Παραίτηση Πέβκουρ για σκάνδαλο προμήθειας 70 εκατ. ευρώ

Ο υπουργός Άμυνας της Εσθονίας υπέβαλε την παραίτησή του μετά τις αποκαλύψεις για αγορά οβίδων πυροβολικού με ευρωπαϊκά κονδύλια από εταιρείες χωρίς σχετική εμπειρία. Η υπόθεση έχει ανοίξει νέα συζήτηση για τις αμυντικές δαπάνες και τις διαδικασίες προμηθειών στη χώρα.

Η παραίτηση μετά τις αποκαλύψεις

Την παραίτησή του από το υπουργείο Άμυνας της Εσθονίας ανακοίνωσε ο Χάνο Πέβκουρ, στον απόηχο της υπόθεσης που αφορά προμήθεια οβίδων πυροβολικού για την Ουκρανία με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η απόφαση ήρθε μετά την αποκάλυψη ότι η εσθονική κυβέρνηση είχε αξιοποιήσει κοινοτικά κονδύλια για την αγορά από εταιρείες που δεν διέθεταν προηγούμενο ιστορικό στην παραγωγή τέτοιου είδους οπλισμού.

Ο Πέβκουρ, που κρατούσε το χαρτοφυλάκιο του υπουργείου Άμυνας από το 2022, έκανε γνωστή την αποχώρησή του μέσα από τη δημόσια τηλεόραση ETV. Όπως υπογράμμισε, ένας υπουργός οφείλει να αναλαμβάνει την ευθύνη για ολόκληρο τον τομέα που υπάγεται στην αρμοδιότητά του.

Η συμφωνία του 2024 και τα 70 εκατ. ευρώ

Η υπόθεση αφορά συμφωνία που, σύμφωνα με τον εσθονικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα ERR, συνήφθη το 2024 για την προμήθεια οβίδων πυροβολικού με προορισμό την Ουκρανία. Για τη χρηματοδότηση της αγοράς καταβλήθηκαν προκαταβολικά 70 εκατ. ευρώ από το Ευρωπαϊκό Μέσο για την Ειρήνη της ΕΕ.

Το πρόβλημα που αναδείχθηκε είναι ότι οι εμπλεκόμενες εταιρείες δεν είχαν κατά το παρελθόν πουλήσει ούτε μία οβίδα πυροβολικού. Μετά από αυτή την εξέλιξη, η Εσθονία αμφισβητεί πλέον τις συμβάσεις, ενώ η υπόθεση βρίσκεται ενώπιον του Ευρωπαϊκού Διαιτητικού Δικαστηρίου στο Στρασβούργο.

Τι είπε ο παραιτηθείς υπουργός

Στην τοποθέτησή του, ο Πέβκουρ ξεκαθάρισε ότι ο υπουργός Άμυνας δεν ασχολείται με τις επιμέρους λεπτομέρειες των προμηθειών ούτε με τις διαπραγματεύσεις των συμβάσεων. Επέμεινε, ωστόσο, ότι οι επικρίσεις που διατυπώθηκαν από το Εθνικό Ελεγκτικό Γραφείο αφορούν ζητήματα πολιτικής ευθύνης και αγγίζουν συνολικά τον τομέα της άμυνας.

«Ο υπουργός Άμυνας δεν διεξάγει διαπραγματεύσεις για συμβάσεις. Ο υπουργός Άμυνας δεν μετράει κάλτσες και πυρομαχικά», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η δική του βασική απόφαση είναι η στήριξη της Ουκρανίας.

Σε άλλο σημείο, σημείωσε ότι δεν είχε διαβάσει τις συγκεκριμένες συμβάσεις, καθώς η παραδοσιακή πρακτική δεν προβλέπει εμπλοκή του υπουργού στις λεπτομέρειες κάθε επιμέρους προμήθειας.

Οι αιχμές του Εθνικού Ελεγκτικού Γραφείου

Το Εθνικό Ελεγκτικό Γραφείο της Εσθονίας είχε ασκήσει τον περασμένο μήνα κριτική στις αμυντικές δαπάνες της χώρας, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων των ενόπλων δυνάμεων. Στο ίδιο πλαίσιο, διατυπώθηκαν ανησυχίες και για το Εσθονικό Κέντρο Αμυντικών Επενδύσεων, την υπηρεσία που είναι αρμόδια για τις στρατιωτικές προμήθειες.

Οι παρατηρήσεις αυτές προσέθεσαν πίεση στο υπουργείο Άμυνας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Εσθονία συνεχίζει να στηρίζει την Ουκρανία μέσω στρατιωτικής βοήθειας και προμηθειών. Η υπόθεση με τις οβίδες έφερε στο προσκήνιο τις διαδικασίες με τις οποίες εγκρίθηκαν και υλοποιήθηκαν οι σχετικές αγορές.

Ο ρόλος του European Peace Facility

Το Ευρωπαϊκό Μέσο για την Ειρήνη είναι εργαλείο χρηματοδότησης της ΕΕ που δημιουργήθηκε πριν από τη ρωσική πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Σκοπός του είναι να ενισχύει την ικανότητα της Ένωσης να αποτρέπει συγκρούσεις, να οικοδομεί και να διατηρεί την ειρήνη, αλλά και να στηρίζει τη διεθνή ασφάλεια και σταθερότητα.

Τα τελευταία χρόνια το μέσο αυτό χρησιμοποιείται όλο και συχνότερα για τη στήριξη της Ουκρανίας, μέσω στρατιωτικής βοήθειας και προμηθειών. Στην προκειμένη περίπτωση, τα 70 εκατ. ευρώ που δόθηκαν προκαταβολικά συνδέονται άμεσα με τη συμφωνία για τις οβίδες πυροβολικού.

Σύνδεση με την ευρύτερη πολιτική συγκυρία

Η αποχώρηση του Πέβκουρ δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό σε περιφερειακό επίπεδο. Η παραίτησή του ακολούθησε την πολύκροτη αποχώρηση, τον Μάιο, του υπουργού Άμυνας της Λετονίας Άντρις Σπρουτς, γεγονός που προσθέτει βάρος στις πολιτικές εξελίξεις στον βαλτικό χώρο.

Η υπόθεση στην Εσθονία παραμένει ανοιχτή, καθώς οι συμβάσεις αμφισβητούνται και η διαδικασία εξετάζεται από το αρμόδιο διαιτητικό όργανο στο Στρασβούργο. Σε αυτό το πλαίσιο, η παραίτηση του υπουργού Άμυνας κλείνει το ένα σκέλος της πολιτικής διαχείρισης, όχι όμως και την ίδια την υπόθεση των προμηθειών.

Πηγή: Pagenews.gr