η LAC παραμένει το πιο επικίνδυνο «μη σύνορο»
Η Γραμμή Πραγματικού Ελέγχου – LAC δεν είναι διεθνώς αναγνωρισμένο σύνορο.
Είναι ουσιαστικά η γραμμή που προέκυψε από τις στρατιωτικές θέσεις των δύο χωρών μετά τον πόλεμο του 1962.
Και αυτό είναι το βασικό πρόβλημα.
Η Ινδία και η Κίνα δεν συμφωνούν καν πλήρως για το πού ακριβώς βρίσκεται αυτή η γραμμή.
Το αποτέλεσμα είναι ότι στρατιωτικές περιπολίες μπορούν να θεωρούν πως κινούνται εντός της δικής τους περιοχής και ταυτόχρονα να εκλαμβάνονται από την άλλη πλευρά ως παραβίαση.
Αυτό ακριβώς το δομικό κενό έχει οδηγήσει επανειλημμένα σε αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις.
Το τραύμα του Γκαλουάν παραμένει
Η μεγάλη τομή ήρθε το 2020.
Η αιματηρή σύγκρουση στην κοιλάδα Γκαλουάν προκάλεσε τη χειρότερη κρίση στις σχέσεις των δύο χωρών εδώ και δεκαετίες και οδήγησε σε στρατιωτική αντιπαράθεση που κράτησε περίπου τέσσερα χρόνια.
Η συμφωνία του Οκτωβρίου 2024 για νέες ρυθμίσεις περιπολιών άνοιξε τον δρόμο για αποκλιμάκωση και επέτρεψε την επανεκκίνηση της υψηλού επιπέδου διπλωματίας.
Όμως η στρατιωτική καχυποψία δεν εξαφανίστηκε.
Απλώς μπήκε σε πιο ελεγχόμενο πλαίσιο.
Η νέα απόψυξη είναι πραγματική
Παρά τα παραπάνω, υπάρχουν σαφή σημάδια βελτίωσης.
Διασυνοριακό εμπόριο σε ορισμένα ορεινά περάσματα έχει επανεκκινήσει.
Οι διπλωματικές επαφές έχουν αυξηθεί.
Ινδία και Κίνα συζητούν ξανά οικονομική συνεργασία και επενδύσεις.
Και ο Ντόβαλ με τον Γουάνγκ Γι δεν συζήτησαν μόνο το σύνορο, αλλά συνολικά τις διμερείς σχέσεις και την ανάγκη διεύρυνσης της συνεργασίας.
Το γεγονός ότι οι δύο χώρες συμμετέχουν επίσης στους BRICS και στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης δημιουργεί επιπλέον κίνητρα για σταθερότητα.
Αλλά το Αρουνατσάλ παραμένει κόκκινη γραμμή
Το μεγαλύτερο εμπόδιο βρίσκεται ανατολικά.
Η Κίνα θεωρεί το Αρουνατσάλ Πραντές «Νότιο Θιβέτ».
Η Ινδία το θεωρεί αναπόσπαστο τμήμα της επικράτειάς της.
Το Νέο Δελχί επανέλαβε πρόσφατα ότι το Αρουνατσάλ Πραντές είναι «αναφαίρετο και αναπόσπαστο» μέρος της Ινδίας, απορρίπτοντας κινήσεις του Πεκίνου για μετονομασίες τοποθεσιών.
Αυτό το ζήτημα είναι σχεδόν αδύνατο να λυθεί χωρίς τεράστιο πολιτικό κόστος για κάποια από τις δύο πλευρές.
Και γι’ αυτό ακριβώς αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους που η συνολική διευθέτηση καθυστερεί.
Ακσάι Τσιν: Το άλλο άλυτο μέτωπο
Στα δυτικά, η Ινδία θεωρεί το κινεζικά ελεγχόμενο Ακσάι Τσιν μέρος του Λαντάκ.
Η Κίνα το θεωρεί δικό της έδαφος.
Αυτό δημιουργεί ένα δεύτερο εξαιρετικά δύσκολο μέτωπο.
Και εδώ η γεωγραφία είναι κρίσιμη, διότι το Ακσάι Τσιν συνδέει στρατηγικά το Σιντζιάνγκ με το Θιβέτ και έχει τεράστια σημασία για το Πεκίνο.
Για την Ινδία, αντίστοιχα, οποιαδήποτε παραχώρηση θα είχε τεράστιο πολιτικό και εθνικό κόστος.
CPEC και Πακιστάν βαθαίνουν την καχυποψία
Η συνοριακή διαφορά δεν μπορεί πλέον να αποσυνδεθεί από το Πακιστάν.
Η Κίνα έχει επενδύσει τεράστια ποσά στον China-Pakistan Economic Corridor, ο οποίος περνά από περιοχές που η Ινδία θεωρεί δικές της.
Για το Νέο Δελχί, αυτό δεν είναι απλώς οικονομικό project.
Είναι γεωπολιτική νομιμοποίηση μιας κατάστασης που η Ινδία δεν αποδέχεται.
Η κινεζική στρατιωτική υποστήριξη προς το Πακιστάν ενισχύει ακόμη περισσότερο το στρατηγικό άγχος της Ινδίας.
628 dual-use εγκαταστάσεις και το πρόβλημα της στρατιωτικής υποδομής
Ένα ακόμη εμπόδιο είναι οι υποδομές.
Η Κίνα έχει κατασκευάσει εκατοντάδες χωριά, δρόμους, υδροηλεκτρικά έργα και εγκαταστάσεις κοντά στη LAC.
Πολλές από αυτές έχουν διπλή χρήση, πολιτική και στρατιωτική.
Η Ινδία τις αντιμετωπίζει ως μέρος μιας στρατηγικής ενίσχυσης της κινεζικής παρουσίας στο μέτωπο.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν δεν υπάρξει σύγκρουση, η ισορροπία ισχύος στο έδαφος μεταβάλλεται συνεχώς.
Η μεγάλη αντίφαση: συνεργασία και ανταγωνισμός ταυτόχρονα
Εδώ βρίσκεται το βαθύτερο νόημα των σημερινών συνομιλιών.
Ινδία και Κίνα δεν μπορούν να «χωρίσουν».
Είναι δύο πυρηνικές δυνάμεις.
Έχουν τεράστιες οικονομίες.
Συμμετέχουν στους ίδιους πολυμερείς θεσμούς.
Και έχουν συμφέρον να αποτρέψουν μια σύγκρουση που θα έπληττε ολόκληρη την Ασία.
Ταυτόχρονα όμως ανταγωνίζονται για επιρροή, τεχνολογία, στρατιωτική ισχύ και γεωπολιτικό χώρο.
Αυτό κάνει τη σχέση τους structurally competitive.
Ο Τραμπ, η Ουκρανία και ο Ορμούζ σπρώχνουν Ινδία και Κίνα πιο κοντά
Υπάρχει και ένα παγκόσμιο στοιχείο.
Η αβεβαιότητα γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις κρίσεις στη Μέση Ανατολή και το Στενό του Ορμούζ, αλλά και οι εμπορικές πιέσεις της κυβέρνησης Τραμπ, δημιουργούν κίνητρα για Πεκίνο και Νέο Δελχί να μειώσουν τις μεταξύ τους εντάσεις.
Και οι δύο θέλουν μεγαλύτερο στρατηγικό χώρο μέσα σε έναν πιο πολυπολικό κόσμο.
Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν λύσει τις βασικές τους διαφορές.
Το πραγματικό τεστ έρχεται τώρα
Οι 25 γύροι συνομιλιών δείχνουν ότι οι δύο χώρες διαθέτουν μηχανισμό διαχείρισης.
Δεν αποδεικνύουν όμως ότι βρίσκονται κοντά σε οριστική λύση.
Η πρόοδος θα κριθεί από τρία πράγματα:
αν θα υπάρξει πραγματική οριοθέτηση σε συγκεκριμένα τμήματα,
αν θα μειωθεί η στρατιωτική παρουσία στις πιο ευαίσθητες περιοχές,
και αν οι δύο πλευρές μπορούν να συμφωνήσουν σε κοινή αντίληψη για το πού βρίσκεται η ίδια η LAC.
Μέχρι τότε, η «απόψυξη» παραμένει εύθραυστη.
Και αυτό είναι το μεγάλο παράδοξο των σινοϊνδικών σχέσεων:
οι δύο μεγαλύτερες ασιατικές δυνάμεις χρειάζονται η μία την άλλη για τη σταθερότητα της περιοχής, αλλά εξακολουθούν να διαφωνούν ακόμη και για το πού τελειώνει η μία και πού αρχίζει η άλλη.
Πηγή: pagenews.gr