Το «βουνό» που έμεινε έξω από τη ΔΕΘ: €421 δισ. ιδιωτικό χρέος και €238,6 δισ. στο κόκκινο
Υπάρχει ένας αριθμός που δεν βρέθηκε στο επίκεντρο της μεγάλης οικονομικής αφήγησης της ΔΕΘ, αλλά περιγράφει ίσως καλύτερα από πολλούς άλλους την πίεση που εξακολουθεί να αισθάνεται ένα μεγάλο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας.
421 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει σήμερα η «Καθημερινή της Κυριακής», σε αυτό το ύψος φθάνουν συνολικά οι οφειλές επιχειρήσεων και νοικοκυριών προς το Δημόσιο και τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Από αυτά, 238,6 δισ. ευρώ είναι ληξιπρόθεσμα. Η εφημερίδα επισημαίνει μάλιστα ότι, παρά τις ρυθμίσεις και την ανάπτυξη, το απόθεμα των προβληματικών οφειλών παραμένει μεγάλο.
Και κάπως έτσι, λίγες ώρες μετά τις εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη, ανοίγει μία διαφορετική συζήτηση.
Όχι για το πόσα θα πάρει κάθε κοινωνική ομάδα.
Αλλά για το πόσα ήδη χρωστά.
Από το «μέρισμα ανάπτυξης» στον λογαριασμό των €421 δισ.
Η ομιλία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ οικοδομήθηκε γύρω από μία συγκεκριμένη πολιτική ιδέα: τα οφέλη της ανάπτυξης πρέπει να επιστρέφουν στην κοινωνία.
Φοροελαφρύνσεις για επαγγελματίες και αγρότες, αυξήσεις μισθών, ενίσχυση συνταξιούχων, μειωμένες εισφορές, στεγαστικά προγράμματα και παρεμβάσεις στο ενεργειακό κόστος συγκροτούν ένα πλέγμα μέτρων που απλώνεται σταδιακά στα επόμενα χρόνια.
Όμως το ιδιωτικό χρέος φωτίζει την άλλη όψη της οικονομίας.
Ένα νοικοκυριό μπορεί να δει το διαθέσιμο εισόδημά του να αυξάνεται και ταυτόχρονα να κουβαλά παλιές οφειλές.
Μία μικρομεσαία επιχείρηση μπορεί να έχει καλύτερο τζίρο, αλλά να εξακολουθεί να χρωστά σε Εφορία, ασφαλιστικά ταμεία ή χρηματοπιστωτικούς φορείς.
Και ένας δανειολήπτης μπορεί να βρίσκεται αντιμέτωπος όχι πλέον με την τράπεζα που του χορήγησε το δάνειο, αλλά με fund ή servicer.
Αυτό είναι το μεγάλο «υπόλοιπο» της προηγούμενης δεκαπενταετίας.
Το παράδοξο: Οι τράπεζες καθάρισαν, αλλά το χρέος δεν εξαφανίστηκε
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο σημείο της συζήτησης.
Η Ελλάδα έχει πετύχει μια εντυπωσιακή εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών σε σχέση με τα χρόνια της κρίσης.
Τα κόκκινα δάνεια έφυγαν σε μεγάλο βαθμό από τις τράπεζες.
Δεν σημαίνει όμως ότι έπαψαν να υπάρχουν.
Μεγάλο μέρος τους μεταφέρθηκε εκτός τραπεζικών ισολογισμών και βρίσκεται πλέον υπό διαχείριση funds και servicers — ένα πρόβλημα που έχει επισημανθεί επανειλημμένα και στη δημόσια συζήτηση για το ιδιωτικό χρέος.
Και αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη.
Άλλο η εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος και άλλο η εξυγίανση του ισολογισμού ενός νοικοκυριού.
€238,6 δισ. ληξιπρόθεσμα: Εκεί βρίσκεται το πραγματικό καμπανάκι
Το συνολικό ποσό των 421 δισ. είναι εντυπωσιακό.
Ο πιο κρίσιμος αριθμός, όμως, είναι τα 238,6 δισ. ευρώ που, σύμφωνα με τη σημερινή καταγραφή της «Καθημερινής», είναι ληξιπρόθεσμα.
Αυτό είναι το τμήμα του χρέους που δείχνει ότι πίσω από τη βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών εξακολουθεί να υπάρχει ένα μεγάλο απόθεμα οικονομικής πίεσης.
Και εδώ βρίσκεται η πρόκληση για την κυβέρνηση.
Η ανάπτυξη μπορεί να δημιουργεί περισσότερο δημοσιονομικό χώρο.
Η ανεργία μπορεί να υποχωρεί.
Οι μισθοί μπορούν να αυξάνονται.
Το δημόσιο χρέος μπορεί να ακολουθεί καθοδική πορεία ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Αλλά εάν μεγάλος αριθμός πολιτών και επιχειρήσεων εξακολουθεί να βρίσκεται παγιδευμένος σε παλιές οφειλές, ένα μέρος αυτής της οικονομικής προόδου δυσκολεύεται να περάσει στην πραγματική οικονομία.
Funds και servicers επιστρέφουν στο πολιτικό κέντρο
Και εδώ συναντώνται η οικονομία με την πολιτική.
Το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη επιλέξει να κάνει τα funds και τους servicers κεντρικό μέτωπο της αντιπολιτευτικής του στρατηγικής.
Ο Κώστας Τσουκαλάς έθεσε μόλις τώρα το ερώτημα που αναμένεται να ακούγεται όλο και περισσότερο:
«Μπορεί ένα fund να αγοράζει μια απαίτηση σε πολύ χαμηλότερη αξία και ο ίδιος ο δανειολήπτης να μην έχει τη δυνατότητα να πετύχει μια αντίστοιχα βιώσιμη ρύθμιση;»
Το ΠΑΣΟΚ ζητά δικαίωμα προαίρεσης για τους δανειολήπτες, αυστηρότερο έλεγχο των servicers και ισχυρότερη προστασία για όσους πραγματικά αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους.
Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση θα αντιτείνει τα εργαλεία που έχουν ήδη δημιουργηθεί για ρυθμίσεις και τον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Η πολιτική σύγκρουση επομένως μετακινείται πλέον στο αποτέλεσμα:
πόσο χρέος ρυθμίζεται πραγματικά και πόσοι οφειλέτες επιστρέφουν σε μια βιώσιμη οικονομική κανονικότητα;
Η μεγάλη παγίδα: Δεν είναι όλα τα €421 δισ. «κόκκινα»
Χρειάζεται εδώ μία σημαντική διάκριση.
Τα 421 δισ. ευρώ δεν πρέπει να παρουσιάζονται σαν να είναι στο σύνολό τους μη εξυπηρετούμενο ή «κόκκινο» χρέος.
Η ίδια η σημερινή καταγραφή ξεχωρίζει τα 238,6 δισ. ευρώ ως ληξιπρόθεσμα.
Η διαφορά είναι τεράστια και πολιτικά σημαντική.
Γιατί διαφορετικό πρόβλημα είναι το συνολικό ύψος των υποχρεώσεων μιας οικονομίας και διαφορετικό το τμήμα τους που δεν εξυπηρετείται κανονικά.
Αυτό που προκαλεί ανησυχία δεν είναι απλώς το μεγάλο συνολικό νούμερο.
Είναι ότι περισσότερα από τα μισά εμφανίζονται ως ληξιπρόθεσμα.
Το ιδιωτικό χρέος μπορεί να γίνει η «κρυφή» ατζέντα της σημερινής συνέντευξης
Και εδώ το timing είναι εξαιρετικό.
Στις 12:00 ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρεθεί απέναντι στους δημοσιογράφους στο Βελλίδειο.
Μετά τη μεγάλη συζήτηση για το ποιος κερδίζει από τα μέτρα της ΔΕΘ, υπάρχει πλέον ένα εξίσου σημαντικό ερώτημα:
Τι γίνεται με αυτούς που χρωστούν;
Είναι επαρκής ο σημερινός εξωδικαστικός μηχανισμός;
Χρειάζεται νέα παρέμβαση για τους συνεπείς οφειλέτες που προσπαθούν να ρυθμίσουν;
Πώς αντιμετωπίζονται οι πρακτικές των servicers;
Και κυρίως: μπορεί μια οικονομία να περάσει οριστικά στην επόμενη ημέρα όταν κουβαλά ακόμη τόσο μεγάλο απόθεμα προβληματικού ιδιωτικού χρέους;
Η ΔΕΘ είχε το «μέρισμα» – Η επόμενη μάχη είναι το παλιό χρέος
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο οικονομικό παράδοξο της σημερινής Ελλάδας.
Το κράτος έχει πλέον μεγαλύτερη δυνατότητα να μοιράζει δημοσιονομικό χώρο.
Οι τράπεζες είναι πολύ ισχυρότερες από την εποχή της κρίσης.
Η οικονομία αναπτύσσεται.
Και όμως, ένα μεγάλο κομμάτι του ιδιωτικού τομέα εξακολουθεί να κουβαλά το βάρος παλιών οφειλών.
Γι’ αυτό και το ιδιωτικό χρέος μπορεί να εξελιχθεί σε ένα από τα μεγάλα πολιτικά θέματα της διαδρομής προς τις εκλογές του 2027.
Για τη ΝΔ, το στοίχημα είναι να αποδείξει ότι η οικονομική ανάκαμψη δεν αφορά μόνο το Δημόσιο, τις τράπεζες και τους μακροοικονομικούς δείκτες, αλλά φτάνει στον ισολογισμό του νοικοκυριού και της μικρής επιχείρησης.
Για την αντιπολίτευση, αντίθετα, τα 238,6 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμων οφειλών αποτελούν έτοιμο πεδίο πίεσης: η οικονομία μπορεί να πηγαίνει καλύτερα συνολικά, αλλά ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας εξακολουθεί να κουβαλά τα χρέη της προηγούμενης εποχής.
Η ΔΕΘ έδειξε πώς η κυβέρνηση θέλει να μοιράσει το νέο εισόδημα.
Η επόμενη μεγάλη συζήτηση είναι τι θα κάνει με το παλιό χρέος.
Και αυτή ίσως αποδειχθεί πολύ δυσκολότερη.
Πηγή: pagenews.gr