Η φετινή ΔΕΘ δεν περιορίζεται σε ένα ακόμη πακέτο μέτρων για τον επόμενο προϋπολογισμό. Η κυβέρνηση επιχειρεί να χτίσει κάτι πιο φιλόδοξο: ένα τετραετές πολιτικό συμβόλαιο με ορίζοντα έως το 2029-2030, στο οποίο κάθε κοινωνική ομάδα θα μπορεί να εντοπίζει ένα συγκεκριμένο και μετρήσιμο όφελος.
Η «Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας» που παρουσίασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης οργανώνεται γύρω από 12 βασικές παρεμβάσεις και πατά σε μία κεντρική ιδέα: το μέρισμα της ανάπτυξης να επιστρέφει με μόνιμο τρόπο στην κοινωνία.
Το πολιτικό ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στο ύψος των μέτρων. Βρίσκεται κυρίως στο πώς κατανέμεται το όφελος: επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες, συνταξιούχοι, αγρότες, τρίτεκνοι, δημόσιοι υπάλληλοι, νέοι γονείς και νέα ζευγάρια μπαίνουν όλοι στο ίδιο κυβερνητικό κάδρο.
1. Τέλος επιτηδεύματος: Πρώτα περιφέρεια, μετά Αττική
Η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις μπαίνει σε δύο φάσεις.
Το 2027 ξεκινά από την περιφέρεια, ενώ για την Αττική η πλήρης εφαρμογή τοποθετείται το 2029.
Η επιλογή έχει και σαφή περιφερειακή στόχευση: η κυβέρνηση επιχειρεί να δώσει μεγαλύτερη ανάσα στις επιχειρήσεις εκτός του λεκανοπεδίου και να συνδέσει τη φορολογική πολιτική με την περιφερειακή ανάπτυξη.
2. Τεκμήρια: Μπόνους στους συνεπείς επαγγελματίες
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, το κυβερνητικό σχέδιο αλλάζει τα τεκμήρια με έμφαση στη φορολογική συνέπεια.
Οι συνεπείς επαγγελματίες απαλλάσσονται από προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία.
Η πολιτική λογική είναι προφανής: λιγότερη πίεση σε όσους συμμορφώνονται, αυστηρότερο πλαίσιο για όσους αποκρύπτουν εισοδήματα.
3. Προκαταβολή φόρου: Σταδιακά στο 50%
Για τα νομικά πρόσωπα, η προκαταβολή φόρου μειώνεται κατά 5% ετησίως, με στόχο να υποχωρήσει στο 50%.
Η εφαρμογή ξεκινά από το φορολογικό έτος 2028.
Για τις επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει σταδιακά μεγαλύτερη ρευστότητα και μικρότερη δέσμευση κεφαλαίων για μελλοντικές φορολογικές υποχρεώσεις.
4. Συνταξιούχοι: Στα 400 ευρώ η ετήσια ενίσχυση
Η μόνιμη ετήσια ενίσχυση ανεβαίνει στα 400 ευρώ και διευρύνεται σε όλους τους πολίτες άνω των 65 ετών.
Η παρέμβαση δεν αυξάνει μόνο το ποσό αλλά και την περίμετρο των δικαιούχων.
Πολιτικά, πρόκειται για ένα από τα πιο καθαρά μηνύματα προς μια κοινωνική ομάδα που έχει υποστεί μεγάλες απώλειες την προηγούμενη δεκαετία και παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στην ακρίβεια.
5. Αγρότες: Μηδενικός φόρος έως 20.000 ευρώ
Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, ο φόρος εισοδήματος μηδενίζεται έως τα 20.000 ευρώ.
Η παρέμβαση έχει έντονο πολιτικό βάρος, καθώς ο πρωτογενής τομέας βρίσκεται στο επίκεντρο πιέσεων από το κόστος παραγωγής, την ενέργεια, τις ζωονόσους και τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Το μήνυμα είναι σαφές: η κυβέρνηση επιχειρεί να κρατήσει περισσότερο διαθέσιμο εισόδημα μέσα στην αγροτική οικονομία.
6. Τρίτεκνοι: Μηδενικός φόρος έως 20.000 ευρώ
Αντίστοιχη μηδενική φορολογία έως τα 20.000 ευρώ προβλέπεται και για τρίτεκνες οικογένειες.
Το μέτρο εντάσσεται ξεκάθαρα στη δημογραφική πολιτική.
Η κυβέρνηση θέλει να μετατρέψει τη φορολογία σε εργαλείο ενίσχυσης των οικογενειών με περισσότερα παιδιά, στέλνοντας το μήνυμα ότι το δημογραφικό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με επιδόματα.
7. Κατώτατος μισθός: Στα 1.000 ευρώ σε 15 μήνες
Η σταδιακή αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ μέσα στους επόμενους 15 μήνες αποτελεί έναν από τους πιο ορατούς στόχους του πακέτου.
Εδώ το πολιτικό στοίχημα είναι άμεσο: η κυβέρνηση επιχειρεί να αποδείξει ότι η ανάπτυξη μεταφράζεται σε πραγματικό εισόδημα.
Το κρίσιμο, βέβαια, θα είναι αν η αύξηση αυτή καταφέρει να ξεπεράσει τις πιέσεις από την ακρίβεια και το στεγαστικό κόστος.
8. Δημόσιοι υπάλληλοι: 500 ευρώ τα Χριστούγεννα
Από τον Δεκέμβριο του 2027 προβλέπεται επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ για τους δημόσιους υπαλλήλους.
Η επιλογή αποτελεί έναν συμβιβασμό ανάμεσα στην πλήρη επαναφορά του 13ου μισθού και στη μη παροχή επιπλέον ενίσχυσης.
Η κυβέρνηση διατηρεί έτσι τη δημοσιονομική της γραμμή, αλλά ταυτόχρονα επιχειρεί να απαντήσει στην πίεση για ουσιαστική μισθολογική ενίσχυση στο Δημόσιο.
9. «Σπίτι μου 3»: Νέο πρόγραμμα 2 δισ. ευρώ
Στο στεγαστικό, το νέο «Σπίτι μου 3» ύψους 2 δισ. ευρώ μετατρέπεται σε έναν από τους βασικούς πυλώνες της κοινωνικής πολιτικής.
Η στόχευση είναι ξεκάθαρη: νέα ζευγάρια και νεότερες ηλικίες που δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρώτη κατοικία.
Το στεγαστικό έχει ήδη μετατραπεί σε ένα από τα κεντρικά πολιτικά πεδία της περιόδου και η κυβέρνηση θέλει να εμφανιστεί με ένα εργαλείο μεγάλης κλίμακας.
10. Ο νέος επενδυτικός λογαριασμός για νεογέννητα
Η πιο καινοτόμος εξαγγελία αφορά έναν νέο επενδυτικό λογαριασμό για κάθε παιδί.
Το κράτος θα διπλασιάζει, μέχρι συγκεκριμένο όριο, όσα καταθέτουν οι γονείς κάθε χρόνο.
Ο στόχος είναι, όταν το παιδί φτάσει στα 18, να έχει δημιουργηθεί ένας κουμπαράς που μπορεί να ξεπερνά τις 60.000 ευρώ.
Το μέτρο επιχειρεί να συνδυάσει οικογενειακή πολιτική, αποταμίευση και οικονομική προετοιμασία της νέας γενιάς.
11. Ρεύμα: Στόχος -30% έως το 2029
Στην ενέργεια, η κυβέρνηση βάζει έναν φιλόδοξο στόχο: μείωση της χονδρικής τιμής του ρεύματος κατά 30% έως το 2029.
Η επιλογή δείχνει ότι το ενεργειακό κόστος αντιμετωπίζεται πλέον ως διαρθρωτικό πρόβλημα και όχι απλώς ως έκτακτη κρίση.
Το πολιτικό μήνυμα είναι ότι η κυβέρνηση θέλει να περάσει από τις επιδοτήσεις στην πραγματική μείωση του κόστους.
12. Αναπηρικά επιδόματα: Τιμαριθμοποίηση
Η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων κλείνει το πακέτο με μια παρέμβαση κοινωνικής προστασίας.
Η λογική είναι να μην χάνεται η πραγματική αξία των επιδομάτων όσο αυξάνονται οι τιμές.
Πρόκειται για ένα μέτρο μικρότερης δημοσιότητας αλλά υψηλής κοινωνικής σημασίας, καθώς αφορά πολίτες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από σταθερές κρατικές παροχές.
Το πολιτικό σχέδιο πίσω από τα 12 μέτρα
Η ουσία του πακέτου δεν είναι ότι όλοι παίρνουν το ίδιο.
Είναι ότι σχεδόν κάθε βασική κοινωνική ομάδα βρίσκει ένα σημείο άμεσης επαφής με το κυβερνητικό σχέδιο.
Οι επιχειρήσεις κερδίζουν από φορολογία και ρευστότητα.
Οι επαγγελματίες από τα τεκμήρια.
Οι αγρότες και οι τρίτεκνοι από τον μηδενικό φόρο.
Οι συνταξιούχοι από την ενίσχυση.
Οι δημόσιοι υπάλληλοι από το επίδομα Χριστουγέννων.
Οι νέοι από στέγη και κατώτατο μισθό.
Οι νέοι γονείς από τον επενδυτικό λογαριασμό για τα παιδιά.
Από το «πακέτο» στο ημερολόγιο
Το δεύτερο στοιχείο που διαφοροποιεί τη φετινή ΔΕΘ είναι το χρονοδιάγραμμα.
Πολλά μέτρα δεν εφαρμόζονται άμεσα.
Απλώνονται στο 2027, στο 2028 και στο 2029.
Αυτό επιτρέπει στην κυβέρνηση να εμφανίζει ένα φιλόδοξο συνολικό πακέτο χωρίς να φορτώνει όλο το δημοσιονομικό κόστος σε μία χρονιά.
Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί και μια πολιτική υποχρέωση: κάθε ημερομηνία γίνεται υπόσχεση που θα μπορεί να ελεγχθεί.
Η ΔΕΘ ως προεκλογικός οδικός χάρτης
Η «Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας» δεν είναι τελικά μόνο οικονομικό πρόγραμμα.
Είναι και ένας προεκλογικός χάρτης.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανίσει μια καθαρή διαδρομή από τη σημερινή δημοσιονομική σταθερότητα σε μια περίοδο χαμηλότερων φόρων, υψηλότερων μισθών, φθηνότερης ενέργειας και περισσότερης στήριξης για οικογένεια και στέγη.
Αυτό είναι και το μεγάλο πολιτικό δίλημμα που θέλει να διαμορφώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης:
σταθερότητα και σταδιακό μέρισμα ανάπτυξης ή μεγαλύτερες υποσχέσεις χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.
Η μάχη δεν θα κριθεί στα 12 μέτρα, αλλά στην εκτέλεσή τους
Η κυβέρνηση μπορεί να παρουσιάσει ένα από τα πιο πολυσυλλεκτικά πακέτα των τελευταίων ετών.
Αλλά η πολιτική του αξία θα κριθεί σε ένα πράγμα: στην εφαρμογή.
Αν ο κατώτατος μισθός φτάσει πράγματι στα 1.000 ευρώ.
Αν το ρεύμα πέσει κατά 30%.
Αν το «Σπίτι μου 3» μετατραπεί σε πραγματικές αγορές κατοικίας.
Αν η προκαταβολή φόρου μειωθεί όπως προβλέπεται.
Αν ο κουμπαράς των παιδιών γίνει πραγματικό εργαλείο αποταμίευσης.
Τότε το «μέρισμα ανάπτυξης» μπορεί να γίνει πολιτικό κεφάλαιο.
Αν όχι, το τετραετές ημερολόγιο θα μετατραπεί εύκολα σε λίστα ανεκπλήρωτων υποσχέσεων.
Και αυτή είναι η πραγματική πολιτική σημασία της φετινής ΔΕΘ: ο Μητσοτάκης δεν ανακοίνωσε απλώς 12 μέτρα. Έβαλε 12 ορόσημα πάνω στα οποία θα κριθεί η κυβέρνηση μέχρι το 2029.
Πηγή: pagenews.gr