Μια εκτεταμένη πρόταση νόμου για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους κατέθεσε σήμερα, 31 Αυγούστου, στη Βουλή ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, επιχειρώντας να μεταφέρει ξανά στο κέντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης τα «κόκκινα» δάνεια, τους servicers, τα funds και την προστασία της πρώτης κατοικίας.
Η βασική αλλαγή που προτείνει η Κουμουνδούρου είναι η ενεργοποίηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας ως αγοραστή μη εξυπηρετούμενων δανείων στη δευτερογενή αγορά, με στόχο αυτά να επαναρυθμίζονται με ευνοϊκότερους όρους προς τους οφειλέτες.
Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει κατάργηση του ισχύοντος πτωχευτικού πλαισίου της Νέας Δημοκρατίας, επαναφορά του νόμου Κατσέλη, αυτοματοποιημένη πρόταση ρύθμισης, δικαστική προστασία όταν αποτυγχάνει ο εξωδικαστικός μηχανισμός και αποπληρωμή έως 25 έτη. (
Η μεγάλη αλλαγή: Η Αναπτυξιακή Τράπεζα μπαίνει στα «κόκκινα» δάνεια
Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.
Σύμφωνα με το κείμενο που κατατέθηκε, η Αναπτυξιακή Τράπεζα θα μπορεί να αποκτά κόκκινα δάνεια από τράπεζες ή εταιρείες απόκτησης απαιτήσεων και στη συνέχεια να τα ρυθμίζει εκ νέου με αγοραίους όρους, αλλά με περιορισμούς που θα επιτρέπουν ουσιαστικό όφελος για τον οφειλέτη.
Η πολιτική λογική του ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι όταν ένα fund έχει αποκτήσει μια απαίτηση με σημαντική έκπτωση επί της αρχικής αξίας της, δεν θα πρέπει στη συνέχεια να απαιτεί το σύνολο της ονομαστικής αξίας από τον δανειολήπτη.
Η Κουμουνδούρου το περιγράφει χαρακτηριστικά:
«Ένα δάνειο που αγοράστηκε στο 10% ή στο 20% της αξίας του δεν μπορεί να απαιτείται στο 100%. Μέρος αυτής της διαφοράς πρέπει να επιστρέφει στον οφειλέτη με πραγματικό “κούρεμα”.»
Δούρου: «Η εκτίναξη του ιδιωτικού χρέους είναι ωρολογιακή βόμβα»
Η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, Ρένα Δούρου, παρουσίασε την πρόταση από το περιστύλιο της Βουλής, ανεβάζοντας τους τόνους απέναντι στην κυβέρνηση.
«Η εκτίναξη του ιδιωτικού χρέους είναι μια ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της κοινωνίας και της πραγματικής οικονομίας.»
Η ίδια υποστήριξε ότι το βάρος πέφτει ιδιαίτερα στα νοικοκυριά και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι δίνει προτεραιότητα στα συμφέροντα servicers και funds.
«Σήμερα, εμείς, ως ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, καταθέσαμε μια πρόταση νόμου για τη συνολική ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και καλούμε τα προοδευτικά κόμματα να την υπερψηφίσουν.»
Και πρόσθεσε:
«Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δίνει προτάσεις που προϋποθέτουν ό,τι λείπει από την κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη: να τα βάλει με τους servicers και τα funds και να στηρίξει τα νοικοκυριά, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τα πρόσωπα.»
Τα στοιχεία που επικαλείται η πρόταση
Στην αιτιολογική έκθεση ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να τεκμηριώσει το μέγεθος του προβλήματος με στοιχεία για τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα.
Μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι τα δάνεια που βρίσκονταν σε servicers από funds ανέρχονταν στα τέλη του 2025 σε 81,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα αντιστοιχούσαν σε 72,7 δισ. ευρώ.
Προστίθενται περίπου 9,9 δισ. ευρώ δανείων που βρίσκονται σε servicers και προέρχονται από τράπεζες, ενώ στα ίδια τα πιστωτικά ιδρύματα αναφέρονται μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα περίπου 1,6 δισ. ευρώ.
Το κείμενο καταλήγει ότι, μαζί με μη λογιστικοποιημένους τόκους, το συνολικό ύψος των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων που λαμβάνει υπόψη φτάνει περίπου τα 102 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, επικαλείται στοιχεία της Eurostat σύμφωνα με τα οποία το συνολικό ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα ανήλθε στα 239,9 δισ. ευρώ το 2025, από 203,19 δισ. ευρώ το 2019.
Τα συγκεκριμένα μεγέθη αποτελούν στοιχεία και υπολογισμούς που χρησιμοποιούνται στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης νόμου και όχι νέα αυτοτελή στατιστική ανακοίνωση σήμερα.
Επαναφορά του νόμου Κατσέλη
Το δεύτερο μεγάλο πολιτικό σκέλος είναι η επαναφορά του νόμου 3869/2010, γνωστού ως «νόμου Κατσέλη».
Σύμφωνα με την πρόταση, ο νόμος επανέρχεται με τροποποιήσεις ώστε να αποκτήσει ψηφιακό εξωδικαστικό σκέλος, αλλά να διατηρεί τη δυνατότητα δικαστικής προστασίας.
Η πρόταση προβλέπει ότι εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία μέσω της εξωδικαστικής διαδικασίας, θα ενεργοποιείται αυτοματοποιημένη διαδικασία προς το δικαστικό σκέλος χωρίς πρόσθετο κόστος για τον οφειλέτη.
Παράλληλα προτείνεται επαναφορά και του πτωχευτικού νόμου του 2007 για νομικά πρόσωπα, ενώ ζητείται κατάργηση του πτωχευτικού νόμου του 2020.
Ποια πρώτη κατοικία θα προστατεύεται
Η πρόταση θέτει συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια για την προστασία της πρώτης κατοικίας.
Για μονοπρόσωπο νοικοκυριό προβλέπεται ετήσιο εισόδημα έως 15.000 ευρώ.
Για νοικοκυριό με δύο ενήλικες το όριο ανεβαίνει στις 23.500 ευρώ, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο μέλος και έως τρία εξαρτώμενα μέλη.
Στο περιουσιακό σκέλος, η αντικειμενική αξία της πρώτης κατοικίας τοποθετείται στα 220.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό.
Για νοικοκυριό δύο ενηλίκων προβλέπεται προσαύξηση κατά 40.000 ευρώ, ενώ προστίθενται 20.000 ευρώ ανά τέκνο έως τρία τέκνα.
Έτσι, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, η προστατευόμενη αξία μπορεί να φτάνει έως και τα 320.000 ευρώ.
«Κούρεμα» έως 80% της εξασφάλισης
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της πρότασης αφορά το ύψος της οφειλής που συνδέεται με την κατοικία.
Το κείμενο προβλέπει ότι στις ρυθμίσεις μπορεί να διαγράφεται μέρος της εξασφαλισμένης με κατοικία οφειλής έως το 80% της αντικειμενικής αξίας και για υπόλοιπο χρόνο αποπληρωμής έως 25 έτη, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Αν ο οφειλέτης δεν μπορεί να εξυπηρετήσει ούτε τη νέα ρύθμιση, προβλέπεται ότι θα εξετάζεται η διαφορά μεταξύ του εισοδήματός του και των «Εύλογων Δαπανών Διαβίωσης» της ΕΛΣΤΑΤ.
Εδώ βρίσκεται και η βασική φιλοσοφία της πρότασης: το ύψος της ρύθμισης να συνδέεται περισσότερο με την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής του νοικοκυριού και λιγότερο με την ονομαστική απαίτηση του πιστωτή.
Έως 25 χρόνια και «χαμηλό επιτόκιο»
Το σχέδιο προβλέπει δυνατότητα μακροχρόνιας αποπληρωμής έως 25 χρόνια.
Η Κουμουνδούρου μιλά για χαμηλό επιτόκιο και ρύθμιση που θα λαμβάνει υπόψη το πραγματικό εισόδημα και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης του οφειλέτη.
Παράλληλα, καθιερώνεται αυτοματοποιημένη πρόταση ρύθμισης, στην οποία οι πιστωτές θα πρέπει να απαντούν εντός 15 ημερών.
Στόχος είναι να περιοριστούν οι μακρές διαπραγματεύσεις και να δημιουργηθεί μια πιο προβλέψιμη διαδικασία για τον οφειλέτη.
Τι προβλέπει για τα ακίνητα της Αναπτυξιακής Τράπεζας
Η πρόταση πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα και στο ζήτημα της πρώτης κατοικίας που έχει ήδη χαθεί.
Προβλέπει τη δυνατότητα η Αναπτυξιακή Τράπεζα να αποκτά πακέτα δανείων από εταιρείες απόκτησης απαιτήσεων και, σε περιπτώσεις όπου έχει ήδη μεταβιβαστεί ή εκπλειστηριαστεί ακίνητο, να μπορεί να δημιουργείται μηχανισμός επαναφοράς της κατοικίας στον οφειλέτη.
Το κείμενο προβλέπει επίσης ότι ακίνητα που θα περιέρχονται στην Αναπτυξιακή Τράπεζα μέσω αυτής της διαδικασίας θα μπορούν να αξιοποιούνται για κοινωνικούς σκοπούς.
Ειδικότερα, αναφέρεται η δυνατότητα συνεργασίας με τον ΕΦΚΑ για αξιοποίηση στεγαστικής πολιτικής και κοινωνικής κατοικίας.
«Αιματοβαμμένα δάνεια»
Η Ρένα Δούρου χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα για το σημερινό μοντέλο διαχείρισης των απαιτήσεων.
«Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα να αγοράζει από τον δευτερογενή τομέα τα κόκκινα, αιματοβαμμένα δάνεια και να διεκδικεί το όφελος και το δίκαιο των πολιτών που βρέθηκαν στα χέρια τους.»
Και κατέληξε:
«Είναι μια πρόταση πολύ συγκεκριμένη και επιμένουμε: απλά, καθαρά, αριστερά.»
Οι 5+1 βασικές αλλαγές
Σε πολιτικό επίπεδο, η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ συμπυκνώνεται σε έξι βασικούς άξονες:
- κατάργηση του πτωχευτικού νόμου της ΝΔ,
- επαναφορά του νόμου Κατσέλη,
- προστασία της πρώτης κατοικίας με νέα κριτήρια,
- αυτοματοποιημένη πρόταση ρύθμισης με απάντηση πιστωτών εντός 15 ημερών,
- έως 25 χρόνια αποπληρωμή με όρους συνδεδεμένους με πραγματικό εισόδημα,
- και ενεργό ρόλο της Αναπτυξιακής Τράπεζας στην αγορά και επαναρύθμιση «κόκκινων» δανείων.
Το νέο πολιτικό μέτωπο για το ιδιωτικό χρέος
Η πρόταση δεν κατατίθεται σε πολιτικό κενό.
Το ιδιωτικό χρέος έχει ήδη μετατραπεί σε ένα από τα βασικά πεδία αντιπαράθεσης ανάμεσα στην κυβέρνηση και την αντιπολίτευση, με το ΠΑΣΟΚ να παρουσιάζει δικές του παρεμβάσεις και με κυβερνητικά στελέχη, μεταξύ των οποίων ο Άδωνις Γεωργιάδης, να ασκούν σκληρή κριτική σε προτάσεις που θεωρούν ότι επιστρέφουν σε λογικές του 2015.
Ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί τώρα να διαφοροποιηθεί, παρουσιάζοντας ένα ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο και όχι μόνο επιμέρους εξαγγελίες.
Το πιο πολιτικά ενδιαφέρον σημείο είναι ότι η Κουμουνδούρου ζητά και από τα άλλα «προοδευτικά κόμματα» να υπερψηφίσουν την πρόταση.
Άρα η συζήτηση στη Βουλή μπορεί να εξελιχθεί και σε τεστ για το κατά πόσο υπάρχουν πραγματικά σημεία σύγκλισης ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ και άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης στο ζήτημα των δανειοληπτών.
Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, θα είναι η εφαρμοσιμότητα του μοντέλου: με ποιους πόρους θα αποκτά η Αναπτυξιακή Τράπεζα τις απαιτήσεις, σε ποιες τιμές, με ποιον τρόπο θα επιλέγονται τα δάνεια και ποιος θα αναλαμβάνει τον οικονομικό κίνδυνο των νέων ρυθμίσεων.
Αυτά είναι τα σημεία πάνω στα οποία αναμένεται να επικεντρωθεί η κυβερνητική κριτική.
Το δεδομένο είναι ότι από σήμερα το ιδιωτικό χρέος αποκτά νέο ολοκληρωμένο νομοθετικό μέτωπο στη Βουλή — με πρώτη κατοικία, funds και Αναπτυξιακή Τράπεζα στο επίκεντρο.
Πηγή: pagenews.gr