«Σχοινάς: Από €160 εκατ. της ΚΑΠ σε €365 εκατ. επενδύσεις – Το νέο στοίχημα για την ύπαιθρο»
Από τα €160 εκατ. της ΚΑΠ σε χαρτοφυλάκιο €365 εκατ. – Εγγυήσεις 70%, φθηνότερα δάνεια, κεφάλαιο κίνησης και ξεχωριστό εργαλείο για νέους αγρότες αλλάζουν τη φιλοσοφία χρηματοδότησης του πρωτογενούς τομέα
Από την παραδοσιακή λογική των επιδοτήσεων σε ένα μοντέλο όπου κάθε ευρώ δημόσιου χρήματος επιχειρεί να κινητοποιήσει πολλαπλάσια ιδιωτικά κεφάλαια θέλει να περάσει η κυβέρνηση στην αγροτική οικονομία.
Αυτό είναι το βασικό μήνυμα που έστειλε από την 90ή ΔΕΘ ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, παρουσιάζοντας το νέο Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας.
Το Ταμείο διαθέτει δημόσιους πόρους €160 εκατ. από το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023–2027, με σχεδιασμό για συνολικό χαρτοφυλάκιο χρηματοδοτήσεων περίπου €365 εκατ. προς τον αγροδιατροφικό τομέα. Το πρώτο εργαλείο έχει ήδη περάσει στη φάση ενεργοποίησης, καθώς η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα άνοιξε στις 31 Αυγούστου την πρόσκληση προς τα πιστωτικά ιδρύματα.
Το πολιτικό μήνυμα Σχοινά είναι ξεκάθαρο: οι αγροτικές επενδύσεις δεν πρέπει πλέον να σταματούν επειδή ο παραγωγός δεν έχει επαρκείς εγγυήσεις ή πρόσβαση σε φθηνό χρήμα.
Από €80 εκατ. δημόσιου χρήματος σε €250 εκατ. δάνεια
Η πρώτη μεγάλη «μηχανή» του νέου Ταμείου είναι το Ταμείο Εγγυοδοσίας Αγροδιατροφικού Τομέα.
Με δημόσιους πόρους €80 εκατ., στόχος είναι να κινητοποιηθεί χαρτοφυλάκιο δανείων συνολικού ύψους €250 εκατ.
Εδώ βρίσκεται και η αλλαγή φιλοσοφίας.
Το κράτος δεν περιορίζεται στην καταβολή μιας επιχορήγησης. Χρησιμοποιεί ευρωπαϊκούς πόρους ως εγγύηση και μοχλό ώστε οι τράπεζες να διοχετεύσουν περισσότερα κεφάλαια στην πραγματική αγροτική οικονομία.
«Δεν θέλω να βλέπω καλές επενδύσεις να μένουν στα χαρτιά επειδή δεν βρέθηκε ο τρόπος να χρηματοδοτηθούν», τόνισε ο Σχοινάς.
Και συμπύκνωσε τη νέα προσέγγιση:
«Η επιδότηση βοηθά έναν παραγωγό. Η χρηματοδότηση πολλές φορές είναι αυτή που δίνει την ώθηση για κάτι μεγαλύτερο. Χρειαζόμαστε και τα δύο».
Εγγύηση 70% και επιδότηση επιτοκίου έως 4%
Οι όροι του πρώτου εργαλείου δείχνουν πού ακριβώς επιχειρεί να παρέμβει η κυβέρνηση.
Προβλέπεται εγγύηση έως 70% ανά δάνειο και επιδότηση επιτοκίου έως 4% για χρονικό διάστημα έως τεσσάρων ετών.
Τα επενδυτικά δάνεια μπορούν να κυμαίνονται από €25.000 έως €3,5 εκατ., με διάρκεια από 2 έως 15 χρόνια, ενώ για κεφάλαιο κίνησης προβλέπονται δάνεια από €25.000 έως €500.000 και διάρκεια από 2 έως 5 χρόνια.
Αυτό είναι κρίσιμο σε μια περίοδο κατά την οποία, όπως αναγνώρισε και ο ίδιος ο υπουργός, «το χρήμα παραμένει ακριβό, οι απαιτήσεις για εξασφαλίσεις συχνά υψηλές και η πρόσβαση στη ρευστότητα δύσκολη».
Η μεγάλη αλλαγή: Κεφάλαιο κίνησης χωρίς υποχρεωτική επένδυση
Υπάρχει όμως μια αλλαγή που μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική για την καθημερινότητα των παραγωγών.
Τα νέα εργαλεία ανοίγουν τη δυνατότητα χρηματοδότησης κεφαλαίου κίνησης, χωρίς αυτό να συνδέεται υποχρεωτικά με ένταξη σε πρόγραμμα επιχορήγησης ή με την πραγματοποίηση συγκεκριμένης επένδυσης.
Για τον αγροτικό κόσμο αυτό έχει πρακτική σημασία.
Ο παραγωγός δεν χρειάζεται χρηματοδότηση μόνο για να αγοράσει νέο μηχάνημα ή να κατασκευάσει εγκαταστάσεις. Χρειάζεται ρευστότητα για πρώτες ύλες, ενέργεια, εφόδια, μισθοδοσία και τις καθημερινές ανάγκες μιας παραγωγικής μονάδας.
Μικρά δάνεια έως €50.000
Το δεύτερο σκέλος αφορά το Ταμείο Μικρών Δανείων Αγροτικής Επιχειρηματικότητας ΙΙ.
Το ανώτατο ύψος χρηματοδότησης ανεβαίνει από τις €25.000 στις €50.000, δίνοντας μεγαλύτερη ευελιξία σε μικρότερες αγροτικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το 50% του δανείου παραμένει άτοκο, ενώ για το υπόλοιπο προβλέπεται επιδότηση επιτοκίου για τα πρώτα δύο χρόνια.
Το συνολικό χαρτοφυλάκιο του συγκεκριμένου εργαλείου έχει σχεδιαστεί στα €95 εκατ.
Το μεγάλο στοίχημα στους νέους αγρότες
Ο Σχοινάς έδωσε ιδιαίτερο πολιτικό βάρος στη νέα γενιά.
Για πρώτη φορά προβλέπεται διακριτό χρηματοδοτικό εργαλείο που απευθύνεται στους νέους γεωργούς και επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια εισόδου στον πρωτογενή τομέα: την έλλειψη αρχικού κεφαλαίου και εξασφαλίσεων.
«Επειδή θέλουμε τη νέα γενιά στην ελληνική γεωργία, τώρα της δίνουμε και τη δυνατότητα να ξεκινήσει», ανέφερε.
Το εργαλείο συνδυάζει δανειακή χρηματοδότηση, μη επιστρεπτέα στήριξη και συμβουλευτική βοήθεια, με συνολική χρηματοδότηση και στήριξη που, σύμφωνα με την παρουσίαση του ΥΠΑΑΤ στη ΔΕΘ, μπορεί να φτάσει έως τις €90.000.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δυνατότητα χρηματοδότησης αγοράς γεωργικής γης υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Γιατί αυτό μπορεί να γίνει δημογραφικό εργαλείο για την ύπαιθρο
Εδώ το θέμα ξεπερνά τη στενή αγροτική πολιτική.
Η ελληνική γεωργία έχει ανάγκη όχι μόνο από περισσότερες επενδύσεις αλλά και από ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού της.
Για έναν νέο που δεν έχει κληρονομήσει μεγάλη αγροτική περιουσία, η είσοδος στην παραγωγή μπορεί να απαιτεί κεφάλαιο για γη, εξοπλισμό, εγκαταστάσεις και τα πρώτα λειτουργικά έξοδα.
Εάν το νέο χρηματοδοτικό μοντέλο καταφέρει να μειώσει αυτό το αρχικό εμπόδιο, μπορεί να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως αναπτυξιακό, περιφερειακό και δημογραφικό εργαλείο.
Από τον αγρότη στον αγροτικό επιχειρηματία
Η επιλογή της ίδιας της ονομασίας «Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας» δεν είναι τυχαία.
Η κυβέρνηση θέλει να μετακινήσει τη συζήτηση από το μοντέλο του παραγωγού που περιμένει κυρίως ενισχύσεις προς ένα μοντέλο όπου η αγροτική εκμετάλλευση αντιμετωπίζεται περισσότερο ως σύγχρονη επιχείρηση.
Ο Σχοινάς περιέγραψε μονάδες που επενδύουν σε τεχνολογία, σύγχρονες εγκαταστάσεις, εξοικονόμηση νερού και ενέργειας, αναβάθμιση της ποιότητας και άνοιγμα νέων αγορών.
«Η ελληνική γεωργία έχει ανθρώπους με ιδέες, έχει γνώση, έχει προϊόντα που μπορούν να σταθούν παντού και, κυρίως, έχει διάθεση για επένδυση και δημιουργία», σημείωσε.
Νερό, ενέργεια, τεχνολογία και εξαγωγές
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο τα €365 εκατ. μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη αναπτυξιακή σημασία.
Η ελληνική γεωργία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένο ενεργειακό κόστος, πίεση στους υδάτινους πόρους, κλιματικές προκλήσεις και ανάγκη μεγαλύτερης παραγωγικότητας.
Άρα, η πραγματική επιτυχία του Ταμείου δεν θα μετρηθεί απλώς από το πόσα δάνεια θα δοθούν.
Θα κριθεί από το πού θα κατευθυνθούν τα χρήματα.
Εάν χρηματοδοτήσουν τεχνολογικό εκσυγχρονισμό, έξυπνη άρδευση, ενεργειακή εξοικονόμηση, μεταποίηση, πιστοποίηση και εξαγωγές, τότε μπορούν να αυξήσουν την προστιθέμενη αξία της ελληνικής αγροδιατροφής.
Ζέρβα: Το κρίσιμο τεστ είναι να φτάσουν τα χρήματα στον παραγωγό
Η γενική γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών Αργυρώ Ζέρβα έθεσε από την πλευρά της το πρακτικό στοίχημα: απλότητα, ταχύτητα και πραγματική πρόσβαση στη χρηματοδότηση.
Γιατί ένα καλό χρηματοδοτικό εργαλείο στα χαρτιά δεν αρκεί.
Χρειάζεται οι τράπεζες να συμμετάσχουν ουσιαστικά, οι διαδικασίες να μην αποδειχθούν αποτρεπτικές και η αξιολόγηση των επενδύσεων να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες της αγροτικής οικονομίας.
Η πρόσκληση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας προς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα είναι ήδη ανοικτή, με καταληκτική ημερομηνία εκδήλωσης ενδιαφέροντος την 25η Σεπτεμβρίου 2026.
Από την ΚΑΠ στην πραγματική μόχλευση κεφαλαίων
Το σημαντικότερο στοιχείο του νέου Ταμείου δεν είναι τελικά μόνο το ποσό.
Είναι η προσπάθεια αλλαγής του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιούνται οι ευρωπαϊκοί πόροι.
€160 εκατ. δημόσιων πόρων φιλοδοξούν να στηρίξουν ένα χαρτοφυλάκιο περίπου €365 εκατ., αντί να εξαντληθούν αποκλειστικά σε άμεσες επιδοτήσεις.
Αυτό είναι το αναπτυξιακό στοίχημα του Σχοινά.
Να περάσει η αγροτική πολιτική από το «πόσα χρήματα μοιράστηκαν» στο «πόσες βιώσιμες επενδύσεις δημιουργήθηκαν».
Και κυρίως να αποδειχθεί στην πράξη η φράση με την οποία ο υπουργός περιέγραψε τον στόχο του νέου μοντέλου:
«Να μην μένουν οι ιδέες στο ράφι».
Εάν το Ταμείο πετύχει, τα €365 εκατ. μπορούν να λειτουργήσουν ως καύσιμο για μια πιο παραγωγική, τεχνολογική και εξωστρεφή ελληνική αγροδιατροφή.
Εάν όμως η χρηματοδότηση χαθεί ξανά μέσα σε υψηλές τραπεζικές απαιτήσεις και γραφειοκρατία, θα έχει δημιουργηθεί ένα ακόμη καλό εργαλείο που δεν κατάφερε να φτάσει εκεί όπου πραγματικά χρειάζεται: στο χωράφι και στην επιχείρηση.
Πηγή: pagenews.gr