Ένας αθόρυβος διπλωματικός δίαυλος λειτουργεί εδώ και σχεδόν έναν χρόνο ανάμεσα στην Παλαιστινιακή Αρχή και τον στενό πυρήνα του Ντόναλντ Τραμπ.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο αντιπρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής Χουσεΐν αλ-Σέιχ και απέναντί του ένας από τους ανθρώπους που έχουν αναλάβει ξανά κεντρικό ρόλο στη στρατηγική του Αμερικανού προέδρου για τη Μέση Ανατολή:
ο Τζάρεντ Κούσνερ.
Ο γαμπρός και ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ έχει εξελιχθεί σε βασικό συνομιλητή όχι μόνο του Ισραήλ αλλά και της παλαιστινιακής πλευράς για την επόμενη ημέρα στη Γάζα.
Μέχρι στιγμής, ο δίαυλος δεν έχει παράξει τη μεγάλη πολιτική συμφωνία που επιδιώκει η Ραμάλα.
Ωστόσο, η Παλαιστινιακή Αρχή δεν δείχνει καμία πρόθεση να τον εγκαταλείψει.
Γιατί πίσω από τις επαφές βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο διακύβευμα:
ποιος θα κυβερνήσει τη Γάζα, εάν θα υπάρξει πραγματικός πολιτικός ορίζοντας για παλαιστινιακό κράτος και τι θα συμβεί μετά τις ισραηλινές εκλογές του Οκτωβρίου.
Αλ-Σέιχ: «Ήσυχος» διάλογος με την Ουάσιγκτον εδώ και έναν χρόνο
Ο Χουσεΐν αλ-Σέιχ αποκάλυψε δημόσια στις 22 Αυγούστου αυτό που μέχρι τότε λειτουργούσε κυρίως στο παρασκήνιο.
Μιλώντας σε Παλαιστίνιους δημοσιογράφους στη Ραμάλα, επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένας απευθείας δίαυλος με την κυβέρνηση Τραμπ.
«Υπάρχει ένας ήσυχος παλαιστινιακός-αμερικανικός διάλογος που συνεχίζεται εδώ και περίπου έναν χρόνο και περιλαμβάνει συζητήσεις για ένα μνημόνιο κατανόησης και ένα πολιτικό όραμα για την επόμενη φάση», ανέφερε.
Και έκανε ακόμη σαφέστερο ποιος βρίσκεται στην άλλη άκρη της γραμμής:
«Βρίσκομαι σε συνεχή επικοινωνία με τον Τζάρεντ Κούσνερ, αναμένοντας ότι οι παλαιστινιακές-αμερικανικές συνομιλίες τους επόμενους μήνες θα οδηγήσουν στη διαμόρφωση ενός οράματος για έναν πολιτικό ορίζοντα».
Η σημασία των δηλώσεων είναι μεγάλη.
Η Παλαιστινιακή Αρχή ουσιαστικά αναγνωρίζει ότι θεωρεί τον Κούσνερ μία από τις ελάχιστες διαθέσιμες απευθείας οδούς προς τον ίδιο τον Τραμπ.
Από τη ρήξη του πρώτου Τραμπ στη νέα προσέγγιση
Η εικόνα αποτελεί εντυπωσιακή αντιστροφή σε σχέση με την πρώτη προεδρία Τραμπ.
Τότε οι σχέσεις Ουάσιγκτον–Ραμάλα είχαν καταρρεύσει.
Οι ΗΠΑ αναγνώρισαν την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ, έκλεισαν την αποστολή της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης στην Ουάσιγκτον και περιόρισαν δραστικά την οικονομική βοήθεια προς τους Παλαιστινίους.
Σήμερα, η Παλαιστινιακή Αρχή επιχειρεί κάτι διαφορετικό.
Αντί να συγκρουστεί με την κυβέρνηση Τραμπ, προσπαθεί να αποκτήσει θέση μέσα στην αμερικανική αρχιτεκτονική για την επόμενη ημέρα.
Το βασικό της επιχείρημα είναι απλό:
η μεταπολεμική Γάζα δεν μπορεί να αποκτήσει βιώσιμη πολιτική διοίκηση χωρίς παλαιστινιακή θεσμική συμμετοχή.
Το μεγάλο στοίχημα: Ποιος θα κυβερνήσει τη Γάζα;
Η Ραμάλα θέλει να διασφαλίσει ότι δεν θα μείνει εκτός της νέας τάξης πραγμάτων στη Γάζα.
Η Παλαιστινιακή Αρχή έχει ήδη δημιουργήσει γραφείο συνδέσμου υπό τον πρωθυπουργό Μοχάμεντ Μουσταφά, δηλώνοντας ότι είναι έτοιμη να αναλάβει καθήκοντα στον παλαιστινιακό θύλακα.
Παράλληλα, ο αλ-Σέιχ έχει πραγματοποιήσει επαφές με τον Νικολάι Μλαντένοφ, τον ανώτατο εκπρόσωπο του αμερικανικού Board of Peace για τη Γάζα, καθώς και με τους Αμερικανούς απεσταλμένους.
Για τη Ραμάλα, όμως, η επιστροφή στη Γάζα δεν αρκεί.
Θέλει η μεταβατική διοίκηση να συνδεθεί με μια ευρύτερη πολιτική διαδικασία που θα οδηγεί τελικά προς παλαιστινιακή κρατική υπόσταση.
Και εκεί ακριβώς βρίσκεται η σύγκρουση με την κυβέρνηση Νετανιάχου.
Ο Νετανιάχου λέει «όχι» σε παλαιστινιακό κράτος
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εξακολουθεί να απορρίπτει τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.
Ταυτόχρονα, το Ισραήλ επιμένει ότι δεν θα προχωρήσει σε περαιτέρω αποχώρηση των στρατιωτικών του δυνάμεων από τη Γάζα εάν προηγουμένως δεν ολοκληρωθεί ο αφοπλισμός της Χαμάς.
Αυτό ήταν και το βασικό σημείο τριβής στις πρόσφατες πολύωρες συνομιλίες του Νετανιάχου με τον Κούσνερ.
Οι δύο πλευρές κατάφεραν να περιορίσουν ορισμένες διαφορές, αλλά δεν υπήρξε πολιτική τομή.
Η Ουάσιγκτον θέλει να προχωρήσει η επόμενη φάση του σχεδίου για τη Γάζα.
Ο Νετανιάχου, όμως, βρίσκεται ήδη σε προεκλογική πραγματικότητα.
Η κάλπη του Οκτωβρίου αλλάζει τα πάντα
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό κλειδί για τις παλαιστινιακές προσδοκίες.
Οι ισραηλινές εκλογές πλησιάζουν και κάθε μεγάλη παραχώρηση στο παλαιστινιακό ζήτημα μπορεί να αποκτήσει τεράστιο εσωτερικό πολιτικό κόστος.
Για τον Νετανιάχου, οποιαδήποτε συμφωνία που θα μπορούσε να παρουσιαστεί από τους αντιπάλους του ως βήμα προς παλαιστινιακό κράτος είναι εξαιρετικά δύσκολη πριν από τις κάλπες.
Ακόμη και η Ουάσιγκτον φαίνεται να αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο.
Οι ΗΠΑ δεν θέλουν οι ισραηλινές εκλογές να παγώσουν για μήνες την εφαρμογή της επόμενης φάσης του σχεδίου για τη Γάζα.
Γι’ αυτό και ο Κούσνερ επιχείρησε τις τελευταίες εβδομάδες να επιταχύνει τις διαπραγματεύσεις.
Κούσνερ ακόμη και με τη Χαμάς
Η έκταση της αμερικανικής προσπάθειας φάνηκε και από μια εξαιρετικά ασυνήθιστη διπλωματική κίνηση.
Ο Κούσνερ πραγματοποίησε στην Αίγυπτο σπάνια απευθείας συνάντηση με ηγετικά στελέχη της Χαμάς πριν μεταβεί στο Ισραήλ για συνομιλίες με τον Νετανιάχου.
Στόχος ήταν να ξεμπλοκάρει ο οδικός χάρτης που συνδέει τον αφοπλισμό της Χαμάς με την ισραηλινή αποχώρηση και τη μετάβαση σε νέα πολιτική διοίκηση στη Γάζα.
Το γεγονός ότι ένας τόσο στενός άνθρωπος του Τραμπ συνομιλεί πλέον τόσο με τη Χαμάς όσο και με την Παλαιστινιακή Αρχή και την ισραηλινή κυβέρνηση δείχνει πόσο κεντρικό ρόλο έχει αποκτήσει ο Κούσνερ.
Δεν σημαίνει όμως ότι οι τρεις πλευρές έχουν πλησιάσει σε κοινή πολιτική θέση.
Γιατί η Ραμάλα επιμένει στον Κούσνερ
Η Παλαιστινιακή Αρχή έχει περιορισμένες επιλογές.
Η επιρροή της στη Γάζα παραμένει περιορισμένη.
Οι σχέσεις της με τη Χαμάς είναι βαθιά ανταγωνιστικές.
Η κυβέρνηση Νετανιάχου δεν την αντιμετωπίζει ως επιθυμητό εταίρο για την τελική πολιτική διευθέτηση.
Και η ευρωπαϊκή διπλωματική υποστήριξη δεν αρκεί από μόνη της για να επιβάλει ένα νέο πλαίσιο.
Η Ουάσιγκτον, αντίθετα, παραμένει ο μοναδικός εξωτερικός παίκτης που διαθέτει πραγματική δυνατότητα να ασκήσει αποφασιστική πίεση στο Ισραήλ.
Άρα, από την οπτική της Ραμάλα, η πρόσβαση στον Κούσνερ σημαίνει πρόσβαση στον Τραμπ.
Και αυτό είναι ένα κανάλι που δεν μπορεί εύκολα να εγκαταλείψει.
Υπάρχει όμως και μεγάλη καχυποψία
Δεν βλέπουν όλοι οι Παλαιστίνιοι αυτή τη διαδικασία με τον ίδιο τρόπο.
Μια πλευρά θεωρεί ότι η απευθείας επαφή με την κυβέρνηση Τραμπ είναι αναγκαία εάν η Παλαιστινιακή Αρχή θέλει να διασφαλίσει οποιονδήποτε ρόλο στην επόμενη ημέρα.
Άλλοι φοβούνται κάτι πολύ διαφορετικό:
ότι η Ουάσιγκτον δεν διαπραγματεύεται πραγματικά έναν πολιτικό συμβιβασμό, αλλά επιχειρεί να εξασφαλίσει την παλαιστινιακή συναίνεση στο ήδη διαμορφωμένο αμερικανικό σχέδιο για τη Γάζα.
Η διαφορά είναι θεμελιώδης.
Άλλο να συμμετέχει η Ραμάλα στη διαμόρφωση της συμφωνίας.
Και άλλο να καλείται να νομιμοποιήσει μια συμφωνία που έχει αποφασιστεί αλλού.
Ο Τραμπ κρατά το πραγματικό κλειδί
Η επόμενη μεγάλη ερώτηση επομένως δεν αφορά μόνο τον Κούσνερ.
Αφορά τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ.
Εάν η ισραηλινή κυβέρνηση συνεχίσει να καθυστερεί την εφαρμογή της επόμενης φάσης, η Ουάσιγκτον θα πρέπει κάποια στιγμή να αποφασίσει πόσο πολιτικό κεφάλαιο είναι διατεθειμένη να επενδύσει για να πιέσει τον Νετανιάχου.
Μέχρι στιγμής οι ΗΠΑ επιχειρούν να γεφυρώσουν τις διαφορές.
Όμως η προεκλογική περίοδος στο Ισραήλ αλλάζει τα κίνητρα.
Ο Νετανιάχου μπορεί να έχει περισσότερα να χάσει εσωτερικά από μια παραχώρηση πριν από τις εκλογές απ’ όσα έχει να κερδίσει από μια άμεση συμφωνία με την Ουάσιγκτον.
Μετά τις ισραηλινές εκλογές μπορεί να αρχίσει η πραγματική διαπραγμάτευση
Γι’ αυτό στη Ραμάλα αυξάνεται η αίσθηση ότι η πραγματική ευκαιρία μπορεί να εμφανιστεί μετά τις ισραηλινές κάλπες.
Εάν προκύψει κυβέρνηση περισσότερο διατεθειμένη να αποδεχθεί έναν πολιτικό ορίζοντα για τους Παλαιστινίους, ο δίαυλος αλ-Σέιχ–Κούσνερ μπορεί να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη σημασία.
Εάν, αντίθετα, επικρατήσει μια ισραηλινή κυβέρνηση που διατηρεί ή ενισχύει τη σημερινή γραμμή απέναντι σε Γάζα, Δυτική Όχθη και παλαιστινιακή κρατική υπόσταση, οι δυνατότητες της αμερικανικής πρωτοβουλίας θα περιοριστούν δραματικά.
Και αυτό εξηγεί το παράδοξο της σημερινής διπλωματίας.
Οι Παλαιστίνιοι μιλούν με τον Τραμπ.
Ο Τραμπ πιέζει μέσω Κούσνερ.
Η Χαμάς συζητά τον αφοπλισμό.
Η Παλαιστινιακή Αρχή προετοιμάζεται για ρόλο στη Γάζα.
Αλλά το αποτέλεσμα μπορεί τελικά να αποφασιστεί από τον Ισραηλινό ψηφοφόρο.
Η Γάζα περιμένει την κάλπη του Ισραήλ
Ο «ήσυχος» δίαυλος μεταξύ Ραμάλα και Ουάσιγκτον είναι σημαντικός ακριβώς επειδή δείχνει ότι οι δύο πλευρές έχουν εγκαταλείψει τη σχεδόν απόλυτη ρήξη της πρώτης προεδρίας Τραμπ.
Αλλά η ύπαρξη ενός καναλιού επικοινωνίας δεν ισοδυναμεί με συμφωνία.
Το πραγματικό τεστ θα είναι εάν η κυβέρνηση Τραμπ μπορεί να μετατρέψει τη μεταπολεμική διαχείριση της Γάζας σε μια ευρύτερη πολιτική διαδικασία που να είναι αποδεκτή από Ισραηλινούς και Παλαιστινίους.
Και πριν συμβεί αυτό, υπάρχει ένα πολιτικό εμπόδιο που δύσκολα παρακάμπτεται:
οι ισραηλινές εκλογές.
Μέχρι τότε, η Ραμάλα φαίνεται αποφασισμένη να κρατήσει ανοιχτή τη γραμμή με τον Κούσνερ – γνωρίζοντας ότι μπορεί να αποτελεί μία από τις τελευταίες διαθέσιμες οδούς προς μια συμφωνία, αλλά χωρίς καμία εγγύηση ότι ο Τραμπ μπορεί ή θέλει να επιβάλει το τελικό πολιτικό τίμημα στο Ισραήλ.
Πηγή: pagenews.gr