Με ένα πακέτο παρεμβάσεων που αγγίζει άμεσα οικογένεια, στέγη, δημογραφικό και αναπηρία, η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου έδωσε το στίγμα της κυβερνητικής κοινωνικής πολιτικής στην έναρξη του Σεπτεμβρίου και λίγες ημέρες πριν από τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ.
Μιλώντας στον ΣΚΑΪ, ανακοίνωσε ότι για πρώτη φορά τα παιδιά των πολύτεκνων οικογενειών αποκτούν πρόσβαση στους βρεφονηπιακούς σταθμούς χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, ενώ παρουσίασε τα τελευταία στοιχεία για τις «Νταντάδες της Γειτονιάς», τις στεγαστικές παρεμβάσεις και τον Προσωπικό Βοηθό. Η κατάργηση των εισοδηματικών κριτηρίων για τους πολύτεκνους επιβεβαιώνεται και από σημερινά δημοσιεύματα για τη συνέντευξη.
Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο ότι οι παρεμβάσεις δεν παρουσιάζονται ως μεμονωμένα επιδόματα. Η κυβερνητική επιδίωξη είναι να συγκροτηθεί ένα ευρύτερο πλέγμα γύρω από την οικογένεια: φύλαξη παιδιών, επιστροφή κατοικιών στην αγορά, προσιτή στέγη και μεγαλύτερη αυτονομία για τα άτομα με αναπηρία.
Πολύτεκνοι: Καταργείται ο εισοδηματικός «κόφτης»
Η πρώτη σημαντική αλλαγή αφορά τους βρεφονηπιακούς σταθμούς.
Η Δόμνα Μιχαηλίδου ανακοίνωσε ότι από φέτος οι πολύτεκνες οικογένειες εντάσσονται χωρίς εισοδηματικό περιορισμό.
«Φέτος για πρώτη φορά μπήκαν χωρίς εισοδηματικά κριτήρια και οι πολύτεκνοι.»
Πρόκειται για μια αλλαγή με σαφή δημογραφικό προσανατολισμό: η πολύτεκνη οικογένεια αντιμετωπίζεται ως κατηγορία που πρέπει να υποστηρίζεται ανεξάρτητα από το εάν υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο εισοδηματικό όριο.
Η ίδια η υπουργός συνέδεσε την αλλαγή και με πραγματικά προβλήματα που μεταφέρονται στο υπουργείο από οικογένειες.
Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στην περίπτωση μητέρας εννέα παιδιών από τη Φλώρινα, σημειώνοντας:
«Μας βοήθησε να καταλάβουμε ότι ένα εμπόδιο τη φορά μπορούμε να βγάζουμε από τους ανθρώπους, έτσι ώστε να στηρίζουμε την ελληνική κοινωνία.»
Η μεγάλη «τρύπα» παραμένει στα παιδιά κάτω των 2,5 ετών
Η Μιχαηλίδου, ωστόσο, αναγνώρισε και ένα πραγματικό πρόβλημα του συστήματος.
Οι θέσεις για τα πολύ μικρά παιδιά δεν επαρκούν ακόμη.
«Στους βρεφονηπιακούς σταθμούς δεν έχουμε κενά. Τι έχουμε όμως, για να είμαστε ειλικρινείς; Έχουμε λιγότερες θέσεις από αυτές που θέλουμε στις θέσεις για τα βρεφάκια.»
Η κοινωνική πραγματικότητα έχει αλλάξει: περισσότερες μητέρες εργάζονται, η παραδοσιακή δυνατότητα των παππούδων και των γιαγιάδων να αναλαμβάνουν καθημερινά τη φύλαξη δεν είναι δεδομένη και η ζήτηση για φροντίδα παιδιών κάτω των 2,5 ετών έχει αυξηθεί.
Εδώ έρχεται το πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς».
€500 κάθε μήνα – Ακόμη και στη γιαγιά ή τον παππού
Για παιδιά ηλικίας έως 2,5 ετών, το πρόγραμμα προβλέπει ενίσχυση που μπορεί να φτάνει τα 500 ευρώ τον μήνα για τη φροντίδα τους.
Και υπάρχει μια λεπτομέρεια που το κάνει ιδιαίτερα ενδιαφέρον για πολλές οικογένειες: ο φροντιστής δεν είναι υποχρεωτικό να είναι τρίτο πρόσωπο.
Μπορεί να είναι ακόμη και η γιαγιά ή ο παππούς, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
«Για βρεφάκια μέχρι 2,5 χρονών δίνουμε 500 ευρώ τον μήνα, έτσι ώστε είτε κάποιος άνθρωπος που δεν έχει σχέση με την οικογένεια είτε γιαγιά, παππούς, να παίρνει τα χρήματα αυτά και να μπορεί να στηρίζει το νοικοκυριό.»
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε σήμερα η υπουργός, υπάρχουν περίπου 6.500 εγγεγραμμένες μητέρες, 3.500 εγγεγραμμένες νταντάδες και περισσότερα από 2.000 συμφωνητικά που ήδη λειτουργούν.
Τα σημερινά στοιχεία για περίπου 6.500 εγκεκριμένες αιτήσεις και 2.000 συμφωνητικά μεταδίδονται επίσης από δημοσιεύματα της 1ης Σεπτεμβρίου.
Πώς ελέγχονται οι «Νταντάδες της Γειτονιάς»
Επειδή πρόκειται για τη φροντίδα βρεφών, η Μιχαηλίδου επέμεινε ιδιαίτερα στις προϋποθέσεις ένταξης των φροντιστών στο Μητρώο.
Απαιτούνται πιστοποιητικά υγείας, προβλέπεται εκπαίδευση πρώτων βοηθειών και ένα σύντομο διαδικτυακό πρόγραμμα του υπουργείου.
«Ζητούμε πιστοποιητικά υγείας, ψυχικής υγείας, παθολογικά πιστοποιητικά. Ζητούμε να έχουν κάνει μάθημα πρώτων βοηθειών.»
Σύμφωνα με την ίδια, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από 4.000 σχετικές επιμορφώσεις πρώτων βοηθειών.
Στέγη: Έως €36.000 και 50% προκαταβολή
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι η στεγαστική κρίση.
Η υπουργός αναφέρθηκε στην παράταση της σχετικής στεγαστικής δράσης έως το τέλος Σεπτεμβρίου, εξηγώντας ότι ένα ζευγάρι με δύο παιδιά και εισόδημα έως 45.000 ευρώ μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις του προγράμματος που περιέγραψε, να λάβει έως 36.000 ευρώ για εργασίες ανακαίνισης.
«Μπορεί να λάβει μέχρι και 36.000 ευρώ, όχι δάνειο, απευθείας στο χέρι, 50% προκαταβολή, 50% μετά το πέρας των εργασιών.»
Παράλληλα, όπως εξήγησε, η δυνατότητα χρηματοδότησης διευρύνεται ώστε να μπορεί να αφορά περισσότερα από ένα κλειστά ακίνητα του ίδιου νοικοκυριού.
Ο στόχος είναι διπλός: ο ιδιοκτήτης να αποκτήσει εισόδημα από ένα ακίνητο που σήμερα παραμένει αναξιοποίητο και ταυτόχρονα να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών στην αγορά.
11.000 κλειστά σπίτια – Αλλά 90.000 αιτήματα για κατοικίες που ήδη κατοικούνται
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της συνέντευξης αφορά την πραγματική εικόνα του στεγαστικού αποθέματος.
Η υπουργός ανέφερε ότι υπάρχουν περίπου 11.000 βεβαιώσεις για κλειστές κατοικίες, ενώ για την προηγούμενη δράση που αφορούσε κατοικίες στις οποίες ήδη διέμεναν οικογένειες εκδόθηκαν περίπου 90.000 βεβαιώσεις.
Η μεγάλη διαφορά μεταξύ των δύο αριθμών δημιουργεί ένα κρίσιμο ερώτημα για τη στεγαστική πολιτική:
πόσα από τα θεωρητικά «κλειστά σπίτια» μπορούν πράγματι να επιστρέψουν γρήγορα στην αγορά;
Η ίδια η Μιχαηλίδου αναγνώρισε ότι ο αριθμός φαίνεται μικρότερος από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Η Μιχαηλίδου αναγνώρισε «τρύπα» στην πλατφόρμα
Ενδιαφέρουσα ήταν και η αντίδρασή της σε συγκεκριμένο πρόβλημα που έθεσε τηλεθεάτρια.
Η περίπτωση αφορά ιδιοκτήτες που απέκτησαν ακίνητο μέσα στο 2026, το οποίο όμως δεν εμφανίζεται ακόμη στην πλατφόρμα επειδή το πληροφοριακό σύστημα βασίζεται στα στοιχεία της προηγούμενης φορολογικής δήλωσης.
Αρχικά η υπουργός αναγνώρισε ότι το πρόβλημα είναι δύσκολο να διορθωθεί.
Στη συνέχεια όμως δεσμεύθηκε να το εξετάσει:
«Να το ξανακρατήσω, να το ξανακοιτάξω σαν στοιχείο, να δούμε αν μπορούμε να κάνουμε bypass, δηλαδή να μην περιμένουμε φορολογικές δηλώσεις προηγούμενης χρονιάς.»
Πρόκειται για μια πρακτική λεπτομέρεια που μπορεί να αφορά σημαντικό αριθμό νέων ιδιοκτητών και μένει να φανεί εάν θα οδηγήσει πράγματι σε τεχνική αλλαγή της πλατφόρμας.
Το Δημόσιο βγάζει ακίνητα: 70% στον ιδιώτη, τουλάχιστον 30% κοινωνική κατοικία
Η τρίτη μεγάλη παρέμβαση αφορά την Κοινωνική Αντιπαροχή.
Η Μιχαηλίδου ανακοίνωσε ότι μέσα στον μήνα προωθούνται διαγωνιστικές διαδικασίες για δημόσια ακίνητα σε Αθήνα, Παιανία, Άλιμο, Θεσσαλονίκη, Καλαμάτα και Λάρισα, όπως τα απαρίθμησε στη συνέντευξη, με στόχο να αξιοποιηθούν για την παραγωγή νέων κατοικιών.
Το μοντέλο που περιέγραψε προβλέπει:
έως 70% στον ιδιώτη και τουλάχιστον 30% στο Δημόσιο για κοινωνική αξιοποίηση.
«Ακίνητα που λιμνάζουν του Δημοσίου, για να γίνουν κοινωνικές κατοικίες, με κοινωνική αντιπαροχή, να βγει το 70% στον ιδιώτη και τουλάχιστον το 30% στο Δημόσιο.»
Η κατεύθυνση της κοινωνικής αντιπαροχής αποτελεί ήδη θεσμοθετημένο εργαλείο, ενώ το υπουργείο είχε ανακοινώσει τον Μάιο ότι τα πρώτα οκτώ ακίνητα της ΔΥΠΑ εκτιμάται πως μπορούν να αποδώσουν περίπου 400 διαμερίσματα, εκ των οποίων περίπου 130 για ευάλωτους πολίτες.
Στεγαστικά δάνεια: Θετική στο σενάριο φορολογικού κινήτρου στις τράπεζες – Με έναν όρο
Ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον είχε η ερώτηση προς τη Μιχαηλίδου για το σενάριο φορολογικού κινήτρου στις τράπεζες σε σχέση με τα έσοδα από τόκους στεγαστικών δανείων, ώστε να δημιουργηθεί περιθώριο χαμηλότερων επιτοκίων.
Η υπουργός χαρακτήρισε την ιδέα προς τη σωστή κατεύθυνση, έθεσε όμως μια βασική προϋπόθεση:
το φορολογικό όφελος πρέπει να καταλήξει πραγματικά στον πολίτη.
«Το σημαντικό για εμάς είναι, όπως και με τους τυπικούς φόρους, η μείωση των φόρων σε μια επιχείρηση να περνάει εν τέλει στον καταναλωτή.»
Και χρησιμοποίησε ως παράδειγμα τη μείωση του ΦΠΑ στα βρεφικά είδη:
«Ξέρετε πόσο λίγο από αυτή τη μείωση του ΦΠΑ έχει περάσει τελικά στην τιμή;»
Πρόκειται για μια κρίσιμη παρατήρηση ενόψει των ανακοινώσεων της ΔΕΘ: οποιαδήποτε φορολογική παρέμβαση για φθηνότερα στεγαστικά θα έχει πολιτική αξία μόνο εφόσον η μείωση μετακυλιστεί στον δανειολήπτη.
Σαμαράς; «Δεν ξέρω ποιον βλέπει ως αντίπαλό του»
Η συνέντευξη πέρασε αναπόφευκτα και στο πολιτικό μέτωπο.
Όταν η Μιχαηλίδου ρωτήθηκε εάν μπορεί να δει τον Αντώνη Σαμαρά ως αντίπαλο της Νέας Δημοκρατίας, απέφυγε να μπει στη συζήτηση για ένα κόμμα που δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί.
Η απάντησή της όμως είχε αιχμή:
«Ο κύριος Σαμαράς δεν ξέρω ποιον βλέπει ως αντίπαλό του αυτή τη στιγμή.»
Και όταν ρωτήθηκε πότε θα ξεκαθαρίσει το τοπίο, πρόσθεσε:
«Θα μας το πει νομίζω σε λίγες μέρες. Λίγες μέρες, λίγες εβδομάδες.»
Η φράση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον μέσα στο σημερινό πολιτικό κλίμα, αλλά δεν συνιστά επιβεβαίωση ότι ο πρώην πρωθυπουργός έχει αποφασίσει να ιδρύσει κόμμα.
Προσωπικός Βοηθός: Νέος κύκλος αιτήσεων
Η Μιχαηλίδου έκλεισε τη συνέντευξη με μία ακόμη ανακοίνωση που αφορά τα άτομα με αναπηρία.
Οι αιτήσεις για τον Προσωπικό Βοηθό έχουν ανοίξει ξανά και, σύμφωνα με την υπουργό, θα παραμείνουν διαθέσιμες για τρεις μήνες.
«Ξαναβγάζει το κράτος προσωπικούς βοηθούς. Είναι τεράστια η ανάγκη για κάθε αναπηρία, κινητική, νοητική, ψυχική, αισθητηριακή.»
Η φιλοσοφία του μέτρου είναι η ενίσχυση της ανεξάρτητης διαβίωσης, ώστε οι αποφάσεις για την καθημερινότητα ενός ανθρώπου με αναπηρία να μην εξαρτώνται αποκλειστικά από τη διαθεσιμότητα της οικογένειάς του.
Το στοίχημα της ΔΕΘ: Από τα επιδόματα στη στέγη και την οικογένεια
Οι σημερινές δηλώσεις της Δόμνας Μιχαηλίδου δείχνουν και πού μετακινείται σταδιακά το κέντρο βάρους της κοινωνικής πολιτικής.
Η στεγαστική κρίση και το δημογραφικό συνδέονται πλέον άμεσα.
Μια νέα οικογένεια χρειάζεται προσιτή κατοικία, δυνατότητα φύλαξης των παιδιών και πρόσβαση σε υπηρεσίες που επιτρέπουν στους γονείς να παραμένουν στην αγορά εργασίας.
Γι’ αυτό και τα διαφορετικά μέτρα —βρεφονηπιακοί σταθμοί, «Νταντάδες της Γειτονιάς», ανακαίνιση κατοικιών και Κοινωνική Αντιπαροχή— επιχειρούν να λειτουργήσουν ως κομμάτια της ίδιας στρατηγικής.
Η αποτελεσματικότητά τους, βέβαια, θα κριθεί από δύο πράγματα: πόσες οικογένειες θα ωφεληθούν πραγματικά και πόσα νέα σπίτια θα φτάσουν τελικά στην αγορά.
Και αυτό ακριβώς θα είναι το μεγάλο τεστ μετά τις εξαγγελίες της ΔΕΘ: όχι πόσα προγράμματα υπάρχουν στα χαρτιά, αλλά πόσο γρήγορα μετατρέπονται σε διαθέσιμες θέσεις, πραγματικές κατοικίες και μετρήσιμη ανακούφιση για την οικογένεια.
Πηγή: pagenews.gr