Μια επίσκεψη που δεν ανακοινώθηκε επισήμως και πραγματοποιήθηκε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας αποκαλύπτει ότι πίσω από τις αυξανόμενες γεωπολιτικές τριβές μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας εξακολουθεί να λειτουργεί ένας από τους πλέον ευαίσθητους διαύλους επικοινωνίας: εκείνος των υπηρεσιών πληροφοριών.
Ο επικεφαλής της τουρκικής MIT Ιμπραήμ Καλίν βρέθηκε στην Αθήνα στα τέλη της περασμένης εβδομάδας και συναντήθηκε με τον διοικητή της ΕΥΠ Θεμιστοκλή Δεμίρη.
Την πληροφορία αποκάλυψαν σήμερα, Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου, «Τα Νέα», ενώ η παρουσία Καλίν στην ελληνική πρωτεύουσα και η συνάντησή του με τον επικεφαλής της ΕΥΠ επιβεβαιώνονται και από πρόσθετα ελληνικά δημοσιεύματα.
Πρόκειται για ένα γεγονός με ιδιαίτερο βάρος, όχι μόνο λόγω της θέσης του Καλίν αλλά και εξαιτίας της χρονικής συγκυρίας.
Ο άλλοτε κορυφαίος σύμβουλος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν αποτελεί έναν απλό επικεφαλής υπηρεσίας πληροφοριών. Ανήκει εδώ και χρόνια στον στενό πυρήνα της τουρκικής εξουσίας και έχει χρησιμοποιηθεί σε εξαιρετικά ευαίσθητες διπλωματικές και γεωπολιτικές αποστολές.
Γι’ αυτό και η παρουσία του στην Αθήνα δημιουργεί ένα κρίσιμο ερώτημα:
Ήταν αποκλειστικά μια επιχειρησιακή συνάντηση ΕΥΠ–MIT ή ο Καλίν λειτούργησε ταυτόχρονα ως πολιτικός αγγελιοφόρος του Ερντογάν;
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει δημόσια επιβεβαίωση για το δεύτερο σενάριο.
Τι επιβεβαιώνεται για τη συνάντηση Καλίν–Δεμίρη
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, ο Ιμπραήμ Καλίν έφθασε στην Ελλάδα στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας χωρίς να υπάρξει ανακοίνωση της επίσκεψης.
Η συνάντηση με τον Θεμιστοκλή Δεμίρη αποτελεί το σημαντικότερο επιβεβαιωμένο στοιχείο της επίσκεψης.
Υπάρχει όμως και μία ακόμη λεπτομέρεια που έχει ιδιαίτερη σημασία.
Δεν ήταν η πρώτη επαφή των δύο ανδρών.
Ο διοικητής της ΕΥΠ είχε προηγουμένως επισκεφθεί την Άγκυρα στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας–Τουρκίας και είχε συναντηθεί εκεί με τον Καλίν.
Άρα δεν πρόκειται απλώς για μία έκτακτη μυστική συνάντηση.
Υπάρχει ενεργός δίαυλος Δεμίρη–Καλίν και, κατ’ επέκταση, ΕΥΠ–MIT.
Και αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν οι πολιτικές και γεωπολιτικές σχέσεις των δύο χωρών περνούν σε πιο απαιτητική περίοδο.
Οι 300 Τούρκοι ποινικοί στην Ελλάδα
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ των «Νέων», ένα από τα βασικά ζητήματα που βρέθηκαν στην ατζέντα ήταν η παρουσία περίπου 300 Τούρκων ποινικών στην Ελλάδα.
Οι συγκεκριμένοι φέρεται να συνδέονται με περίπου 15 εγκληματικές οργανώσεις και να έχουν εγκατασταθεί στη χώρα κατά την τελευταία τετραετία.
Για τις ελληνικές αρχές το ζήτημα είναι σοβαρό, καθώς η μεταφορά συγκρούσεων του τουρκικού οργανωμένου εγκλήματος σε ελληνικό έδαφος αποτελεί πλέον πραγματική πρόκληση ασφαλείας.
Μεταναστευτικό, τρομοκρατία και Αιγαίο
Δεύτερος άξονας των συνομιλιών, σύμφωνα πάντα με το πρωτογενές ρεπορτάζ, ήταν τα κυκλώματα διακίνησης μεταναστών μεταξύ των τουρκικών ακτών και των ελληνικών νησιών.
Στη συζήτηση φέρεται επίσης να περιλαμβανόταν η δράση τρομοκρατικών δικτύων, ιδιαίτερα μετά τη νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.
Εδώ βρίσκεται και μία από τις ενδιαφέρουσες αντιφάσεις των σημερινών ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Ελλάδα και Τουρκία μπορεί να βρίσκονται απέναντι σε σημαντικά γεωπολιτικά ζητήματα, αλλά σε θέματα τρομοκρατίας, οργανωμένου εγκλήματος, παράτυπης μετανάστευσης και διασυνοριακών δικτύων έχουν ταυτόχρονα ισχυρό συμφέρον να διατηρούν επιχειρησιακή επικοινωνία.
Γιατί όμως ο Καλίν και γιατί τώρα;
Αυτό είναι το σημείο όπου τελειώνουν τα επιβεβαιωμένα δεδομένα και αρχίζει η γεωπολιτική ερμηνεία.
Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής δημόσια επιβεβαίωση ότι ο Καλίν έφερε στην Αθήνα προσωπικό μήνυμα του Ερντογάν.
Θα ήταν επομένως λανθασμένο να παρουσιαστεί κάτι τέτοιο ως δεδομένο.
Ωστόσο, η ιδιότητα του προσώπου που επέλεξε η Άγκυρα έχει τη δική της σημασία.
Ο Καλίν βρίσκεται στον στενό πυρήνα του συστήματος Ερντογάν και γνωρίζει σε βάθος τόσο την τουρκική εξωτερική πολιτική όσο και τους μηχανισμούς ασφαλείας.
Η παρουσία ενός τέτοιου προσώπου στην Αθήνα δύσκολα αντιμετωπίζεται ως μια συνηθισμένη υπηρεσιακή επαφή.
Η γεωπολιτική συγκυρία αλλάζει το βάρος της επίσκεψης
Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία ολόκληρη η περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας βρίσκεται σε μεταβολή.
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η ενίσχυση των περιφερειακών αμυντικών συνεργασιών, το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος δημιουργούν ένα πολύ πιο σύνθετο περιβάλλον για Αθήνα και Άγκυρα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επιχειρησιακή συνάντηση των δύο υπηρεσιών αποτελεί μυστική πολιτική διαπραγμάτευση.
Σημαίνει όμως ότι η διατήρηση απευθείας επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων που βρίσκονται κοντά στα κέντρα λήψης αποφάσεων αποκτά πολύ μεγαλύτερη στρατηγική αξία.
Οι υπηρεσίες ως «βαλβίδα ασφαλείας»
Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη διάσταση της υπόθεσης.
Οι δίαυλοι μεταξύ υπηρεσιών πληροφοριών χρησιμοποιούνται διεθνώς όχι μόνο για ανταλλαγή πληροφοριών, αλλά και για να περιορίζεται ο κίνδυνος λανθασμένων εκτιμήσεων σε περιόδους έντασης.
Αθήνα και Άγκυρα μπορεί να ανταγωνίζονται στρατηγικά σε σειρά πεδίων.
Καμία όμως από τις δύο πλευρές δεν έχει συμφέρον μια κρίση να ξεφύγει από τον έλεγχο επειδή παρερμηνεύθηκαν οι προθέσεις της άλλης.
Οι υπηρεσίες δεν μπορούν να επιλύσουν τις διαφορές στο Αιγαίο.
Δεν μπορούν να αλλάξουν τις θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες.
Δεν υποκαθιστούν τη διπλωματία.
Μπορούν όμως να λειτουργήσουν ως μία σιωπηλή βαλβίδα ασφαλείας όταν η επίσημη πολιτική επικοινωνία δυσκολεύει.
Και ακριβώς γι’ αυτό η επίσκεψη του Ιμπραήμ Καλίν στην Αθήνα έχει μεγαλύτερη σημασία από μια απλή συνάντηση δύο επικεφαλής υπηρεσιών.
Το ασφαλές συμπέρασμα σήμερα δεν είναι ότι ο Καλίν έφερε κάποιο «μυστικό μήνυμα» του Ερντογάν — αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί.
Το σημαντικό είναι κάτι διαφορετικό:
Παρά τις γεωπολιτικές διαφορές και τις νέες εστίες έντασης, Αθήνα και Άγκυρα διατηρούν ανοικτό έναν από τους πιο ευαίσθητους διαύλους τους. Και όταν ο συνομιλητής από την τουρκική πλευρά είναι ο Ιμπραήμ Καλίν, η Αθήνα γνωρίζει ότι απέναντί της δεν βρίσκεται απλώς ο αρχηγός της MIT, αλλά ένας άνθρωπος που έχει άμεση πρόσβαση στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Πηγή: pagenews.gr